Bir ilanın resmî sayılıp sayılmayacağı her zaman açık değildir. 30. madde, bu belirsizliği çözmek için iki kademeli bir mekanizma kurar.
Resmî İlanın Tanımı — m.29
a) Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya,
b) Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler, köyler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri
Reklam mahiyetini taşımayan ilanlar, resmî ilan sayılır.
Birinci Kademe: Yönetim Kurulu — m.30/1
Bir ilanın resmî ilan sayılıp sayılamayacağına Genel Müdürlük veya valilikler tarafından tereddüt edilen veya ilgililerle bunlar arasında ihtilaf bulunan hallerde Kurum Yönetim Kurulunun kararına uyulur.
| Durum | Karar mercii |
|---|---|
| Genel Müdürlük tereddüt ediyor | Kurum Yönetim Kurulu |
| Valilik tereddüt ediyor | Kurum Yönetim Kurulu |
| İlgililerle bunlar arasında ihtilaf var | Kurum Yönetim Kurulu |
İkinci Kademe: Genel Kurul Prensip Kararı — m.30/2
Yönetim Kurulu lüzum görür veya vali, Genel Müdürlük veya ilgili talep ederse, prensip kararı verilmesi için iş, Genel Kurula intikal ettirilir.
- Yönetim Kurulu lüzum görürse
- Vali talep ederse
- Genel Müdürlük talep ederse
- İlgili talep ederse
Prensip Kararlarının Niteliği — m.30/3
Prensip Kararlarıyla Çözülmüş Örnek Konular
| Konu | Karar No | Sonuç |
|---|---|---|
| İktisadi Devlet Teşekkülleri iştirakleri | 42 (14.02.1969) | Sermayesinin %50'sinden fazlasına sahip oldukları iştiraklerin reklam mahiyetinde olmayan ilanları resmî ilan sayılır |
| Birleşen müessese ve iştirakler | 70 (25.08.1978) | Yeni iştiraklerdeki sermaye payları toplamı öngörülen orana ulaşırsa madde kapsamına dâhil kuruluşlar gibi işlem görür |
| Vakıflar Bankası ve Vakıf Emeklilik | 181 (21.11.2008) | Kurumun kanunî müşterileri arasında oldukları için ilan ve reklamları Kurum aracılığıyla yayınlatılır |
| Tarımsal Üretici Birlikleri | 207 (21.06.2017) | Genel kurul çağrı ilanları m.29/a kapsamında resmî ilandır; Birlikler kanunla kurulan sair müesseseler tanımı içindedir |
| İlan bedelini başkası öderse | 153 (17.11.2000) | Bedeli üçüncü kişiler ödese dahi ilan m.42 kapsamındadır |
İhtilafı Hal ve İtiraz Mercii — m.38
Genel Kurulun 36 ncı madde mucibince ilan edilecek kararlarının uygulanmasından dolayı valilikler ve Kurum Genel Müdürlüğü ile mevkuteler veya ilan verenler arasında çıkacak ihtilafların hal mercii, Kurum Yönetim Kuruludur.
30 uncu maddenin 2 nci fıkrası hükmü, bu halde de uygulanır. Ancak, verilecek Genel Kurul kararı, kesindir. Bu kararlar Resmî Gazete'de yayınlanır.
Ayrıntısını itiraz ve uyuşmazlık yazısında ele aldık.
Listeye Alınmama İhtilafı — m.37/2
Listeye alınmamaktan doğan ihtilaflar 38 inci maddedeki usul dairesinde halledilir. Ancak, bu halde Yönetim Kurulu, kararını bir hafta içinde verir.
Genel Kurul Kararlarının İlanı — m.36
Dağıtma esasları, mevkutelerin vasıfları ve bunlara 35 inci madde mucibince yükletilecek ödevler hakkında Kurum Genel Kurulunca verilecek kararlar, Resmî Gazete'de ilan edilir.
Sonuç
Bir ilanın resmî sayılıp sayılmayacağında Genel Müdürlük veya valilikler tereddüt ederse yahut ilgililerle bunlar arasında ihtilaf çıkarsa, Kurum Yönetim Kurulunun kararına uyulur. Yönetim Kurulu lüzum görür ya da vali, Genel Müdürlük veya ilgili talep ederse, prensip kararı için iş Genel Kurula gider. Genel Kurulun bu konudaki prensip kararları kesindir ve Resmî Gazete'de yayımlanır.