Bu soru 2006 yılında açık bir prensip kararıyla cevaplanmış durumda. Karar, bir gazete ile valilik arasındaki ihtilaf üzerine ve bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi gidermek için alınmış.
176 Sayılı Prensip Kararı
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Karar numarası | 176 |
| Karar tarihi | 11.08.2006 |
| Resmî Gazete | 17.08.2006 — Sayı 26262 |
| Dayanak | 195 sayılı Kanun m.38 |
| Yürürlük | 1 Ocak 2007'den itibaren geçerli |
| Konu | Bozüyük ilçesinde neşrolunan bir gazete ile Bilecik Valiliği arasındaki ihtilaf |
Yönetim Kurulu, konunun uzmanı yedi kişiden bir komisyon oluşturmuş ve rapor hazırlatmış.
Teknik Değerlendirme
Rapora göre teknik açıdan:
- Masa üstü yayıncılık "basımcılık" ya da matbaacılık değildir.
- Bu makineler baskı ön hazırlık çalışmalarının hazırlayıcısı olarak kullanılabilir.
- Kurumların, okulların, özel dershanelerin, resmî kuruluşların ve iş yerlerinin müessese içi mütalaa, görüş ya da raporlarının çoğaltılarak dağıtımında, el ilanları ve küçük ölçekli çoğaltma işlerinde kullanılabilir.
- Bir iş yerinin matbaa sayılması için matbaa baskı makinesine sahip olması gerekir.
Yasal Değerlendirme
Rapora göre yasal açıdan: Basın Kanunu'nun 2. maddesinde belirtilen "basılmış eser" tabirinden, baskının "tabı aletleriyle" gerçekleştirilmiş olmasının anlaşılması gerekir. Tabı aleti ise yazı, resim ve şekillerin özellikle kâğıt üzerine basılarak çoğaltılmasına yönelik matbaa makinesidir.
Karar, 67 sayılı Genel Kurul Kararı'nın 5. maddesindeki mevkute tanımını da aktarır: prova tezgâhlarında, teksir makinelerinde basılan, fotokopi makineleri ve bilgisayar yazıcılarında çoğaltılan her türlü matbua, adı ne olursa olsun gazete veya dergi sayılamaz.
Karar Metni
Prensip kararının hüküm fıkrası şöyledir: matbaa baskı makinesi niteliğinde olmayıp, kullanıldığı yerlerdeki genel tabiri ile masa üstü dijital baskı makinesi olarak nitelendirilen, çeşitli marka ve ad altındaki benzer teknikleri ihtiva eden, kolaylıkla taşınabilir makinelerde basılmış veya çoğaltılmış ürün, yayın vb. eserler, 195 sayılı Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak yapılan Yönetmelik ile Genel Kurul Kararlarının ilgili maddeleri gereğince resmî ilan yayınlatılacak "mevkute" tanımı içerisinde kabul edilmeyecektir.
Kararın Kabul Ettiği Şey
Neden Beyanname ve Kalifiye Eleman Ölçüsü?
Karar bir ayrımı daha yapar. Matbaacılık faaliyeti bulunmayan bir işyerinde (okul, dershane, şirket vb.) herhangi bir hizmet amacıyla alınacak masa üstü dijital baskı makinesi için:
- İşyerinin 5681 sayılı Matbaalar Kanunu uyarınca beyanname verme zorunluluğu bulunmaz.
- Bu nevi makinelerin kullanılması için kalifiye eleman istihdamı söz konusu değildir.
Buna karşılık gerçek bir matbaada, makinelerde ifa edilen baskı işleri bu makineleri kullanma bilgi ve becerisine sahip, kalifiye kişiler tarafından gerçekleştirilir. Karar, ayrımı bu iki ölçüye dayandırır.
Pratik Sonuç
Matbaa şartının bütününü matbaa zorunluluğu yazısında, baskının nerede yapılacağını yayın yeri yazısında ele aldık.
Sonuç
BİK Genel Kurulu'nun 11.08.2006 tarihli ve 176 sayılı Prensip Kararı uyarınca masa üstü dijital baskı makinelerinin hiçbir türü matbaa baskı makinesi sayılmaz ve bu makinelerde basılan ürünler resmî ilan yayınlatılacak mevkute tanımına girmez. Karar 1 Ocak 2007'den itibaren geçerlidir.