195 sayılı Kanun, ilan ve reklam aracılığını yapan özel sektör aktörünü prodüktör olarak adlandırır ve faaliyetini ayrı maddelerde düzenler.
Serbestlik — m.41
Hususi ilan ve reklamların yayınlanması, hususi ilan ve reklam prodüktörlüğü, bu kanun hükümleri dairesinde serbesttir.
Basın-İlan Kurumu da hususi ilan ve reklam kabul eder.
Tekel Yasağı — m.41/3
Çalışma Usulü ve Komisyon Tavanı — m.44
İlan ve reklam prodüktörleri komisyonculuk suretiyle iş görürler. Bunlar hususi ilan veya reklamı verenlerle gazetelerin faturalarına istinaden muamele yaparlar ve %25'ten fazla komisyon alamazlar.
| Unsur | İçerik |
|---|---|
| Çalışma şekli | Komisyonculuk suretiyle |
| Dayanak | İlanı verenlerin ve gazetelerin faturaları |
| Komisyon tavanı | %25 |
Kamu İlanlarında Yasak — m.42/2
Ayrıntısını hususi ilanda istisnalar yazısında ele aldık.
Ayırıcı Kelime ve Numara — m.46
Basın-İlan Kurumu ve prodüktörlerle gazete ve dergiler, yayınlanmasına aracı oldukları bilcümle ilan ve reklamların en altına, aracı olduklarını gösteren bir kelime koymağa mecburdurlar.
Prodüktörlerle gazete ve dergiler bu maksatla seçtikleri kelimeyi kullanmadan evvel kuruma bildirirler. Kurum seçilen kelimenin daha evvel başka bir prodüktör veya gazete veyahut bir dergi tarafından alındığını veya iltibasa mahal verecek mahiyette olduğunu anlarsa, kelimeyi değiştirmesini ilgiliye bildirir.
| Aracı | Konulacak kelime |
|---|---|
| Basın-İlan Kurumu | (Basın) |
| Prodüktör | Seçtiği kelime |
| Doğrudan gazete veya dergi almışsa | Kendi kelimesi |
Bu kelimenin yanına Kurumun veya prodüktörün yıllık ilan ve reklam sıra numarası ile gazetenin veya derginin aldığı ilan ve reklamların sıra numarası yazılır.
Yıllık Bordro — m.48
Prodüktörler, yayınlanmasına aracı oldukları ilan ve reklamları, kullandıkları sıra numarasına göre, ücreti, aldıkları komisyon ve yayınlanan gazete veya dergi adı ile gazete veya derginin sıra numarasını gösteren bir bordro ile her yılın ilk 15 günü içinde Kurum Genel Müdürlüğüne gönderilmek üzere Kurumun o yerdeki şubesine makbuz mukabilinde tevdi ederler.
- Süre: her yılın ilk 15 günü
- Nereye: Kurumun o yerdeki şubesine, makbuz mukabilinde
- İçerik: sıra numarası, ücret, alınan komisyon, gazete/dergi adı ve sıra numarası
Ayrıntısını kontrol ve bordro yazısında ele aldık.
Genel Kurul Üyeliği — m.5/c
Genel Kurulun (c) bendinde ticaret siciline kayıtlı ilan prodüktörlerinden 1 temsilci yer alır.
Yönetim Kurulu Üyeleri İçin Yasak — m.10
Yaptırım: Müessesenin Kapatılması — m.49/b
Prodüktörlük müessesesinin iki ayı geçmemek üzere kapatılması için, Kurul Genel Müdürlüğünce iş, Yönetim Kuruluna intikal ettirilir. Kesinleşen Kurul Kararını, o yerdeki valilik infaz eder.
| Unsur | İçerik |
|---|---|
| Yaptırım | Prodüktörlük müessesesinin kapatılması |
| Süre | İki ayı geçmemek üzere |
| Karar | Yönetim Kurulu — Genel Müdürlüğün intikali üzerine |
| İnfaz | O yerdeki valilik |
| İtiraz | Tebliğden itibaren 10 gün içinde Kurum Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesine; basit yargılama usulü; karar kesindir |
Ayrıntısını itiraz yazısında ele aldık.
Tarife Listelerinin Prodüktörlere Gönderilmesi — m.45/2
Kurum, bu listeleri, gazete ve dergilere, bunların gündelik, haftalık gibi çıkma zamanlarına ve isimlerinin alfabe sırasına göre bir liste halinde birleştirip, birer nüshasını prodüktörlere ve lüzumu kadar nüshasını da asılmak üzere şubelerine gönderir. Prodüktörler de yazıhanelerinde bu listeleri, herkesin görebileceği bir şekilde asarak ilan ederler.
Sonuç
Prodüktörler komisyonculuk suretiyle iş görür, ilanı verenlerin ve gazetelerin faturalarına istinaden muamele yapar ve %25'ten fazla komisyon alamaz. Prodüktörlerle yayınlar arasında açık veya örtülü tekel anlaşması yapılamaz. Prodüktörler aracı oldukları ilanların altına Kuruma bildirdikleri ayırıcı kelimeyi ve sıra numarasını koyar ve her yılın ilk 15 günü içinde yıllık bordrolarını Kurum şubesine teslim ederler. Yaptırım hâlinde müessese iki ayı geçmemek üzere kapatılabilir.