Evet, zorunludur. Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği'nin 29. maddesine göre gazete ve internet haber sitelerinin, gazetecilik mesleğini ifa etmek üzere tahsis edilmiş bir işyerinde faaliyetlerini sürdürmeleri gerekir. Hüküm her iki yayın türünü de kapsar — internet haber siteleri için de fiziki bir işyeri aranır.
İşyerinde Aranan Dört Şart
Maddenin ikinci fıkrası, işyerinin taşıması gereken nitelikleri sayar:
| Şart | İçeriği |
|---|---|
| Alan | Kadroda beyan edilen fikir işçileri ile orantılı olmak üzere kişi başına en az 5 metrekare çalışma alanı |
| Ekipman | Fikir işçilerinin gazetecilik mesleğini gerçekleştirebilmek amacıyla kullanacakları gerekli teknik ekipmanın bulunması |
| Tahsis | Gazetecilikle bağdaşmayacak başka bir meslek faaliyeti veya ticari iş yapılmaması; aynı zamanda konut olarak kullanılmaması |
| Tabela | Gazete veya internet haber sitesinin adının bulunduğu tabelanın görünür bir yere asılması |
Kişi Başına 5 Metrekare: Kadroya Bağlı Bir Hesap
Alan şartı sabit bir metrekare değil, kadronuza bağlı bir hesaptır. Kadroda beyan edilen fikir işçisi sayısıyla orantılı olarak kişi başına en az 5 m² aranır.
| Kadro | Asgari çalışma alanı |
|---|---|
| 4 kişi (5. Kategori site) | 20 m² |
| 6 kişi (4. Kategori site) | 30 m² |
| 8 kişi (3. Kategori site) | 40 m² |
| 14 kişi (1. Kategori gazete) | 70 m² |
| 32 kişi (Genel Kategori site) | 160 m² |
Konut Olarak Kullanılamama
Üçüncü şart iki yasağı birlikte getirir: işyerinde gazetecilikle bağdaşmayacak başka bir meslek faaliyeti veya ticari iş yapılmaması ve aynı zamanda konut olarak kullanılmaması.
Bu hüküm, özellikle yeni kurulan internet haber sitelerinde sık karşılaşılan bir uygulamayı dışlar: evden yayın yapmak. Ev adresi işyeri olarak gösterilemez. Aynı şekilde, başka bir ticari faaliyetin yürütüldüğü bir ofisin bir köşesini gazeteye ayırmak da şartı karşılamaz — işyerinin tahsis edilmiş olması aranır.
Bu şart, 18. maddedeki "fikir işçilerinin gazetecilik mesleği dışında herhangi bir faaliyette bulunmamaları" kuralıyla aynı mantığı taşır: hem kişi hem mekân bakımından mesleğe tahsis aranır.
Tabela Şartı
Dördüncü şart en kolay karşılanan ama en sık atlanandır: gazete veya internet haber sitesinin adının bulunduğu tabelanın görünür bir yere asılması gerekir.
İşyeri ile İkamet Şartı Farklı Şeylerdir
Sık karıştırılan iki konuyu ayırmak gerekir. 29. madde işyerini düzenler; 18. maddenin üçüncü fıkrası ise fikir işçilerinin ikametini.
İkamet tarafında kural, fikir işçilerinin yayın veya kontenjan yerinde ikamet etmesidir; sorumlu müdür hariç diğer fikir işçileri, aynı il ve komşu illerin mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla dışarıda ikamet edebilir ve bu istisnadan yararlanacak azami sayı kategoriye göre belirlenmiştir.
Ayrıntısını asgari kadro rehberinde ele aldık.
Denetimde Ne Olur?
İşyeri şartı, kontrol kurullarının yerinde denetiminde doğrudan gözlemlenen kalemlerdendir: alan ölçülür, ekipman görülür, tabela kontrol edilir ve mekânın başka amaçla kullanılıp kullanılmadığına bakılır.
Bu yüzden diğer şartların aksine belge ile kapatılamaz; fiilî durumun şarta uygun olması gerekir. Kontrol kurullarının yetkilerini ve denetimde istenen belgeleri ayrı yazılarda ele alacağız.
Sonuç
Resmî ilan yayımlamak isteyen gazete ve internet haber sitelerinin gazetecilik mesleğine tahsis edilmiş bir işyeri bulunması zorunludur. İşyerinde kadroyla orantılı olarak kişi başına en az 5 m² çalışma alanı, gerekli teknik ekipman ve görünür bir tabela aranır; mekân başka bir ticari iş için ya da konut olarak kullanılamaz.
Muhasebe düzenini bilanço usulü yazısında, sektörel defterleri defter yazısında ele aldık.