Küçük yerel yayıncılıkta sık rastlanan bir durum: aynı kişi hem gazetenin hem haber sitesinin kadrosunda gösteriliyor. Basın İlan Kurumu'nun asgari kadro rejimi bu soruya iki ayrı şartla yaklaşır.
Şartın Metni
BİK Genel Kurulu'nun 15 Şubat 1977 tarihli ve 67 sayılı Kararı'nın 20. maddesinin ikinci fıkrası, asgari kadroya dâhil edilecekler için iki şart getirir. 94 sayılı Prensip Kararı bu fıkrayı şöyle aktarır:
"Asgarî kadroya dâhil edileceklerin kadro görevi dışında veya kısmen de olsa bedeni faaliyeti gerektiren herhangi bir iş yapmamaları ve çalıştıkları gazetenin yayınlandığı yerde ikamet etmeleri."
| Şart | İçeriği |
|---|---|
| Kadro görevi dışında iş yapmama | Kadro görevi dışında veya kısmen de olsa bedeni faaliyet gerektiren herhangi bir iş yapılmaması |
| İkamet | Çalışılan gazetenin yayınlandığı yerde ikamet edilmesi |
94 Sayılı Prensip Kararı Neyi Yorumluyor?
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Karar numarası | 94 |
| Karar tarihi | 16.08.1985 |
| Resmî Gazete | 23.08.1985 — Sayı 18851 |
| Dayanak | 195 sayılı Kanun m.38 |
| Başvuran | Yeni Malatya Gazetesi — 30 Temmuz 1985 |
Karar, ikamet şartındaki "yer" tabirinin nasıl yorumlanacağını belirler. Karar organlarının, buradaki "yer" tabirini gazete idarehanesi ile ilgilinin oturduğu yer arasındaki uzaklık ve ulaşım imkânlarını dikkate alarak, görevin maksada uygun ve devamlı bir şekilde yerine getirilip getirilmediği hususunu göz önünde bulundurmak suretiyle karar vermeleri gerekir.
5953 Ne Diyor?
5953'ün 13. maddesi genel kural olarak şunu söyler: mukavelede aksi yazılı değilse gazeteci dışarıda başka iş tutmakta serbesttir ve bu işin basınla ilgili olup olmaması fark etmez.
Sözleşmenin Tam Süreli Olması
Asgari kadroda gösterilecek fikir işçilerinin sözleşmelerinin 5953'e uygun, yazılı ve tam süreli olması aranır. Tam süreli iki ayrı sözleşmenin aynı takvimde yürütülmesi pratikte de ispat sorunu üretir: mesai kayıtları, bordrolar ve prim gün sayıları iki yayında da tam görünemez.
Pratikte Ne Yapmalı?
- Kadro listelerini şirket bazında değil kişi bazında kontrol edin; aynı T.C. kimlik numarası iki listede görünmemeli.
- Sözleşmeleri tam süreli düzenleyin ve mesai kayıtlarıyla uyumlu tutun.
- İkamet bilgisini idarehane adresiyle birlikte değerlendirin; uzaklık sorun yaratıyorsa görevin devamlılığını belgeleyin.
- Tereddüt hâlinde başvuru öncesi Basın İlan Kurumu şubesinden yazılı görüş alın.
Sonuç
67 sayılı Genel Kurul Kararı m.20/2, asgari kadroya dâhil edileceklerin kadro görevi dışında iş yapmamasını ve yayın yerinde ikamet etmesini arar; 94 sayılı Prensip Kararı ikamet şartını, görevin maksada uygun ve devamlı yerine getirilip getirilmediği ölçüsüyle yorumlar. Bu çerçevede aynı kişinin iki ayrı yayının asgari kadrosunda tam süreli gösterilmesi şartlarla bağdaşmaz; somut durumda BİK şubesinden yazılı görüş alın.