Kadro ek göstergesi, asgari kadronun katları oranında fikir işçisi çalıştıran yayınları ödüllendirir. Hesap gazeteler ile internet haber sitelerinde farklı maddelerde ve farklı oranlarla düzenlenmiştir: gazeteler için 48., internet haber siteleri için 66. madde.
Ortak Kural: Nitelik ve Dağılım Korunmalı
Her iki madde de aynı cümleyle başlar: kadroda 18. ve 19. maddelerde belirtilen niteliklere sahip ve asgari fikir işçileri kadrosunun görev ve sayıları ile orantılı olmak üzere. Bu iki şart, ek göstergeyi salt sayı artışından ayırır.
Gazetelerde: Kadro-Yüzölçümü Ek Göstergesi (m.48)
Gazetelerde ek gösterge yalnız kadroya bağlı değildir; yüzölçümü şartıyla birlikte aranır. Kadroyu katlamak tek başına yetmez, gazetenin belirli bir yüzölçümüne de ulaşması gerekir.
| Kadro | Gazete | Asgari yüzölçümü | Ek gösterge oranı |
|---|---|---|---|
| 2 katı | Yaygın ve yayın yeri İstanbul olanlar | 3,00 m² | 1/3 |
| 2 katı | Diğer gazeteler | 2,25 m² | 1/3 |
| 3 katı | Yaygın gazeteler | 3,70 m² | 2/3 |
Tabloda üçüncü satır yalnız yaygın gazetelere açıktır: 3 katı kadro ve 3,70 m² yüzölçümü ile 2/3 oranı, mevzuattaki en yüksek kadro ek göstergesidir. Yüzölçümü hesabında santimetre-metre çevriminin doğru yapılması kritiktir; hesabı gazete yüzölçümü aracıyla yapabilirsiniz.
İnternet Haber Sitelerinde: Kadro Ek Göstergesi (m.66)
Burada yüzölçümü şartı yoktur; oranlar da daha düşüktür.
| Kadro | Ek gösterge oranı |
|---|---|
| Asgari kadronun 2 katı | 1/6 |
| Asgari kadronun 3 katı | 1/4 |
Örnek: 3. Kategorideki bir internet haber sitesinde asgari kadro 8 kişidir. 16 kişi çalıştırırsanız 1/6, 24 kişi çalıştırırsanız 1/4 oranında ek gösterge uygulanır. Esas gösterge 150 olduğuna göre 1/6 oranı 25, 1/4 oranı 37,5 sayı ekler.
Kadroyu Trafikle Birleştirmek: Ziyaretçi Trafiği Ek Göstergesi (m.67)
İnternet haber siteleri için asıl kaldıraç 67. maddededir ve bu madde kadro ile trafiği birlikte arar:
| Şart | Ek gösterge oranı |
|---|---|
| Kategorisine ait asgari fikir işçisi sayısının en az 2 katını istihdam etmek ve asgari tekil ziyaretçi sayısı 2 katının üzerinde olmak | 1/2 |
| En az 3 katını istihdam etmek ve asgari tekil ziyaretçi sayısı 3 katının üzerinde olmak | 1 katı |
Oranlar 66. maddedekinin çok üzerindedir: 1/2 ve 1 katı. Aynı kadroyla, trafiği de katlarsanız ek gösterge 1/6'dan 1/2'ye çıkar. Yani internet haber sitelerinde kadro tek başına değil, trafikle birlikte değer üretir.
Toplam Göstergeye Etkisi
72. maddenin ikinci fıkrasına göre toplam gösterge, esas göstergenin ek gösterge oranıyla çarpımının esas göstergeye eklenmesiyle bulunur. Bir internet haber sitesi için karşılaştırma:
| Durum | Oran | Toplam gösterge |
|---|---|---|
| Ek gösterge yok | — | 150 |
| Kadro 2 katı (m.66) | 1/6 | 175 |
| Kadro 3 katı (m.66) | 1/4 | 187,5 |
| Kadro + trafik 2 katı (m.67) | 1/2 | 225 |
| Kadro + trafik 3 katı (m.67) | 1 katı | 300 |
Tablo, kadro yatırımının nerede karşılık bulduğunu net gösterir: trafiği de katlayabiliyorsanız gösterge iki katına çıkar.
Sonuç
Kadro ek göstergesinde belirleyici olan, asgari kadronun katları kadar fikir işçisini nitelik ve dağılımı koruyarak çalıştırmaktır. Gazetelerde bu, yüzölçümü şartıyla birlikte 1/3 veya 2/3 oranı üretir; internet haber sitelerinde tek başına 1/6 veya 1/4, trafikle birleştiğinde 1/2 veya 1 katı oranına çıkar.
Başvuru şartlarını ek gösterge nasıl alınır yazısında, kadro tablolarını asgari kadro rehberinde bulabilirsiniz.