Gazetecinin en sık ihtiyaç duyduğu bilgi bu: başvurular hangi kapıdan geçer? Cevap taşra teşkilatındadır.
Taşra Teşkilatı Nasıl Kurulu?
14 sayılı CBK'nın 22. maddesi: Başkanlık yurtdışı ve taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir. İkinci fıkra (66 sayılı CBK ile eklendi): Başkanlığın taşra teşkilatı doğrudan merkeze bağlı bölge müdürlüklerinden oluşur.
On Dokuz Bölge Müdürlüğü
Aynı fıkra merkezleri tek tek sayar. Bölge müdürlüklerinin merkezleri şu illerdedir:
| Bölge müdürlüğü merkezleri |
|---|
| Adana |
| Afyonkarahisar |
| Ankara |
| Antalya |
| Bursa |
| Çanakkale |
| Diyarbakır |
| Edirne |
| Erzincan |
| Erzurum |
| Gaziantep |
| İstanbul |
| İzmir |
| Kayseri |
| Konya |
| Muğla |
| Samsun |
| Şanlıurfa |
| Trabzon |
Madde devam eder: Başkanlık bölge müdürlüklerine bağlı illeri belirlemeye ve değiştirmeye yetkilidir. Başkanlıkça gerek duyulan illerde bölge müdürlüklerine bağlı olarak irtibat büroları kurulabilir.
En Önemli Görev: Basın Kartı Başvurusu
Diğer Görevler
Aynı maddenin diğer bentleri bölgesel işlevleri sayar:
- (b) Bölgede basın ve yayın faaliyetleri alanında meydana gelen gelişmeleri izlemek ve Başkanlığa bilgi vermek
- (ç) Bölgede basın mensuplarıyla münasebetlerin düzenlenmesi ve basının güçlendirilmesi için gerekli faaliyetlerde bulunmak
- (f) Bölgede yerli ve yabancı basın ve yayın organlarının ve mensuplarının mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak amacıyla gerekli çalışmalar yapmak, tedbirler almak
- (ğ) Bölgede faaliyet gösteren yerel basının güçlendirilmesi ve haber kaynaklarının artırılması konusunda araştırmalar yapmak ve önerilerde bulunmak
- (h) İllerin tanıtılması bakımından basın ve yayın organlarıyla ilişki kurmak, gerektiğinde basın mensuplarının merkez veya bağlı illere davet edilmesini sağlamak
- (ı) Bölgede basın ve yayın organlarını izlemek ve yerel basın organlarının Devlet Enformasyon Sistemi çalışmalarına dâhil olmasını sağlamak
- (i) Bölgede basın tarihine ilişkin yazılı kaynakları derlemek ve kitap, bülten benzeri çalışmalar yapmak veya yaptırmak
Teşkilat Yapısı
Yönetmeliğin 3 ve 4. maddeleri yapıyı tanımlar:
| Birim | Tanımı |
|---|---|
| Bölge Müdürlüğü | İletişim Başkanlığına doğrudan bağlı, merkez ve bağlı illeri haiz müdürlükler |
| Bölge Müdürü | Bölge Müdürlüğünün en üst amiri |
| İletişim Büroları | Bölge Müdürlüklerine bağlı illerde gerekli irtibatı sağlamakla görevli bürolar |
| Şube Müdürlüğü | Bölge Müdürlüğüne ait işleri yürütmek üzere doğrudan Bölge Müdürüne bağlı müdürlükler |
Yönetmeliğin dayanağı 14 sayılı CBK'nın 19 ve 22. maddeleridir; bölge müdürlüklerine bağlı iller Ek-1'de gösterilir ve bunları belirlemeye ve değiştirmeye Başkan yetkilidir.
Bir Dayanak Notu
Beş Günlük Gönderim Yükümlülüğü
Bölge müdürlükleri, yayın kuruluşlarının düzenli gönderim yükümlülüğünün de muhatabıdır. Basın Kartı Yönetmeliği m.15/g: yayınlanan her sayıdan birer adedin, en geç yayımı takip eden beş gün içinde yayımın yapıldığı yerdeki ilgili bölge müdürlüğüne gönderilmesi ve DES'e yüklenmesi zorunludur.
Ajanslar için de aynı yapı vardır (m.16/1-b). Ayrıntısını zorunlu nüshalar yazısında ele aldık.
Sonuç
İletişim Başkanlığı'nın taşra teşkilatı, merkezleri 19 ilde bulunan ve doğrudan merkeze bağlı bölge müdürlüklerinden oluşur; gerekli illerde iletişim büroları açılabilir. Gazeteci için en önemli işlevi, basın kartı müracaatlarını kabul etmek, şahıs işlem dosyasını tutmak ve başvuruyu Başkanlığa göndermektir. Yayın kuruluşlarının beş günlük gönderim yükümlülüğünün muhatabı da bölge müdürlükleridir.