Türkiye'de basın kartı, akreditasyon ve enformasyon işlerini 34 yıl boyunca Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü (BYEGM) yürüttü. 2018'de kapandı. Ne oldu?
Kapanışın Tek Cümlelik Dayanağı
703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 122. maddesi: 8/6/1984 tarihli ve 231 sayılı Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname yürürlükten kaldırılmıştır.
703 sayılı KHK'nın adı bu değişikliğin mantığını anlatır: Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname. 2017 Anayasa değişikliğiyle geçilen Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, bakanlıklara bağlı genel müdürlük yapısını tasfiye etti.
Yerine Ne Geldi?
| Dönem | Kurum | Dayanak |
|---|---|---|
| 1984–2018 | Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü | 231 sayılı KHK (8/6/1984) |
| 2018– | İletişim Başkanlığı | 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (RG 24/7/2018-30488) |
14 sayılı CBK'nın 1. maddesi amacı koyar: Cumhurbaşkanlığına bağlı İletişim Başkanlığının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemek. Kararnamenin tamamını 14 sayılı CBK yazısında ele aldık.
Gazeteci İçin Ne Değişti?
- Basın kartı — Yetki, 66 sayılı CBK ile 14 sayılı CBK'nın 7. maddesine (e) bendi olarak eklendi: Türk ve yabancı basın yayın organları mensuplarına basın kartı düzenlemek. Uygulama, 2023 tarihli yeni Basın Kartı Yönetmeliğine göre yürüyor.
- Akreditasyon — 7. maddenin (ç) bendi: yabancı basın yayın organları ile mensuplarının akreditasyon işlemleri, sürekli ve geçici basın merkezlerinin kurulması.
- Taşra — Genel müdürlük il müdürlükleri yerine 19 merkezde bölge müdürlüğü yapısı geldi. Ayrıntısını bölge müdürlükleri yazısında ele aldık.
Mülga KHK'nın İzleri Hâlâ Var
Bir Başka Miras: Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü
2010/3 sayılı Başbakanlık Genelgesi (RG 30/1/2010-27478), kamu diplomasisi alanında kurumlar arası koordinasyon için bir Başbakan Başmüşavirinin uhdesinde Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü oluşturmuştu ve sekretarya hizmetlerini Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne vermişti. Bugün bu işlev, 14 sayılı CBK'nın 6. maddesiyle Kamu Diplomasisi Dairesi Başkanlığına aittir.
Ayrıntısını Kamu Diplomasisi Dairesi yazısında ele aldık.
BYEGM Yönergelerinin Durumu
İletişim Başkanlığı mevzuat setinde hâlâ BYEGM Hukuk Müşavirliği Yönergesi ve BYEGM Mihmandarlık ve Ağırlama Hizmetleri Yönergesi gibi eski isimli belgeler yer alır. Bunlar tarihsel referanstır; güncel teşkilat 14 sayılı CBK ve ona dayanan yönetmelik-yönergelerdir.
Sonuç
BYEGM, 703 sayılı KHK'nın 122. maddesiyle dayanağı olan 231 sayılı KHK'nın yürürlükten kaldırılması sonucu kapandı. Yerine 24/7/2018 tarihli ve 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı İletişim Başkanlığı kuruldu. Basın kartı ve akreditasyon yetkileri bu Başkanlığa geçti.