İYS Nedir? İleti Yönetim Sistemi Nasıl Çalışır?

İYS nedir: kısa tanım

Yönetmelik İYS'yi şöyle tanımlar: ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan sistem (Yönetmelik m.4/1-ö). İYS'nin kendi sitesindeki tanım da aynı çizgidedir: tüm hizmet sağlayıcıların güncel ticari elektronik ileti onaylarını kaydettikleri ulusal veri tabanı sistemi. İYS SSS'ye göre izinler zaman damgasıyla kayıt altına alınır ve süresiz saklanır; veriler yurt içindeki veri merkezlerinde tutulur.

Önce birkaç temel terimi netleştirelim, çünkü dizinin tamamında bu terimleri kullanıyoruz:

• Ticari elektronik ileti: Telefon, çağrı merkezi, otomatik arama makinesi, e-posta, kısa mesaj gibi araçlarla ticari amaçla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletiler (Yönetmelik m.4/1-o).
• Hizmet sağlayıcı: Bu iletileri gönderen, yani elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişi. Pratikte mesajı kendi adına gönderen işletmedir.
• Alıcı: İletiyi alan tüketici ya da meslekî amaçla hareket eden gerçek veya tüzel kişi.
• Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadî ve ticari faaliyetlere elektronik ortam sağlayan kişi. İYS bağlamında çoğunlukla toplu SMS ve çağrı hizmeti veren firmalar.
• Onay ve ret: Onay, alıcının ileti almayı kabul ettiğini gösteren olumlu irade beyanıdır. Ret, bu onayın geri alınmasıdır.
• Tacir ve esnaf: Ticari işletme işleten kişi ve şirketler ile esnaf. Bunlara giden iletilerde önceden onay şartı yoktur ama ret hakkı vardır.

Hukuki dayanak: Kanun m.11/5 ve Yönetmelik

İYS'nin yasal temeli 6563 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin beşinci fıkrasıdır (2017'de 7061 sayılı Kanunla eklendi). Bu fıkra Ticaret Bakanlığına, ticari elektronik ileti onaylarının alınmasına ve reddetme hakkının kullanılmasına imkân tanıyan bir elektronik sistem kurma veya kurdurma yetkisi verir. Aynı fıkraya göre onaylar Bakanlıkça belirlenen süre içinde sisteme aktarılır, sisteme aktarılmayan onaylar geçersiz kabul edilir ve alıcılar reddetme hakkını bu sistem üzerinden kullanır.

Ayrıntılar, 4 Ocak 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Yönetmeliğe eklendi. İYS açısından en önemli hükümler şunlardır:

2024'te bunlara üçüncü bir metin eklendi: Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi Entegratörleri Hakkında Tebliğ. Bu Tebliğ, İYS'ye teknik entegrasyon hizmeti verecek şirketlerin Bakanlıkça yetkilendirilmesini düzenler. İş günü, Yönetmelikte ulusal bayram ile genel ve hafta sonu tatil günleri hariç günler olarak tanımlanır (m.4/1-i); bu yüzden "üç iş günü" takvim günüyle aynı şey değildir.

İYS’yi kim işletiyor?

İYS'nin Yönetim Beyanına göre Ticaret Bakanlığı, 6563 sayılı Kanun uyarınca kurulacak ulusal sistem için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini (TOBB) görevlendirdi. Sistemin tasarımı, kurulumu ve işletilmesi için TOBB Eğitim ve Kültür Vakfı iştiraki olarak İleti Yönetim Sistemi A.Ş. kuruldu. Yönetmelikte bu yapı "Kuruluş" diye geçer (m.4/1-l).

Aynı beyana göre İYS'deki kişisel verilerin veri sorumlusu Ticaret Bakanlığıdır ve ana veri tabanı TOBB Ankara Veri Merkezinde barındırılır. Şikâyetlerin incelenmesi ve ceza kesilmesi ise İYS A.Ş.'nin değil, Bakanlık ve ticaret il müdürlüklerinin işidir.

Kimler İYS’ye kaydolmak zorunda?

Kısa cevap: Türkiye'deki alıcılara ticari elektronik ileti göndermek isteyen herkes. Yönetmelik m.5/2 bunu açıkça söyler. İYS SSS'de Bakanlığın görüşü de aktarılır: Türkiye'de yerleşik olsun ya da olmasın, ticari elektronik ileti göndermek isteyen kişilerin İYS'ye kaydolması gerekir.

Yönetmelik bazı iletileri kapsam dışında tutar (m.2/2). Örneğin vakıf üniversitelerinin ve özel eğitim kurumlarının öğrencilerine ve velilerine gönderdiği iletiler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, kamuya yararlı derneklerin ve vergi muafiyeti olan vakıfların kendi ticari işletmeleriyle ilgili olarak üyelerine gönderdiği iletiler bu kapsamdadır. İYS SSS bu kurumların kapsam dışı iletiler dışında ticari ileti gönderirse kaydolması gerektiğini hatırlatır. Kayıt adımları ve gerekli belgeler için İYS kaydı nasıl yapılır yazısına bakın.

Üç kanal: MESAJ, ARAMA, EPOSTA

İYS'de her izin bir kanala bağlıdır. API'de bu kanallar MESAJ, ARAMA ve EPOSTA değerleriyle gösterilir. Aynı kişinin SMS onayı ile e-posta onayı ayrı kayıtlardır.

Ret de kanala göre işler: alıcının ret bildirimi, bildirimin yapıldığı kanala ilişkin onayı geçersiz kılar (Yönetmelik m.9/1). SMS'e ret yazan bir müşterinin e-posta onayı, ayrıca reddetmedikçe devam eder. E-posta kanalının ayrıntıları için İYS ve ticari e-posta kuralları yazısına bakabilirsiniz.

Onay ve ret mantığı

Kanun m.6/1'e göre ticari elektronik ileti, alıcıya ancak önceden onayı alınarak gönderilebilir. Yönetmelik bunu İYS ile birleştirir: onayı siz alsanız bile İYS'ye kaydetmezseniz geçersizdir ve İYS'de onayı görünmeyen kişiye gönderim yapamazsınız.

• Onay kaynağı: Onay yazılı olarak, her türlü elektronik iletişim aracıyla ya da İYS üzerinden alınabilir (Yönetmelik m.7/1). İYS dışında alınan onay üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilir.
• Kutlama mesajları da ticari ileti: Bayram veya doğum günü kutlaması gibi tanınırlığı artırmaya yönelik iletiler de onay gerektirir (m.5/1).
• Onay gerektirmeyen durumlar: Teslimat, tahsilat, borç hatırlatma, abonelik gibi bildirimler ve yasal bilgilendirmeler için önceden onay aranmaz (m.6). Bu iletilere tanıtım eklenemez.
• Tacir ve esnaf: Önceden onay gerekmez ama adres önce İYS'ye tacir olarak kaydedilir ve ret kontrolü yapılır (m.6/3 ve m.6/6).
• Ret: Ret talebi ulaştıktan sonra hizmet sağlayıcı üç iş günü içinde gönderimi durdurur (Kanun m.8/3, Yönetmelik m.10). Ret imkânı her iletide, aynı kanaldan ve ücretsiz sunulur (m.9/3-4).
• İspat: İYS dışında alınan onayda ispat yükü hizmet sağlayıcıdadır (m.7/10). İYS üzerinden (ViA ile) alınan onayda bu yük hizmet sağlayıcıya ait değildir (Tebliğ m.14/2).

Kayıtları saklama süresinde iki metin farklı süre söyler: Yönetmelik m.13/2 üç yıl der, Kanun m.11/3 (2022 değişikliği) ise iş ve işlemlere ilişkin kayıtlar için on yıl öngörür. Kanun üst normdur; güvenli yol on yılı esas almaktır. Ayrıntılar onay kaydı saklama ve ispat yazısında.

Vatandaş tarafı: izinleri görmek ve kaldırmak

Vatandaş için İYS ücretsizdir. İYS Vatandaş portalı üzerinden e-Devlet ile ya da telefon numarasına veya e-posta adresine gelen doğrulama koduyla giriş yapılır; sabit hatlar için sesli arama ile doğrulama kodu alınabilir. Aynı işlemler e-Devlet İYS hizmeti üzerinden de yapılabilir. Yönetim Beyanına göre vatandaşlar izinlerini web sitesi, mobil uygulama ve çağrı merkezi (0850 333 3338) üzerinden görebilir ve değiştirebilir.

Ekranda hangi hizmet sağlayıcıya veya markaya, hangi kanal için, ne zaman izin verildiği görünür. 2025'ten bu yana birden fazla marka için toplu onay veya ret de verilebiliyor. Onay kaldırıldığında İYS SSS'ye göre gönderim üç iş günü içinde durur. Ret sonrası ileti gelmeye devam ederse ya da izin listesinde olmayan bir firma ileti gönderiyorsa şikâyet e-Devlet'teki Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi veya Ticaret Bakanlığı TİSS üzerinden yapılır. Adım adım anlatım için istenmeyen SMS şikâyeti yazısına bakın.

Hizmet sağlayıcı tarafı: kayıt, yükleme, kontrol

İşletme açısından İYS'nin günlük hayattaki karşılığı dört iştir:

• Kayıt: e-Devlet veya e-imza ile başvuru, Temel Hizmetler Kullanım Taahhütnamesinin imzalanması, markaların tanımlanması.
• Onay yükleme: Web arayüzünden tek tek, CSV ile toplu ya da API ile. Her kayıtta iletişim adresi, izin tarihi, kanal, alıcı tipi (bireysel veya tacir) ve izin kaynağı bulunur.
• Ret takibi: Size gelen retleri üç iş günü içinde İYS'ye bildirmek, İYS üzerinden gelen retleri de günlük rapordan veya API'den izleyip listelerinizi güncellemek.
• Gönderim öncesi kontrol: SMS ve aramada aracı firmanız İYS'yi sorgular; e-postada kontrolü kendi sisteminizde yapmanız gerekir.

Temel Hizmetler (izin ekleme ve değiştirme, izin sorgulama, marka ve bayi yönetimi, günlük raporlama) tüm kayıtlı hizmet sağlayıcılar için ücretsizdir. Otomatik entegrasyon ve ViA gibi ek hizmetler paketlere bağlıdır; rakamlar İYS ücret tarifesi yazısında.

Aracı hizmet sağlayıcı tarafı

Toplu SMS veya çağrı hizmeti veren firmalar Yönetmelik m.11'e göre sistemlerini İYS ile uyumlaştırır. İYS'ye kayıtlı olmayan hizmet sağlayıcının gönderimini başlatmaz, gönderimden önce her alıcının onayını İYS'den kontrol eder ve onayı olmayana iletiyi göndermez. Başkası adına onay toplayamaz (m.11/4) ve alıcı hattını kapattığında bunu İYS'ye bildirir (m.11/9). Onay gerektirmeyen bilgilendirme iletilerinde ise İYS kontrolü yapılmaz; aracı firma bu durumda hizmet sağlayıcıdan beyan alır (m.6/5 ve m.11/8).

Danıştay, aracı hizmet sağlayıcıya getirilen bu kontrol yükümlülüğüne karşı açılan iptal davalarını reddetmiştir. SMS firmanızla ilişkiyi nasıl kurgulamanız gerektiği SMS firması ve aracı hizmet sağlayıcı yazısında anlatılıyor.

Entegratör ve API tarafı

Onay sayınız büyüdükçe web arayüzünden elle yükleme pratik olmaz ve kendi CRM'iniz ya da e-ticaret altyapınız ile İYS arasında otomatik bir bağlantı gerekir. Burada iki kavram devreye girer:

• Entegratör: Tebliğe göre onay ve ret bilgilerinin İYS'ye kaydı ve İYS üzerinden onay alınması konusunda hizmet sağlayıcılara hizmet veren, Bakanlıkça yetkilendirilmiş şirket. Tebliğ m.7'ye göre hizmet sağlayıcı bu işlemleri doğrudan kendisi yapabilir ya da entegratör aracılığıyla yaptırabilir; ama bu hizmet entegratörlük yetkisi olmayanlara gördürülemez. İYS'nin kurumsal hizmetler sayfasına göre iletişim adresi sayısı 250.000'den az olan hizmet sağlayıcılar entegrasyon hizmetine ancak yetkilendirdikleri entegratör üzerinden erişir. 3 Kasım 2026 itibarıyla İYS yetkili entegratör listesi dokuz şirket içeriyor.
• İYS API: Sandbox adresi https://api.sandbox.iys.org.tr, canlı adresi https://api.iys.org.tr. Kimlik doğrulama OAuth2 ile yapılır, canlıda IP beyaz listesi zorunludur. Dokümantasyon İYS API dokümantasyonu adresinde herkese açıktır.

API'ye gönderilen bir izin kaydı şu alanlardan oluşur. Örnekteki değerler temsilîdir:

{
  "recipient": "+905XXXXXXXXX",
  "type": "MESAJ",
  "recipientType": "BIREYSEL",
  "status": "ONAY",
  "consentDate": "2026-11-04 10:15:00",
  "source": "HS_WEB"
}

consentDate Türkiye saatiyle YYYY-MM-DD HH:mm:ss biçimindedir; source onayın nereden alındığını gösterir (web sitesi, mobil uygulama, ıslak imza, çağrı merkezi gibi). Bu kayıt POST /sps/{iysCode}/brands/{brandCode}/consents uç noktasına gönderilir. Kod örnekleri, hata kodları ve ViA için aşağıdaki API yazılarına bakın.

Kısa zaman çizelgesi

İYS duyurularında yer alan başlıca tarihler:

30 Haziran 2025'ten sonra entegratör süresinin yeniden uzatılıp uzatılmadığına dair doğrulanmış bir bilgiye ulaşamadık; güncel durumu İYS'ye sorun.

Bu rehberdeki konular

Dizideki her yazı tek bir konuya odaklanır. Rolünüze göre başlayabileceğiniz yazılar:

Hizmet sağlayıcılar (işletmeler) için

• İYS kaydı nasıl yapılır: e-Devlet ve e-imza ile başvuru, gerekli belgeler, MERSİS kaydı olmayan ve yabancı firmalar.
• Ticari elektronik ileti onayı nasıl alınır: onay metni, onay kutusu ve sözleşme içinde onay alma kuralları.
• Onay gerektirmeyen ticari iletiler: teslimat, tahsilat ve bilgilendirme mesajlarının sınırları.
• Tacir ve esnafa ticari ileti: onay istisnası, TACIR kaydı ve ret kontrolü.
• Ticari SMS içerik kuralları: MERSİS numarası, ticaret unvanı, ret yolu ve doğru SMS örnekleri.
• İYS ret bildirimi ve 3 iş günü: ret geldiğinde ne yapmanız gerektiği ve süreler.
• İYS cezaları 2026: 2026 idari para cezası tutarları, toplu gönderimde artırım ve tekrar hâli.
• İYS marka ve bayi yönetimi: birden fazla marka, bayi ağları ve izin paylaşımı.
• İYS ücret tarifesi ve İLETİ paketleri: ücretsiz hizmetler, yıllık paket ücretleri, ViA ve GİD.
• SMS firması ve aracı hizmet sağlayıcı: toplu SMS firmasının İYS yükümlülükleri ve sizin sorumluluğunuz.
• KVKK açık rızası ile İYS onayı farkı: iki ayrı iznin neden birbirinin yerine geçmediği.
• Onay kaydı saklama ve ispat: hangi kaydı ne kadar saklamalı, şikâyette nasıl ispat edilir.

Vatandaşlar için

• İstenmeyen SMS şikâyeti ve İYS ret: izinleri kaldırma, ret sonrası gelen iletiler ve şikâyet yolu.
• Ret bildirimi: ret verdikten sonra iletilerin ne zaman durması gerektiği.

Yazılımcılar ve API için

• İYS entegratör nedir: Tebliğe göre yetkili entegratör, seçimi ve veri taşıma hakkı.
• İYS API entegrasyonu ve izin ekleme: OAuth2 token, tekil ve çoklu izin ekleme, sorgulama, pull ve push.
• İYS API hata kodları: H174, H175, H178, H467 gibi sık hatalar ve çözümleri.
• İYS ViA ile onay toplama: ViA Frame, ViA Pass, 3338 ile ret ve ispat yükünün kalkması.

Daha önce yayımlanan ilgili yazılar

• İYS ve ticari e-posta kuralları: e-posta kanalında onay, ret ve içerik.
• Bülten göndermek için izin şart mı: e-bülten ve haber bülteni senaryoları.
• E-ticaret idari para cezaları 2026: 6563 sayılı Kanunun tüm ceza tablosu.
• Seçim kampanyasında SMS ve e-posta kuralları: siyasi iletiler ve KVKK.

Sık Sorulan Sorular

İYS’ye kayıt ücretli mi?

Hayır. Kayıt ve Temel Hizmetler tüm hizmet sağlayıcılar için ücretsizdir. Ücret yalnızca API entegrasyonu içeren bazı İLETİ paketlerinde ve ViA gibi ek hizmetlerde söz konusudur. Vatandaşlar için de İYS ücretsizdir.

Sadece e-posta gönderiyorum, yine de İYS gerekir mi?

Evet. İYS SSS'ye göre e-posta için alınan onayların da İYS'ye eklenmesi gerekir; İYS'de onayı olmayan alıcıya e-posta ile de ticari ileti gönderilemez. Fark, e-posta gönderim firmanızın gönderim öncesi İYS kontrolü yapmak zorunda olmamasıdır; kontrolü siz yapmalısınız.

KVKK açık rızası aldım, ayrıca İYS onayı gerekir mi?

Evet, ikisi farklı izinlerdir. İYS SSS'ye göre KVKK kapsamındaki onayları İYS'ye yüklemeniz gerekmez, çünkü İYS yalnızca 6563 sayılı Kanun kapsamındaki ticari elektronik ileti izinlerini tutar. Ayrımın ayrıntısı KVKK ve İYS farkı yazısında.

Mobil uygulama bildirimleri (push) için İYS’ye kayıt gerekir mi?

İYS SSS'ye göre yalnızca mobil uygulama üzerinden anlık bildirim gönderdiğiniz alıcıları İYS'ye bildirmeniz bugünkü uygulama kapsamında gerekmiyor. Bu, uygulamanın değişebileceği bir alan olduğu için güncel SSS'yi takip edin.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: İYS kaydı nasıl yapılır · Ticari ileti onayı nasıl alınır · İYS API entegrasyonu · İYS ve ticari e-posta · Web sitesi KVKK uyumu kontrol listesi