Gazetelerde asgari kadro kategoriye göre 3 ile 14 kişi arasında değişir. Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği'nin 38. maddesi sayıyı, dağılımı ve görevleri birlikte belirler; üçü de bağlayıcıdır.
Kategori Kategori Asgari Kadro
| Kategori | Toplam | Dağılım |
|---|---|---|
| 1. Kategori | 14 | 1 sorumlu müdür, 1 haber müdürü, 4 sayfa sekreteri, 6 muhabir, 2 yazar |
| 2. Kategori | 11 | 1 sorumlu müdür, 1 haber müdürü, 3 sayfa sekreteri, 5 muhabir, 1 yazar |
| 3. Kategori | 6 | 1 sorumlu müdür, 1 sayfa sekreteri, 3 muhabir, 1 yazar |
| 4. Kategori | 5 | 1 sorumlu müdür, 1 sayfa sekreteri, 3 muhabir |
| 5. Kategori | 4 | 1 sorumlu müdür, 1 sayfa sekreteri, 2 muhabir |
| 6. Kategori | 3 | 1 sorumlu müdür, 1 sayfa sekreteri, 1 muhabir |
Maddede unvanların parantez içinde karşılıkları da verilmiştir: sorumlu müdür yerine yazı işleri müdürü, haber müdürü yerine istihbarat şefi, sayfa sekreteri yerine görsel yönetmen veya sayfa editörü unvanları da kabul edilir.
İki eşik dikkat çeker: haber müdürü yalnızca 1. ve 2. Kategorilerde, yazar ise 1., 2. ve 3. Kategorilerde aranır. 4., 5. ve 6. Kategorilerde kadro sorumlu müdür, sayfa sekreteri ve muhabirden oluşur.
Genel Yayın Yönetmeni İstisnası
38. maddenin ikinci fıkrası bir esneklik tanır: 1., 2., 3. ve 4. Kategorilerde yer alan gazeteler, muhabir kadrosunda görev yapan bir kişinin yerine asgari kadroda genel yayın yönetmeni istihdam edebilir.
Bu istisna 5. ve 6. Kategoriler için tanınmamıştır. Küçük ölçekli gazetelerde muhabir sayısı zaten 1–2 olduğu için, bu kadronun korunması amaçlanmış görünmektedir.
Yaygın Gazeteler İçin Özel Kural
Üçüncü fıkra önemli bir istisna getirir: yaygın gazetelerin, 1. Kategori için belirtilen sayı ve görevlerdeki fikir işçisini istihdam etmesi zorunludur.
Yayın türünüzün yaygın, bölgesel ya da yerel olup olmadığını 5187 m.2'deki ölçütlere göre değerlendirmek gerekir; ayrıntısını haber sitesi kurulum rehberinde ele aldık.
İkamet Şartı
18. maddeye göre kadrodaki fikir işçilerinin yayın yerinde ikamet etmesi zorunludur. Sorumlu müdür hariç diğer fikir işçileri, aynı il ve komşu illerin mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla yayın yeri dışında ikamet edebilir; yaygın gazetelerde en fazla dört fikir işçisi için ikamet şartı aranmaz.
Bu durumlarda görevin sürekli yerine getirilip getirilemeyeceğine, uzaklık ve toplu ulaşım imkânları dikkate alınarak Kurum karar verir. İkamet tespitinde MERNİS'teki birinci ikamet adresi esas alınır.
Kadronun Niteliği
Sayı ve dağılımın yanında nitelik şartları da vardır. 18. madde; sözleşmelerin 5953 sayılı Kanuna uygun yazılı ve tam süreli olmasını, ücretlerin tam gün ve tam ay üzerinden peşin ödenmesini, görevin fiilen yapılmasını, SGK ve vergi tahakkuklarının yasal süresinde yaptırılmasını ve kişilerin gazetecilik dışında faaliyette bulunmamasını arar.
Kimlerin kadroda yer alabileceğini ve kimlerin yer alamayacağını kadroda kimler sayılır yazısında, sözleşmenin nasıl kurulacağını gazeteci iş sözleşmesi şablonunda ele aldık.
Sonuç
Gazetelerde asgari kadro 6. Kategoride 3, 5. Kategoride 4, 4. Kategoride 5, 3. Kategoride 6, 2. Kategoride 11 ve 1. Kategoride 14 kişidir. 1.–4. Kategorilerde bir muhabir yerine genel yayın yönetmeni istihdam edilebilir; yaygın gazeteler ise yayın yerine bakılmaksızın 1. Kategori kadrosuna tabidir.
İnternet haber siteleri için ayrı bir tablo geçerlidir; onu internet haber sitesinde kaç fikir işçisi gerekir yazısında ele aldık.