CİMER, gazeteci için iki ayrı hakkın tek kapıdan kullanıldığı sistemdir: dilekçe hakkı ve bilgi edinme hakkı.
Yönetmeliğin Kimliği
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Adı | Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi Yönetmeliği |
| Cumhurbaşkanı Kararı | 3/6/2022 - 5690 |
| Resmî Gazete | 4/6/2022 - Sayı 31856 |
| Dayanak | 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve 14 sayılı CBK m.3/3 |
Ne İçin Kullanılır?
5. maddenin birinci fıkrası: başvuru sahibi, dilekçe hakkı kapsamında dilek, şikâyet ile kamu politikalarına yönelik görüşlerini ve bilgi edinme hakkı kapsamında belge ve bilgi edinme taleplerini CİMER'e iletebilir.
Beş Başvuru Yolu
6. maddenin birinci fıkrası kanalları sayar:
| Kanal | Açıklama |
|---|---|
| Elektronik ve mobil hizmet sağlayıcısı | Daire Başkanlığınca koordinasyonu sağlanan |
| e-Devlet kapısı | - |
| ALO 150 | Bu Yönetmelik kapsamında CİMER Kapısına telefonla yapılacak başvurular için tahsis edilen hat |
| Mektup ve/veya posta | Okunaklı ve anlaşılır şekilde |
| Şahsen müracaat | - |
Başvuruda Bulunması Gerekenler
6. maddenin ikinci fıkrası:
- Ad ve soyad
- T.C. vatandaşları için T.C. kimlik numarası; diğer ülke vatandaşları için pasaport numarası veya yabancı kimlik numarası
- Yerleşim yeri ve/veya iş adresi ile iletişim bilgileri
- İmza
Tüzel kişi başvurularında ayrıca tüzel kişinin unvanı ve yerleşim yeri, yetkili kişinin imzası, varsa merkezi tüzel kişilik numarası ve yetki belgesi gerekir.
Cevap Süreleri
| Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Kurumun cevabı - genel | 15 iş günü | 4982 m.11 |
| Başka birim / kurum görüşü gerekiyorsa | 30 iş günü | 4982 m.11 |
| Kurula itiraz | 15 gün | 4982 m.13 |
| Kurulun karar süresi | 30 iş günü | 4982 m.13 |
Bilgi edinme sürecinin tamamını başvuru yazısında ve cevap süresi yazısında ele aldık.
Kapsam Dışı Başvurular
5. maddenin ikinci fıkrası, CİMER'e yapılan başvurulardan kapsam dışında kalanları sayar:
- (a) Yasama ve yargı organlarının yasama veya yargı faaliyeti kapsamında olanlar
- (b) Başvuru amacı ve konusu anlaşılır nitelikte olmayanlar
- (c) Başvuru sahibi ile üçüncü şahıslar veya kurumlar arasındaki özel hukuk ilişkileri kapsamında talep, borç veya yükümlülük içerenler
- (ç) Başvuru esnasında başkasının kimlik ve iletişim bilgilerinin kullanıldığı veya ayırt etme gücü bulunmayan kişilerce yapıldığı tespit edilenler
- (d) Türk Ceza Kanunu ve diğer mevzuata göre yalnızca Cumhuriyet Başsavcılıkları ve diğer adli makamların görev ve yetki alanı dâhilinde değerlendirilmesi gereken suç ihbarı niteliğinde olanlar
- (e) Yalnızca tahmine veya zanna dayalı ifadeler içeren ve başvuru içeriğinde herhangi bir somut bilgi ya da belge bulunmayanlar
- (f) Hakkın açıkça kötüye kullanılmasına sebep olabilecek şekilde yapılanlar
Temel İlkeler
4. madde: kamu kurumları ve kamu personelinin bu Yönetmelik kapsamında görevlerini yerine getirirken başvuru sahibini vatandaş odaklı, etkin, süratli, şeffaf bir şekilde ve doğru bilgilerle aydınlatması esastır.
Başvuruyu Geri Alma
9. maddenin birinci fıkrası: CİMER'e yapılan bir başvurunun geri alınması ya da değerlendirmeye alınmaması talebi, ancak bu başvuruya yönelik işlemler sonuçlanmamış olması şartıyla istenebilir. Konusu itibarıyla geçerliliği kalmayan başvurular için geri alma talebinde bulunulamaz.
İkinci fıkra: başvuru ve başvuru sahibine ilişkin tüm bilgiler, ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıklar nedeniyle yargı organları ile diğer yetkili makamların taleplerini yerine getirmek üzere 6698 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca arşivlenir.
Bölge Müdürlüklerinin Rolü
11. madde CİMER personelini tanımlarken bölge müdürlüğü yetkilisini de sayar: bölgesindeki tüm kurum ve kuruluşların CİMER faaliyetlerinin koordinasyonu ile görevli olan personel.
Diğer roller: CİMER genel koordinatörü (Daire Başkanlığı adına teknik ve idari işleyiş, kurumsal takip, bölge müdürlükleri ile kurumlar arası koordinasyon), CİMER koordinatörleri, cevap-onay yetkilisi (imza yetkisini haiz, cevabı hazırlayan kişinin unvanına eşit veya daha üst düzeyde) ve yönetici.
CİMER Dışındaki Başvurular
CİMER ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
CİMER bağımsız bir kurum değildir. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı bünyesindeki ilgili Daire Başkanlığı tarafından koordine edilir. İletişim Başkanlığı, 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş; kamu diplomasisi, tanıtım ve vatandaş iletişimi gibi alanlarda görevli merkezi bir birimdir. CİMER ise bu Başkanlığın yürüttüğü en görünür hizmetlerden biridir: vatandaşın dilek, şikayet ve bilgi edinme taleplerini tek kapıdan kamu kurumlarına ulaştıran elektronik sistem.
Bu yapı pratikte şu anlama gelir: başvurunuzu CİMER'e iletirsiniz, ancak talebi asıl cevaplayan merci, konunun ilgili olduğu bakanlık, belediye, üniversite ya da başka bir kamu kurumudur. İletişim Başkanlığı burada bir dağıtıcı ve koordinatör rolü üstlenir; başvuruyu doğru kuruma yönlendirir ve sürecin işleyişini izler. Bu nedenle cevabın kalitesi ve hızı, çoğu zaman başvuruyu yazış biçiminize ve konunun hangi kuruma düştüğüne bağlıdır.
e-Devlet Üzerinden CİMER Başvurusu Adımları
En çok tercih edilen kanal e-Devlet kapısıdır; çünkü kimlik doğrulaması hazır gelir ve başvurunuz doğrudan kaydınıza işlenir. e-Devlet üzerinden başvuru şu adımlarla yapılır:
- 1. turkiye.gov.tr adresine e-Devlet şifreniz, T.C. kimlik kartınız veya mobil imza ile giriş yapın.
- 2. Arama kutusuna CİMER yazın ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi hizmetini seçin.
- 3. Başvuru türünü belirleyin: dilek, şikayet, ihbar, görüş veya bilgi edinme.
- 4. Talebi ileteceğiniz kurumu seçin ya da sistemin otomatik yönlendirmesine bırakın.
- 5. Konuyu açık ve anlaşılır biçimde yazın; varsa belge ve ekleri yükleyin.
- 6. Başvuruyu onayladığınızda size bir başvuru numarası verilir; bu numarayı saklayın.
Başvuru Sorgulama ve Sonuç Takibi
Başvurunuzu gönderdikten sonra süreci takip etmek için başvuru numarası en önemli bilgidir. Başvuru sorgulama ve sonuç takibi şu yollarla yapılır:
- e-Devlet üzerinden: CİMER hizmet sayfasındaki başvurularım bölümünden tüm başvurularınızın durumunu görürsünüz.
- ALO 150: Telefonla başvuru numaranızı belirterek güncel durumu öğrenebilirsiniz.
- Bildirimler: Cevap hazır olduğunda sisteme kayıtlı e-posta veya SMS ile bilgilendirilirsiniz.
Başvuru durumu genellikle işleme alındı, ilgili kuruma yönlendirildi ve cevaplandı gibi aşamalarla gösterilir. Cevap içeriğini de aynı ekrandan okuyabilir, gerekirse çıktısını alabilirsiniz. Cevabı yetersiz bulursanız itiraz yolu için aşağıdaki cevap süreleri ve Kurula itiraz başlıklarına bakın.
Hangi Konular CİMER'e Uygun, Hangileri Değil?
CİMER her türlü talep için doğru kapı değildir. Başvurunuzun işleme alınması için konunun sistemin kapsamına girmesi gerekir. Aşağıdaki ayrım, başvurudan önce doğru kanalı seçmenize yardımcı olur:
| CİMER'e uygun | CİMER kapsamı dışında |
|---|---|
| Kamu kurumlarına yönelik dilek ve öneriler | Yasama ve yargı faaliyeti kapsamındaki işler |
| Kamu hizmetiyle ilgili şikayetler | Kişi veya şirketler arası özel hukuk uyuşmazlıkları |
| Bilgi ve belge edinme talepleri | Somut bilgi ya da belge içermeyen, tahmine dayalı başvurular |
| Kamu politikalarına yönelik görüşler | Adli makamların görev alanındaki suç ihbarları |
| Kamu kaynaklı usulsüzlük bildirimleri | Başkasının kimlik bilgileriyle yapılan başvurular |
Etkili Bir Başvuru Nasıl Yazılır?
Başvurunuzun hızlı ve doğru cevaplanması, büyük ölçüde nasıl yazdığınıza bağlıdır. İyi hazırlanmış bir başvuru, ilgili kurumun konuyu anlamasını ve doğru birime yönlendirmesini kolaylaştırır.
- Tek konu, tek başvuru: Farklı konuları tek metinde toplamak yerine her konu için ayrı başvuru açın.
- Somut bilgi verin: Tarih, yer, kurum adı ve varsa dosya veya referans numarası ekleyin. Tahmine dayalı ifadeler başvuruyu kapsam dışına itebilir.
- Belge ekleyin: İddianızı destekleyen fotoğraf, yazışma veya resmi belgeleri yükleyin.
- Net bir talep yazın: Kurumdan tam olarak ne istediğinizi (bilgi, düzeltme, inceleme) açıkça belirtin.
- İletişim bilgisi güncel olsun: Cevap bildiriminin size ulaşması için e-posta ve telefon bilgilerinizi doğru girin.
Sıkça Sorulan Sorular
CİMER başvurusu ücretli mi?
Hayır. CİMER'e yapılan başvurular ücretsizdir. e-Devlet, ALO 150, posta ve şahsen müracaat kanallarının hiçbirinde başvuru ücreti alınmaz.
CİMER başvurusu ne kadar sürede cevaplanır?
Kural olarak on beş iş günü içinde. Bilgi veya belge başka bir birimden ya da kurumun görüşünden sağlanacaksa süre otuz iş gününe çıkar (4982 sayılı Kanun m.11). Süreler CİMER Yönetmeliğinden değil, dayanak kanunlardan gelir.
Anonim (isimsiz) CİMER başvurusu yapılabilir mi?
Hayır. Başvuruda ad, soyad ve kimlik bilgileri zorunludur. Başkasının kimlik bilgileriyle ya da kimliği gizleyerek yapılan başvurular kapsam dışıdır. Buna karşılık başvuru sahibine ilişkin bilgiler 6698 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca korunur ve arşivlenir.
CİMER cevabı yetersizse ne yapabilirim?
Bilgi edinme kapsamındaki başvurularda cevabı yetersiz bulursanız, cevabın tebliğinden itibaren on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilirsiniz; Kurul kararını otuz iş günü içinde verir (4982 m.13).
Sonuç
CİMER, 3071 sayılı Dilekçe Hakkı Kanunu ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamındaki başvuruların tek kapıdan yürütüldüğü sistemdir. Beş kanaldan başvurulur: elektronik ve mobil hizmet, e-Devlet, ALO 150, posta ve şahsen müracaat. Cevap süreleri Yönetmelikte değil 4982 sayılı Kanundadır: kural olarak on beş iş günü.