Gösterge sayısı, aylık resmî ilan kontenjanınızın hesaplandığı temel sayıdır. Ne kadar ilan alacağınız doğrudan bu sayıya bağlıdır; bu yüzden resmî ilan mevzuatının en çok para karşılığı olan kavramıdır. Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği iki tür gösterge tanır: esas gösterge ve ek gösterge.
Gazetelerde Esas Gösterge Sayıları (m.46)
Gazetelerde esas gösterge, yayın yeri ve yayım sıklığı birlikte değerlendirilerek belirlenir:
| Gazete | Yayım sıklığı | Esas gösterge |
|---|---|---|
| Yaygın | Günlük | 180 |
| Yaygın | Haftada 1 gün yayımlanmayan | 156 |
| İl merkezi | Günlük | 150 |
| İl merkezi | Haftada 1 gün yayımlanmayan | 130 |
| İlçe | Haftanın her günü | 150 |
| İlçe | Haftada 6 gün | 130 |
| İlçe | Haftada 5 gün | 100 |
| İlçe | Haftada 4 gün | 80 |
| İlçe | Haftada 3 gün | 60 |
| İlçe | Haftada 2 gün | 40 |
Tabloda dikkat çeken nokta şudur: ilçede haftanın her günü yayımlanan bir gazete, il merkezinde günlük yayımlanan bir gazeteyle aynı göstergeye (150) sahiptir. Yani yayım sıklığı, yayın yeri kadar belirleyicidir. Haftada iki gün yayımlanan bir ilçe gazetesinin göstergesi 40'a kadar iner — aradaki fark neredeyse dört kattır.
İnternet Haber Sitelerinde Esas Gösterge (m.64)
Burada düzen çok daha basittir. 64. madde tek cümledir: internet haber sitelerinin aylık resmî ilan kontenjanına esas gösterge sayısı 150'dir.
Kategoriden bağımsızdır. Genel Kategorideki bir site de 5. Kategorideki bir site de aynı esas göstergeyle başlar. Aradaki fark ek göstergelerde ve kontenjan yerindeki toplam gösterge dağılımında ortaya çıkar.
Toplam Gösterge Nasıl Hesaplanır? (m.72)
72. maddenin ikinci fıkrası formülü verir: uygulanacak toplam gösterge sayısı, esas gösterge sayısının ek gösterge oranları ile çarpımı sonucu bulunan sayının, esas gösterge sayısı ile toplanması sonucunda belirlenir.
Yani ek göstergeler esas göstergenin yerine geçmez, üzerine eklenir:
| Adım | İşlem |
|---|---|
| 1 | Esas gösterge sayınızı bulun (gazetede m.46, sitede 150) |
| 2 | Hak kazandığınız ek gösterge oranlarını toplayın |
| 3 | Esas göstergeyi bu oranla çarpın |
| 4 | Çıkan sayıyı esas göstergeye ekleyin |
Bir örnek: esas göstergesi 150 olan bir internet haber sitesi, kadro ek göstergesinden 1/6 ve ziyaretçi trafiği ek göstergesinden 1/2 oranında yararlanıyorsa toplam oran 2/3 olur. 150 × 2/3 = 100; toplam gösterge 150 + 100 = 250.
Gösterge Kontenjana Nasıl Dönüşür?
Toplam gösterge tek başına ilan miktarını vermez; kontenjan yerindeki resmî ilan katsayısıyla birlikte hesaplanır. Katsayı, o kontenjan yerinde dağıtılacak ilan hacminin toplam göstergelere bölünmesiyle oluşan ölçüdür ve 73. maddede düzenlenmiştir.
Pratik anlamı şudur: göstergeniz sabit kalsa bile, kontenjan yerinize yeni yayınlar katıldıkça pay küçülebilir. Kontenjan hesabının tamamını aylık kontenjan yazısında, katsayının hesabını katsayı yazısında ele aldık.
Sonuç
Esas gösterge, gazetelerde yayın yeri ve yayım sıklığına göre 40 ile 180 arasında değişir; internet haber sitelerinde ise kategoriden bağımsız olarak 150'dir. Ek göstergeler bu sayının üzerine oransal olarak eklenir ve toplam gösterge, esas gösterge ile ek gösterge çarpımının toplamıdır.
Ek göstergeye nasıl hak kazanıldığını ek gösterge nasıl alınır yazısında ele aldık.