Baskı ek göstergesi yalnız yaygın gazetelere açıktır ve iki şartı birlikte arar: illerdeki baskı adedi ve basıldığı il sayısı. Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği'nin 49. maddesinde düzenlenmiştir.
Şart: Her Bir İlde Günlük En Az 5.000 Adet
49. madde şöyle kurulmuştur: yaygın gazetelerden günlük her bir ilde en az 5.000 adet temiz baskı olmak şartıyla;
| Basıldığı il sayısı | Ek gösterge oranı |
|---|---|
| 2 il | 1/6 |
| 3 il | 1/3 |
İki ayrıntı önemlidir. Birincisi 5.000 adet şartı her bir il için ayrı ayrı aranır; iki ilde toplam 5.000 basmak yeterli değildir, her ilde 5.000 gerekir. İkincisi temiz baskı ifadesi 2024 değişikliğiyle eklenmiştir; hatalı ve fire baskılar sayıya dâhil edilmez.
Dağıtım Ek Göstergesi (m.50)
Baskıyla karıştırılan ayrı bir ek gösterge daha vardır ve o da yaygın gazetelere özgüdür. 50. madde, günlük asgari fiili satış adedinin tamamını yayın yeri ile birlikte her coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, yurt genelinin en az %70'inde günü gününe dağıtıma sunan ve bu müesseselere bağlı son nokta bayilerde satışını gerçekleştiren gazetelere 1/3 oranında ek gösterge uygular.
Madde ayrıca dağıtımı yapan müessesenin niteliğini de tanımlar: süreli yayın dağıtımını yerine getirebilecek iş göreni, araç ve teknik ekipmanı ile fiziki şartlar yönünden emsalleriyle benzer her türlü imkâna sahip bulunması aranır. İstenmesi hâlinde bu hususun belgelendirilmesi gerekir.
Satış Ek Göstergesi (m.51)
En yüksek oranları üreten ek gösterge budur ve iki ayrı ölçeğe göre düzenlenmiştir. Her kademede iki şart birlikte aranır: toplam günlük fiili satış ve bunun bayiler aracılığıyla gerçekleşen kısmı.
Yaygın gazeteler ile 1. ve 2. Kategori gazeteler
| Günlük fiili satış | Bayi kanalıyla en az | Ek gösterge |
|---|---|---|
| 10.000 üzeri | 3.000 | 1/3 |
| 25.000 üzeri | 5.000 | 1/2 |
| 50.000 üzeri | 10.000 | 1 katı |
| 75.000 üzeri | 15.000 | 1,5 katı |
| 100.000 üzeri | 20.000 | 2 katı |
3., 4. ve 5. Kategorideki yerel ve bölgesel gazeteler
| Günlük fiili satış | Bayi kanalıyla en az | Ek gösterge |
|---|---|---|
| 1.000 üzeri | 500 | 1/6 |
| 2.500 üzeri | 1.000 | 1/4 |
| 5.000 üzeri | 2.000 | 1/3 |
| 10.000 üzeri | 3.000 | 1/2 |
İki tablo arasındaki fark ölçeğe göre kurgulanmıştır: yerel bir gazete 10.000 satışla 1/2 oranına ulaşırken, yaygın bir gazete aynı satışla 1/3 alır. Yönetmelik, küçük ölçekli yayınların erişebileceği eşikler belirlemiştir.
Toplam Göstergeye Etkisi
Ek göstergeler oransaldır ve 72. maddenin ikinci fıkrasına göre esas göstergeye eklenir. Yaygın günlük bir gazetede esas gösterge 180'dir; birkaç ek göstergeyi birlikte kazanan bir yayında toplam sayı hızla büyür.
Örnek: baskı (1/3), dağıtım (1/3) ve satış (1/2) ek göstergelerinin tamamına hak kazanan yaygın günlük bir gazetede toplam oran 7/6 olur. 180 × 7/6 = 210; toplam gösterge 180 + 210 = 390.
Sonuç
Baskı ek göstergesi için günlük her bir ilde en az 5.000 adet temiz baskı şartıyla 2 ilde basılana 1/6, 3 ilde basılana 1/3 oranı uygulanır ve bu ek gösterge yalnız yaygın gazetelere açıktır. Dağıtım ek göstergesi (1/3) ayrı bir hükümdür ve yurt genelinin en az %70'inde günü gününe dağıtım arar. Satış ek göstergesi ise ölçeğe göre 1/6'dan 2 katına kadar çıkar.
Başvuru şartlarını ek gösterge nasıl alınır yazısında, gösterge hesabını gösterge sayısı nedir yazısında ele aldık.