Basın kartı da akreditasyon da bilgi edinme başvurusu da tek bir kurumdan geçer: İletişim Başkanlığı. Kurumun kuruluş belgesi 24/7/2018 tarihli ve 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesidir. Bu yönerge, Kararnameyi ve ona bağlı yönetmelik ile yönergeleri 23 başlıkta topluyor.

Gazeteci Hangi İşi Nereden Yapar?

İşlemBirimDayanak
Basın kartı başvurusuBölge müdürlüğü kabul eder, dosyayı tutar ve Başkanlığa gönderirBölge Müdürlükleri Yön. m.5/g
Kart düzenlemeBasın ve Yayın Dairesi Başkanlığı14 s. CBK m.7/1-e (66 s. CBK ile ek)
AkreditasyonBasın ve Yayın Dairesi Başkanlığı14 s. CBK m.7/1-ç
Bilgi edinme başvurusuHalkla İlişkiler Dairesi Başkanlığı14 s. CBK m.8/1-c
CİMER başvurusuHalkla İlişkiler Dairesi + bölge müdürlüğü yetkilisiCİMER Yön. m.11
DES aboneliğiBasın ve Yayın Dairesi BaşkanlığıDES Yönergesi m.4/c

1. Kuruluş ve Teşkilat

İletişim Başkanlığı, 703 sayılı KHK'nın 122. maddesiyle 231 sayılı Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü KHK'sının yürürlükten kaldırılması üzerine, 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulmuştur. Başkan doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur (m.4).

2. Hizmet Birimleri

5. madde on hizmet birimi sayar. Yapı 2018'den bu yana iki kez değişmiştir: 66 sayılı CBK (RG 18/9/2020-31248) Stratejik İletişim ve Kriz Yönetimi Dairesi ile Özel Kalem Müdürlüğünü ekledi; 92 sayılı CBK (RG 19/2/2022-31755) Personel ve Eğitim Dairesini değiştirip Destek Hizmetleri Dairesini ekledi.

3. Taşra Teşkilatı

22. maddeye göre taşra teşkilatı, doğrudan merkeze bağlı bölge müdürlüklerinden oluşur ve 19 merkezde kurulur: Adana, Afyonkarahisar, Ankara, Antalya, Bursa, Çanakkale, Diyarbakır, Edirne, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya, Muğla, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon. İhtiyaç hâlinde irtibat büroları kurulabilir.

4. Anadolu Ajansı ve Tanıtma Fonu

KonuHükümMadde
AA sözleşmesiBütçedeki ödeneği aşmamak üzere en çok 5 yıllık sözleşmem.14
AA denetimiBaşkanlık, Ajansın bütçesi üzerinde denetim yetkisine sahipm.14
Fon projeleriBaşkanlık inceler veya inceletir, uygun bulunanları Cumhurbaşkanına sunarm.15/1
TutarlarYardım ve tahsis tutarları Cumhurbaşkanınca tespit edilirm.15/2
Geri almaProtokole aykırı projelerde ödememe veya geri alma — karar Cumhurbaşkanınınm.15/3

5. Başvuru ve Bilgi Edinme

CİMER'in beş kanalı vardır: elektronik ve mobil hizmet sağlayıcısı, e-Devlet kapısı, ALO 150, mektup/posta ve şahsen müracaat. Elektronik ve telefon başvurularında imza aranmaz. Cevap süreleri CİMER Yönetmeliğinde değil 4982 sayılı Kanunun 11. maddesindedir: kural olarak on beş iş günü.

6. Basın Mensuplarına Eğitim Programları

ProgramYaş sınırıSüreKaynak
Yurtdışı mesleki eğitim ve staj50En çok 6 ayTanıtma Fonu
Yurt içi yabancı dil eğitimi45Kurs dönemiTanıtma Fonu

Her iki programda da en az lise mezuniyeti, basın yayın alanında fiilen çalışma, sarı basın kartı ve kurum izni aranır. Yurtdışı programında Basın Yayın Yüksek Okulu birincileri sarı kart şartından muaftır.

7. Personel Rejimi

StatüTabi olduğu düzenlemeDisiplin
Devlet memuru657 sayılı Kanun657 + Disiplin Amirleri Yönetmeliği
İletişim uzmanı657 ek m.41 + İletişim Uzmanlığı Yönetmeliği657
Sözleşmeli personel657 m.4/B + Sözleşmeli Personel EsaslarıEsaslar
Sürekli işçi4857 sayılı KanunSürekli İşçilere Disiplin Yönetmeliği

Uzmanlığa atanmak için fiilen en az üç yıl çalışmak, kabul edilmiş bir tez sunmak, yeterlik sınavından en az yetmiş puan almak ve YDS'den asgari (C) düzeyinde belge sahibi olmak gerekir.

8. Kurum İçi Düzen

Malî yönetimin omurgası 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunudur. Ön malî kontrol sonucunda verilen görüş danışma ve önleyici niteliktedir; harcama yetkilisini bağlamaz ve sorumluluğunu kaldırmaz. Alımlarda ise 4734 sayılı Kanunun 3/b (güvenlik ve gizlilik) ve 3/y (tanıtım ile dijital dönüşüm) istisnaları kullanılır.

9. Yurt Dışı Teşkilatı

Daimî atamada en az dört yıllık yükseköğrenim, kamuda en az üç yıl hizmet ve YDS'den en az yetmiş puan aranır; dil belgesi üç yıl geçerlidir. Geçici görevlendirmelerde gündelikler 6245 sayılı Harcırah Kanununun 34. maddesine göre Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve ilk on gün için %50 artırılır.

Anayasa Mahkemesi İptalleri

14 sayılı CBK, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa'ya uygunluk denetiminden geçmiştir. Konsolide metinde görülen iptaller:

HükümKararTarih
m.3E.2022/93, K.2024/918/1/2024
m.14 ikinci ve üçüncü cümleE.2019/71, K.2020/8230/12/2020
m.17 — bazı ibarelerE.2020/88, K.2023/224—
m.22E.2018/134, K.2021/13—

Diğer Ana Yönergeler

YönergeKapsamı
Basın Kartı SorularıKart türleri, şartlar, komisyon, kontenjanlar, iptal — 52 soru
Gazeteci Özlük Hakları ve Basın İş Kanunu5953 rejimi: sözleşme, ücret, izin, ihbar ve kıdem — 50 soru
Yayın Kurma SorularıBeyanname, künye, sorumlu müdür, teslim, arşiv, lisans — 47 soru
Basını İlgilendiren Yan Mevzuat HaritasıDerleme, matbaa, seçim, tebligat, bandrol, iletim, reklam — 29 başlık
Haberde Telif, Kişisel Veri ve Bilgi Edinmeİktibas, kaynak gösterme, okur verisi ve bilgi edinme — 30 başlık
Haber Ajansları ve Destek MevzuatıAjans şartları, Anadolu Ajansı, Tanıtma Fonu, 2018 uyum paketi — 14 başlık
Türkiye'de Yabancı Gazeteci Olarak ÇalışmakÇalışma izni, ikamet, kart türleri, takdim mektubu, gümrük — 18 başlık
Basın Hürriyetinin Anayasal DayanağıAnayasa m.13, 22, 25–32, 41, 90, 133 ve 148 — 18 başlık
Muzır Neşriyat ve Çocuk Koruma Mevzuatı1117 sayılı Kanun, Kurul, damga, zarflı satış ve çocuk haberciliği — 18 başlık
TRT Mevzuatı: 2954 Sayılı Kanun Rehberi2954 sayılı Kanun: yayın esasları, cevap hakkı, sorumluluk, bandrol — 20 başlık
RTÜK Mevzuatı: 6112 Sayılı Kanun Rehberi6112 madde madde: 24 yayın ilkesi, ticarî iletişim, lisans, yaptırım, Üst Kurul — 73 başlık