İletişim Başkanlığı'nın malî yönetimi dört yönergeyle kurulur. Hepsinin ortak omurgası 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunudur.
Dört Yönerge, Dört Dayanak
| Yönerge | Dayanak |
|---|---|
| İç Denetim Yönergesi | İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin (RG 12/7/2006-26226) 13. maddesi |
| İç Kontrol Sistemi Yönergesi | 5018 m.55, 56 ve 57; İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar (RG 31/12/2005-26040 3. mükerrer); Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği (RG 26/12/2007-26738) |
| Bütçe ve Performans Yönergesi | 5436 m.15, 5018 m.60 ve Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (BKK 6/1/2006-2006/9972) m.9/1-a |
| Ön Malî Kontrol Yönergesi | 5018 m.58 ve 60 ile Kamu Ön Malî Kontrol Yönetmeliğinin (RG 5/3/2025-32832) 24. maddesi |
İç Denetim
İç Denetim Yönergesinin 5. maddesi kapsamı geniş tutar: merkez, taşra, Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü ve yurt dışı teşkilatı dâhil bütün birimlerin tüm işlem ve faaliyetleri iç denetim kapsamındadır.
İç denetim, risk esaslı denetim plan ve programları kapsamında; sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla denetim standartlarına uygun olarak yapılır.
Üst yönetici (İletişim Başkanı), Başkanlıkça hazırlanan iç denetim plan ve programlarını onaylar ve program dışı görev verebilir (m.7).
İç Kontrolün Temel İlkeleri — m.5
- İç kontrol faaliyetleri, Başkanlığın yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülür.
- İç kontrol faaliyet ve düzenlemelerinde öncelikle riskli alanlar dikkate alınır.
- İç kontrole ilişkin sorumluluk, işlem sürecinde yer alan bütün görevlileri kapsar.
- İç kontrol malî ve malî olmayan tüm işlemlerde uygulanır.
- İç kontrol sistemi yılda en az bir kez değerlendirilir ve alınması gereken önlemler belirlenir.
- Düzenleme ve uygulamalarda mevzuata uygunluk, saydamlık, hesap verebilirlik, ekonomiklik, etkinlik ve etkililik gibi iyi malî yönetim ilkeleri esas alınır.
Sorumluluk dağılımı (m.6): üst yönetici, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı aracılığıyla iç kontrol standartlarının oluşturulmasından ve sistemin kurulmasından, İç Denetim Birimi aracılığıyla gözetim ve denetiminden sorumludur.
Ön Malî Kontrol: Bağlayıcı Değil
Uygun görüş verilmeyen işlemin yine de uygulanmasına karar verilirse, harcama yetkilisi tarafından gerekçeli bir yazı Daire Başkanlığına gönderilir ve bu yazı, ödeme emri belgesine veya işlem dosyasına eklenir.
Süreç Kontrolü — m.6
Harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılır: her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanır ve uygulanır. Malî işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol eder. Bu amaçla ön malî kontrol listelerini de içeren işlem yönergeleri ve süreç akış şemaları hazırlanır ve harcama yetkilisince yürürlüğe konulur.
Bütçe ve Performans
Bütçe ve Performans Yönergesinin 5. maddesi, performans programı hazırlama mantığını anlatır: önceliklerin ve hedeflerin belirlenmesi süreci üst yöneticiden harcama birimlerine doğru, maliyet ve kaynak ihtiyacının tespiti süreci ise faaliyetlerden performans hedefine doğru olacaktır.
6. madde takvimi verir: Daire Başkanlığı, harcama birimlerinin ödenek ihtiyaçlarını tespit için Orta Vadeli Program yayımlanmadan önce çalışmaları başlatır; haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca hazırlanan Bütçe Hazırlama Rehberi ve Yatırım Programı Hazırlama Rehberi yayımlanır.
Anadolu Ajansı Denetimiyle Karıştırmayın
Buradaki iç denetim, Başkanlığın kendi birimlerine yöneliktir. Başkanlığın Anadolu Ajansı üzerindeki denetim yetkisi ayrı bir hükme — 14 sayılı CBK m.14 — ve ayrı bir yönergeye dayanır. Ayrıntısını Anadolu Ajansı ilişkisi yazısında ele aldık.
Sonuç
İletişim Başkanlığının malî yönetimi 5018 sayılı Kanuna dayanan dört yönergeyle kurulmuştur. İç denetim, yurt dışı teşkilatı dâhil bütün birimleri kapsar ve risk esaslı yürütülür. İç kontrol sistemi yılda en az bir kez değerlendirilir. Ön malî kontrol sonucu ise danışma ve önleyici niteliktedir; harcama yetkilisini bağlamaz ve sorumluluğunu kaldırmaz.