Kali Linux, sızma testi (penetration testing) ve güvenlik denetimi için hazırlanmış, açık kaynaklı ve Debian tabanlı bir Linux dağıtımıdır. Eski adı BackTrack Linux olan proje bugün OffSec (eski adıyla Offensive Security) tarafından geliştirilir, ücretsizdir ve resmî belgelere göre her zaman ücretsiz kalacaktır. İçinde adli bilişim, tersine mühendislik ve zafiyet tespiti gibi işlere yönelik yüzlerce araç, yapılandırma ve betik bulunur.
Bu yazı Kali Linux serisinin merkezidir. Önce Kali'nin ne olduğunu, nereden geldiğini, Debian ile ilişkisini ve öne çıkan özelliklerini anlatıyoruz; ardından imaj türlerine kısaca bakıyoruz. En sondaki "Rehber haritası" bölümünde kurulumdan güncellemeye, masaüstü sorunlarından savunma ve öğrenme konularına kadar serideki diğer 34 yazının tamamını gruplar hâlinde bulabilirsiniz.
Kali Linux nedir, ne işe yarar?
Resmî "What is Kali Linux?" sayfası Kali'yi, kullanıcıların ileri düzey sızma testi ve güvenlik denetimi yapmasını sağlayan açık kaynaklı, Debian tabanlı bir dağıtım olarak tanımlar. Birden fazla platformda çalışır ve hem bilgi güvenliği profesyonellerine hem de bu alanı hobi olarak takip edenlere ücretsiz sunulur.
Dağıtımın amacı, kullanıcının araç kurmak ve ayarlamakla uğraşmak yerine asıl işine odaklanmasıdır. Belgeler bu işleri bilgisayar adli bilişimi (computer forensics), tersine mühendislik (reverse engineering) ve zafiyet tespiti (vulnerability detection) gibi örneklerle anlatır. Aynı sayfa önemli bir uyarı da yapar: Kali deneyimli sızma testi uzmanlarının ihtiyaçlarına göre hazırlanmıştır ve sitedeki tüm belgeler genel Linux bilgisine sahip olduğunuzu varsayar. Linux'a yeniyseniz önce Linux nedir yazısına, sonra Kali Linux kimler için uygun yazısına göz atmanızı öneririz.
Kali Linux'un kısa tarihi
Kali birdenbire ortaya çıkmadı; aynı küçük ekibin yıllar içinde geliştirdiği birkaç projenin devamıdır. "Kali Linux History" sayfasına göre ilk proje Knoppix tabanlı Whoppix (WhiteHat Knoppix), ardından Slax tabanlı WHAX oldu. Aynı dönemde yine Knoppix kullanan Auditor Security Collection ile WHAX birleşerek BackTrack doğdu. BackTrack v1-v3 Slackware, v4-v5 Ubuntu tabanlıydı. Kali Linux 2013'te geldi; önce Debian stable üzerine kuruldu, rolling (sürekli güncellenen) yapıya geçince Debian Testing tabanına taşındı.
| Tarih | Proje | Temel aldığı sistem |
|---|---|---|
| 30 Ağustos 2004 | Whoppix v2 | Knoppix |
| 17 Temmuz 2005 | WHAX v3 | Slax |
| 26 Mayıs 2006 | BackTrack v1 | Slackware Live CD 10.2.0 |
| 10 Mayıs 2011 | BackTrack v5 (Revolution) | Ubuntu 10.04 (Lucid Lynx) |
| 13 Mart 2013 | Kali Linux v1 (Moto) | Debian 7 (Wheezy) |
| 11 Ağustos 2015 | Kali Linux v2 (Sana) | Debian 8 (Jessie) |
| 16 Ocak 2016 | Kali Linux Rolling | Debian Testing |
Tablo resmî sayfadaki büyük sürümlerin bir kısmıdır; belge yalnızca ana sürümleri listelediğini, arada hata düzeltme ve araç güncellemesi içeren küçük sürümler de olduğunu belirtir. Basın bülteninde Kali'nin 13 Mart 2013'te Amsterdam'daki Black Hat Europe etkinliğinde duyurulduğu yazar. Bugün Kali yılda dört kez "point release" adı verilen test edilmiş imajlar yayımlar; sürüm geçmişi ve yenilikler için Kali Linux sürümleri ve yenilikler yazısına bakabilirsiniz.
Kali'yi kim geliştiriyor?
Basın bültenine göre Kali Linux, 2007'de kurulan ve Mart 2023'te adını OffSec olarak değiştiren Offensive Security tarafından duyuruldu ve geliştirilmeye devam ediyor. Belgeler Kali ekibini küçük bir grup olarak tanımlar ve depolara paket gönderip depolarla etkileşime girme yetkisinin yalnızca bu ekipte olduğunu vurgular. Bu kapalı ekip yaklaşımı güvenlik içindir: Kali açık kaynaklıdır ama herkesin paket ekleyebildiği "sonuna kadar açık" bir proje değildir.
Debian ile ilişkisi
Kali'nin Debian ile ilişkisini anlatan politika sayfasına göre dağıtım Debian Testing tabanlıdır ve Kali paketlerinin çoğu Debian depolarından olduğu gibi alınır. Bazı durumlarda kullanıcı deneyimini iyileştirmek veya gerekli hata düzeltmelerini almak için daha yeni paketler Debian Unstable ya da Debian Experimental'dan getirilir.
- Çatallanan (forked) paketler: Kali'ye özgü bazı özellikler için birkaç paket değiştirilmiştir. Ekip bu sayıyı en aza indirmeye çalışır; her çatal paket, Debian güncellemelerini kolayca birleştirebilmek için "debian" dalı olan bir Git deposunda tutulur.
- Ek paketler: Sızma testi ve güvenlik denetimine özgü çok sayıda ek paket bulunur. Bunların çoğu Debian Özgür Yazılım Yönergeleri'ne göre özgür yazılımdır ve Kali bu paketleri Debian'a geri kazandırmayı hedefler.
- Debian Policy uyumu: Kali paketlemesi Debian Policy'ye uymaya ve Debian'daki iyi uygulamaları izlemeye çalışır.
Bu ilişkinin pratik sonucu şudur: Kali'de paket yönetimi APT ile yapılır ve Debian'a alışkınsanız komutların çoğu tanıdık gelir. Ancak Kali'nin kendi depo listesi bilinçli olarak küçük tutulur; rastgele depo eklemek sistemi bozabilir. Ayrıntılar için Kali depoları ve kali.sources yazısına bakın.
Öne çıkan özellikler
Resmî "Kali Linux Features" listesinde şu maddeler yer alır:
- Ücretsizdir: Kali Linux için hiçbir zaman ödeme yapmanız gerekmez.
- Açık kaynak Git ağacı: Geliştirme ağacı herkese açıktır; paketleri kendi ihtiyacınıza göre yeniden derleyebilirsiniz.
- FHS uyumu: Dosya Sistemi Hiyerarşi Standardı'na (Filesystem Hierarchy Standard) uyduğu için ikili dosyaları, kütüphaneleri ve destek dosyalarını beklediğiniz yerlerde bulursunuz.
- Geniş donanım desteği: USB tabanlı cihazlar dâhil olmak üzere çok sayıda donanım ve kablosuz ağ kartı desteklenir.
- Özel çekirdek: Kali, kablosuz testler için yamalanmış bir çekirdek kullanır.
- Güvenli geliştirme ortamı ve GPG imzalı paketler: Her paket onu derleyen geliştirici tarafından, ardından depo tarafından imzalanır.
- Çok dilli destek: Kullanıcılar sistemi kendi dillerinde kullanabilir.
- Tamamen özelleştirilebilir: Çekirdeğe kadar her şeyi değiştirip kendi Kali ISO'nuzu oluşturabilirsiniz.
- ARMEL ve ARMHF desteği: Raspberry Pi gibi tek kartlı bilgisayarlar için tam çalışan kurulumlar sunulur ve ARM depoları ana dağıtımla birlikte güncellenir.
"Should I Use Kali Linux?" sayfası buna üç fark daha ekler. Birincisi, ağ servisleri varsayılan olarak kapalıdır: Kali, bir paket dışarıyı dinleyen bir servis kursa bile bunun açılışta otomatik başlamasını engeller; servis politika sayfasındaki örnek listede ssh, apache2 ve bluetooth devre dışı olarak görünür. İkincisi özel çekirdek, üçüncüsü az sayıda ve güvenilir depodan oluşan yazılım kaynaklarıdır. SSH'yi bilerek açmak isterseniz Kali SSH servisi ayarları yazısı adımları anlatır.
Bir diğer önemli değişiklik kullanıcı modelidir. Kali 2020.1 sürümünden beri varsayılan olarak root olmayan bir kullanıcıyla çalışır; yetki gerektiren işler sudo veya pkexec ile yapılır. Bu konunun ayrıntısı Kali root kullanıcı ve sudo yazısındadır.
İmaj türlerine genel bakış
Kali'yi çalıştırmanın tek bir yolu yoktur. "Get Kali" sayfası seçenekleri platformlara ayırır; her birinin artısı ve eksisi farklıdır:
| Platform | Ne zaman uygun | Not |
|---|---|---|
| Installer (kurulum imajı) | Diske kalıcı kurulum | Donanıma doğrudan erişim, ek yük yok |
| Sanal makine | Ana sistemi değiştirmeden deneme | Anlık görüntü (snapshot), daha yüksek sistem gereksinimi |
| Live (canlı) imaj | USB'den kurulumsuz çalıştırma | Yoğun disk işlemlerinde yavaşlama |
| ARM | Raspberry Pi gibi tek kartlı bilgisayarlar | Mimari bazı paketleri sınırlar |
| Bulut | Hızlı kurulup kaldırılan sistemler | Sağlayıcı maliyeti olabilir |
| Konteyner ve WSL | Araçlara düşük ek yükle erişim | Yalnızca kullanıcı alanı, donanıma doğrudan erişim yok |
Hangi imajı indireceğinize karar vermek için Kali Linux hangi imaj indirilmeli yazısını, indirdiğiniz dosyanın gerçekten Kali olduğunu kontrol etmek için ISO doğrulama (SHA256 ve GPG) yazısını okuyun. Disk ve RAM ihtiyacı sistem gereksinimleri yazısında, hazır imajlardaki kullanıcı adı ve parola varsayılan kullanıcı adı ve şifre yazısındadır.
Rehber haritası
Serideki diğer yazılar konu gruplarına göre aşağıda. Kendi ihtiyacınıza en yakın gruptan başlayabilirsiniz.
Giriş
- Kali Linux kimler için uygun, kimler için değil?
- Hangi Kali imajını indirmelisiniz?
- Kali ISO dosyasını SHA256 ve GPG ile doğrulama
- Kali Linux sistem gereksinimleri ve disk boyutları
- Kali Linux varsayılan kullanıcı adı ve şifre
Kurulum
- VirtualBox ile Kali Linux kurulumu
- VMware ile Kali Linux kurulumu
- Hyper-V, Proxmox ve QEMU üzerinde Kali
- WSL ve Win-KeX ile Windows içinde Kali
- Windows ile dual boot Kali kurulumu
- Kali Linux'u diske kurma (single boot)
USB, ARM ve bulut
- Kali Linux canlı (live) USB oluşturma
- USB persistence ve şifreli persistence
- Raspberry Pi ve ARM cihazlarda Kali
- AWS, Azure ve DigitalOcean üzerinde Kali
- Kali Docker ve Podman imajları
- Kali masaüstüne tarayıcıdan erişim: noVNC ve Guacamole
Güncelleme ve paketler
- Kali Linux güncelleme rehberi
- Kali depoları ve sources.list / kali.sources
- Kali apt hataları ve çözümleri
- Kali metapackage nedir?
- kali-tweaks nedir, nasıl kullanılır?
- Kali'de root kullanıcı ve sudo
Masaüstü ve sorun giderme
- Kali masaüstü ortamını değiştirme
- Kali Linux NVIDIA sürücü kurulumu
- Kali kurulum sorunları ve çözümleri
- Kali SSH servisi ayarları
- Kali Linux sürümleri ve yenilikler
Savunma ve öğrenme
Sık Sorulan Sorular
Kali Linux ücretli mi?
Hayır. Resmî belgelere göre Kali Linux tamamen ücretsizdir ve her zaman ücretsiz kalacaktır. Kaynak kodu da herkese açık Git depolarında bulunur.
Kali Linux hangi dağıtıma dayanır?
Debian Testing'e dayanır. 2013'teki ilk sürüm Debian 7 (Wheezy), 2015'teki Kali 2 Debian 8 (Jessie) tabanlıydı; 16 Ocak 2016'dan beri Kali Rolling, Debian Testing kullanır.
Kali Linux, BackTrack ile aynı şey mi?
Kali, BackTrack'in devamıdır. Resmî tanımda "formerly known as BackTrack Linux" ifadesi geçer; ancak altyapı Debian geliştirme standartlarına göre yeniden kurulmuştur.
Kali'yi günlük işletim sistemi olarak kullanabilir miyim?
Teknik olarak mümkündür, fakat resmî belgeler Kali'yi genel amaçlı masaüstü dağıtımı olarak önermez. Gerekçeler ve seçenekler Kali Linux kimler kullanmalı yazısında.
Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
İlgili içerikler: Kali Linux kimler kullanmalı · Hangi imaj indirilmeli · Yetkili sızma testi ve yasal çerçeve · Linux nedir