Resmî ilan yayımlama hakkı, Türkiye'de bir gazetenin veya internet haber sitesinin ekonomik ayakta kalışını doğrudan belirleyen haktır. Kuralları Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliğinde toplanmıştır: bekleme süresi, kadro, içerik, satış, trafik, kontenjan, denetim ve yaptırım. Bu yönerge, sistemi 69 başlıkta madde madde ele alıyor.
Sistemin İskeleti
| Kısım | Konu | Maddeler |
|---|---|---|
| Genel hükümler | Amaç, kapsam, tanımlar, aracılık, liste, hak, İLANBİS, kadro, içerik, isim, fatura, muhasebe, işyeri | m.1–30 |
| Gazeteler | Yayın yerleri, kategoriler, bekleme, süreklilik, teslim, künye, kadro, yüzölçümü, sayfa, baskı, dağıtım, satış, göstergeler | m.31–51 |
| İnternet haber siteleri | Kategoriler, bekleme, imtiyaz, süreklilik, künye, kadro, içerik, trafik, tasarım, göstergeler | m.52–68 |
| Dağıtım ve yayımlanma | Kontenjan, katsayı, dağıtım tablosu, Genel Kategori ilanları | m.69–77 |
| Resmî reklam | Kapsam, içerik, bekleme, özel sayı, kadro, yüzölçümü, süreklilik, teslim | m.78–91 |
| Denetim | Kontrol kurulları, gazeteci üye, görev ve yetkiler, giderler | m.92–110 |
| Yaptırımlar ve son hükümler | Yeniden devam, mahsup-telafi, sona erme, istisnalar, itiraz, komisyon, valilikler, geçiş | m.111–118, geçici m.1–7 |
1. Yönetmeliğin Çerçevesi
- Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği nedir? Kapsam ve dayanak
- Resmî ilan ve resmî reklam ayrımı
- BİK'in aracılık görevi ve tekel konumu
- Aylık süreli yayınlar listesi nasıl yayımlanır?
- Resmî ilan yayımlama hakkı nasıl kazanılır?
- Sadece resmî reklam yayımlama hakkı
- İLANBİS nedir? Bildirimler nasıl yapılır?
m.1: Yönetmeliğin amacı, resmî ilan ve reklamların fikir ve içtihat farkı gözetilmeksizin yayımlanmasına dair usul ve esasları düzenlemektir. m.7 uyarınca resmî ilan ve reklamlar Kurum aracılığıyla yayımlanır.
2. Bekleme Süresi
- Bekleme süresi nedir? Gazetede 36 ay kuralı
- Bekleme süresi ne zaman başlar?
- Bekleme süresinde hangi yükümlülükler var?
- İnternet haber sitesinde bekleme süresi: 24 ay mı, 6 ay mı?
- Bekleme süresinin uzaması ve sonlandırılması
- Bekleme süresinde resmî ilan alınabilir mi?
| Yayın türü | Bekleme süresi | Madde |
|---|---|---|
| Gazete | 36 ay | m.33 |
| İnternet haber sitesi | 24 ay | m.54/1 |
| İnternet haber sitesi — 2 katı şartları sağlayan | 6 ay + hak sonrası 18 ay devam | m.54/2–3 |
| İnternet haber sitesi — hak sahibi site bulunmayan kontenjan yeri | 6 ay | m.54/4 |
| Resmî reklam — gazete ve dergi | Yayım aralığına göre 2–12 sayı | m.80 |
3. Kadro Şartları
4. İçerik ve Kimlik Şartları
- İçerik şartları: kategoriye göre zorunlu içerik
- Mahreç kullanımı: haber kaynağı nasıl gösterilir?
- İçerik benzerliği: iki gazete aynı haberi basarsa
- Gazete adı ve alan adı değişikliği kuralları
- Gazete künyesinde bulunması zorunlu bilgiler
- İnternet haber sitesi künyesi: ana sayfadan erişim zorunluluğu
5. Malî ve İdarî Şartlar
- Resmî ilan faturası nasıl düzenlenir?
- Muhasebe ve bilanço esası zorunluluğu
- İşyeri zorunluluğu: fiziki ofis şart mı?
- Sektörel defterler nedir? Hangi kayıtlar tutulur?
- BİK komisyon oranı yüzde 15
- Resmî ilan bedeli ne zaman ödenir?
m.27: fatura, tarife bedelinden Kurum komisyonu düşüldükten sonra kalan bedel üzerinden düzenlenir. m.116: komisyon oranı %15'tir.
6. Gazeteler: Yayın Yeri, Kategori ve Süreklilik
- Gazetelerin yayın yerleri nasıl belirlenir?
- Gazete kategorileri: 1. Kategoriden 6. Kategoriye
- Yayında süreklilik şartı ve istisnaları
- Gazetelerde teslim yükümlülüğü (2024 değişikliği)
- Gazete kaç nüsha teslim etmek zorunda?
- Asgari yüzölçümü şartı
| Kategori | Yayın yeri | Asgari fiili satış |
|---|---|---|
| 1. Kategori | İstanbul | 3.000 |
| 2. Kategori | Ankara, İzmir | 1.600 |
| 3. Kategori | 21 il | 400 |
| 4. Kategori | 19 il | 400 |
| 5. Kategori | 38 il | 300 |
| 6. Kategori | m.31/1-(c) ve (ç) kapsamındaki ilçeler | 100 |
7. Gazeteler: Baskı, Dağıtım ve Satış
8. Göstergeler ve Kontenjan
- Esas gösterge sayısı nedir?
- Ek gösterge şartları: kontenjanı nasıl artırırsınız?
- Kadro-yüzölçümü ek göstergesi
- Baskı ek göstergesi için kaç adet basmak gerekir?
- Dağıtım ek göstergesi nedir?
- Satış ek göstergesi oranları
- Aylık resmî ilan kontenjanı nasıl hesaplanır?
- Resmî ilan katsayısı nedir?
- Kontenjan bakiyesi sonraki aya devreder mi?
m.47 ve m.65: ek göstergeden yararlanmak için en az 6 ay resmî ilan yayımlamış olmak, şartı geriye doğru en az 1 ay sürdürmek ve maddeyi belirterek imzalı başvurmak gerekir.
9. İnternet Haber Siteleri
- İnternet haber sitesi kategorileri ve Genel Kategori
- İnternet haber sitesinde imtiyaz sahipliği şartları
- İçerik muhafaza yükümlülüğü: içerikler ne kadar saklanmalı?
- Asgari günlük haber sayısı ve içerik şartı
- Asgari ziyaretçi trafiği: kategorilere göre eşikler
- Tasarım ve kodlama esasları
- Trafik verileri nasıl ölçülüyor?
- Ziyaretçi trafiğinde ağır ihlal: sahte trafik yaptırımı
- Ziyaretçi trafiği ek göstergesi
- İlan haberleştirme ek göstergesi: günde 3 ilan kuralı
- Genel Kategoride hangi ilanlar yayımlanır?
| Kategori | Tekil ziyaretçi | Sayfa görüntüleme |
|---|---|---|
| Genel Kategori | 250.000 | 750.000 |
| 1. Kategori | 25.000 | 75.000 |
| 2. Kategori | 15.000 | 45.000 |
| 3. Kategori | 10.000 | 30.000 |
| 4. Kategori | 5.000 | 15.000 |
| 5. Kategori | 1.500 | 4.500 |
10. Resmî Reklam Yayımlayacak Süreli Yayınlar
11. Denetim
- Kontrol kurulları: kim denetler, nasıl denetler?
- Gazeteci kontrol kurulu üyesi nasıl olunur?
- Denetimde hangi belgeler istenir?
- Denetimin engellenmesinin yaptırımı
- Kontrol kurulu raporuna itiraz nasıl yapılır?
m.92/1: hak sahibi veya bekleme süresindeki her yayın 2 yılda en az 1 defa denetlenir. m.94/2: kurul 1 başkan ve 1 üye olmak üzere 2 Kurum memurundan oluşur; gerek görülürse 1 gazeteci üye dâhil edilir.
12. Yaptırımlar ve İtiraz
- Yayımlama hakkının durdurulması: hangi ihlaller ilan kesmeye yol açar?
- Resmî ilan kesme cezası ne kadar sürer?
- Durdurulan yayımlama hakkı nasıl geri alınır?
- Mahsup ve telafi işlemleri nasıl yapılır?
- Yayımlama hakkı hangi hâllerde sona erer?
- İçerikten doğan yaptırımlarda istisnalar
- Genel Müdürlük kararlarına itiraz
- İlan kesme kararına itiraz edilebilir mi?
13. Coğrafi İstisna ve Geçiş
Hızlı Referans: Kritik Süreler
| Süre | Konu | Madde |
|---|---|---|
| 3 iş günü | Kadro bilgilerinin İLANBİS'e bildirilmesi | m.22 |
| 3 iş günü | Bayi değişikliğinin bildirilmesi | m.42/6 |
| İlk iş günü | Künye ve baskı yeri değişikliğinin bildirilmesi | m.36/2, m.41/4 |
| Saat 09.00 | Nüsha ve sayfaların İLANBİS'e yüklenmesi | m.35/1 |
| Saat 09.00 | Son nokta bayide satışa sunulma | m.42/4 |
| 3. iş günü 16.00 | Basılı nüshanın Kurum şubesine ulaştırılması | m.35/2 |
| 5 iş günü | Dava açılan fikir işçisinin kadrodan çıkarılması | m.114/2 |
| 10 iş günü | Genel Müdürlük kararına itiraz | m.115/1 |
| 3 ay | Genel Kategori hakkının yeniden devamı | m.53/5 |
| 6 ay | Durdurulan hakkın yeniden devamı | m.113/1-a |
| 2 yıl | Trafik manipülasyonu sonrası başvuru yasağı | m.63/3 |
Diğer Ana Yönergeler
| Yönerge | Kapsam |
|---|---|
| Resmî İlan ve Basın İlan Kurumu Soruları | Uygulamada en çok sorulan resmî ilan soruları |
| 5187 Sayılı Basın Kanunu: Madde Madde Rehber | Tanımlar, künye, beyanname, sorumluluk, cevap hakkı, cezalar — 47 başlık |
| Basın Hürriyetinin Anayasal Dayanağı | Anayasa m.13, 22, 25–32, 41, 90, 133 ve 148 — 18 başlık |
| RTÜK Mevzuatı: 6112 Sayılı Kanun Rehberi | 24 yayın ilkesi, ticarî iletişim, lisans, yaptırım, Üst Kurul — 73 başlık |
| TRT Mevzuatı: 2954 Sayılı Kanun Rehberi | Yayın esasları, cevap hakkı, sorumluluk, bandrol — 20 başlık |
| Muzır Neşriyat ve Çocuk Koruma Mevzuatı | 1117 sayılı Kanun, Kurul, damga, zarflı satış, çocuk haberciliği — 18 başlık |
| Haberde Telif, Kişisel Veri ve Bilgi Edinme | İktibas, kaynak gösterme, okur verisi ve bilgi edinme — 30 başlık |
| Basını İlgilendiren Yan Mevzuat Haritası | Derleme, matbaa, seçim, tebligat, bandrol, iletim, reklam — 29 başlık |
| İletişim Başkanlığı: Teşkilat, Görev ve Yetkiler | 14 sayılı CBK, hizmet birimleri, 19 bölge müdürlüğü, CİMER — 23 başlık |
| Türkiye'de Yabancı Gazeteci Olarak Çalışmak | Çalışma izni, ikamet, kart türleri, takdim mektubu, gümrük — 18 başlık |
| Resmî İlan ve Basın İlan Kurumu Rehberi | BİK teşkilatı, resmî ilan tanımı, tarife, hususi ilan, prensip kararları — 47 başlık |
| Resmî İlan ve Basın İlan Kurumu Rehberi | BİK teşkilatı, resmî ilan tanımı, tarife, hususi ilan, prensip kararları — 47 başlık |
| Resmî İlan ve Basın İlan Kurumu Rehberi | BİK teşkilatı, resmî ilan tanımı, tarife, hususi ilan, prensip kararları — 47 başlık |
| Basın ve Medyada Meslekler: Mevzuattaki 90 Unvanın Tam Listesi | Basın Kartı Yönetmeliği m.19–27: dokuz yayın türünde unvanlar ve kontenjanlar — 93 başlık |