Müşterilerinize kampanya, bülten ya da indirim duyurusu gönderiyorsanız bu e-postalar hukuken "ticari elektronik ileti" sayılır ve 6563 sayılı Kanun ile Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik kapsamına girer. Bu kurallar 2021'den beri İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden işler: İYS'ye yüklenmemiş bir onay geçersizdir. Bu yazıda e-posta pazarlaması yapan bir şirketin İYS'ye kaydından ret bağlantısına kadar uyması gereken kuralları madde madde anlatıyoruz.
Ticari Elektronik İleti Nedir?
6563 md. 2'ye göre ticari elektronik ileti; telefon, çağrı merkezi, faks, otomatik arama makinesi, elektronik posta ve kısa mesaj gibi araçlarla elektronik ortamda ticari amaçla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletilerdir. Kampanya duyurusu, ürün tanıtımı, bülten ve hatta "bayramınızı kutlarız" gibi tanınırlık artırıcı iletiler de bu kapsama girer (Yön. md. 5/1).
Onay gerekmeyen bilgilendirme iletileri
Yönetmelik md. 6'ya göre şu iletiler için onay aranmaz ve İYS kontrolü yapılmaz:
- Alıcının verdiği iletişim bilgisiyle, aldığı mal veya hizmetle ilgili değişiklik, kullanım ve bakım iletileri
- Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklıkla ilgili bildirimler, tahsilat ve borç hatırlatmaları
- Bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat bildirimleri (sipariş onayı, kargo bilgisi, fatura)
- Mevzuattan doğan bilgi verme yükümlülükleri
İYS Nedir, Kimler Kaydolmalı?
İYS, onayların alınması, ret hakkının kullanılması ve şikâyetlerin yönetilmesi için Ticaret Bakanlığının yetkilendirmesiyle kurulan merkezi sistemdir. Kuralların özü üç cümledir:
- Ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS'ye kaydolur (Yön. md. 5/2).
- İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemez (md. 5/3).
- Sisteme aktarılmayan onaylar geçersiz kabul edilir (6563 md. 11/5; Yön. md. 7/12).
Mevzuatta bir büyüklük eşiği yoktur; az sayıda müşteriye bülten gönderen küçük bir işletme de kaydolmalıdır. İYS'nin hizmet sağlayıcı taahhütnamesine göre onay ekleme, onay sorgulama, onay ve ret değişikliği ile günlük raporlama gibi temel hizmetler ücretsizdir; diğer hizmetler ayrı sözleşmeye tabidir. Güncel koşullar için iys.org.tr adresine bakın.
Kayıt ve onay işlemlerini doğrudan kendiniz yapabilir ya da Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir İYS entegratörü kullanabilirsiniz (İYS Entegratörleri Hakkında Tebliğ md. 7).
Onay Nasıl Alınır?
Yönetmelik md. 7 onay alma usulünü ayrıntılı düzenler:
- Onay yazılı olarak, her türlü elektronik iletişim aracıyla ya da İYS üzerinden alınabilir. Onayda olumlu irade beyanı, ad-soyad ve elektronik iletişim adresi bulunmalıdır.
- Önceden işaretli kutu yasaktır: onay kutusu kullanıcı tarafından işaretlenmelidir (md. 7/8).
- Ön şart yapılamaz: ürün veya hizmetin satışı onay vermeye bağlanamaz (md. 7/9).
- Onay istemek için ticari ileti gönderilemez: "Bültenimize katılmak ister misiniz?" maili de bir ticari iletidir (md. 7/4).
- 24 saat kuralı: elektronik ortamda alınan onayın bilgisi, ret imkânıyla birlikte 24 saat içinde alıcıya iletilir. İYS üzerinden alınan onaylarda bu şart uygulanmaz (md. 7/3).
- Sözleşme içinde onay: sözleşmenin sonunda, imzadan önce, "ticari elektronik ileti" kenar başlığıyla, ret imkânı tanınarak ve en az 12 punto ile alınır (md. 7/5).
- 3 iş günü içinde İYS'ye: İYS dışında alınan onaylar 3 iş günü içinde İYS'ye kaydedilir; kaydedilmeyen onaylar geçersizdir (md. 7/11-12).
Tacir ve Esnafa Gönderim
6563 md. 6/2'ye göre esnaf ve tacirlere önceden onay alınmadan ticari elektronik ileti gönderilebilir. Ama bu istisna sınırsız değildir:
- Göndermeden önce alıcının e-posta adresi İYS'ye kaydedilir ve alıcının ret hakkını kullanıp kullanmadığı İYS'den kontrol edilir (Yön. md. 6/6).
- Alıcı ret hakkını kullanırsa artık onay alınmadan ileti gönderilemez (md. 6/3).
E-postada Bulunması Gerekenler
| Unsur | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kimlik | Tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanı; esnaflar için ad-soyad ve TCKN veya VKN | Yön. md. 8/2 |
| İletişim | En az bir erişilebilir iletişim bilgisi (telefon, e-posta vb.) | Yön. md. 8/5 |
| Nitelik ibaresi | Niteliği içerikten anlaşılmıyorsa "tanıtım", "kampanya" gibi bir ibare; e-postada konu satırında | Yön. md. 8/6 |
| Konu ve amaç | Konusu, amacı ve başkası adına gönderiliyorsa kimin adına gönderildiği | 6563 md. 7/3 |
| Ret imkânı | Her iletide, aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz ret (ör. yalnızca ret için ayrılmış bir bağlantı) | Yön. md. 9/3-4 |
| Promosyon | Promosyonlar açıkça belirtilir; şartlarına kolay erişim sağlanır | Yön. md. 8/7-8 |
Ret Hakkı ve Süreler
- Alıcı istediği zaman, gerekçe göstermeden reddedebilir (6563 md. 8/1).
- Ret talebi ulaştıktan sonra gönderim 3 iş günü içinde durdurulur (6563 md. 8/3; Yön. md. 10).
- Size doğrudan gelen ret bildirimleri 3 iş günü içinde İYS'ye bildirilir (Yön. md. 9/6).
- Alıcı reddi İYS üzerinden de yapabilir; bu yüzden göndermeden önce listenizi İYS ile eşitleyin.
Kayıt Saklama ve Şikâyet
- Onay kayıtları, onayın geçerliliğinin sona erdiği tarihten; diğer kayıtlar kayıt tarihinden itibaren 3 yıl saklanır (Yön. md. 13/2). Kanun ayrıca iş ve işlem kayıtları için 10 yıllık genel bir saklama süresi öngörür (6563 md. 11/3).
- Alıcılar iletinin gönderildiği tarihten itibaren 3 ay içinde e-Devlet, İYS veya Bakanlık üzerinden şikâyette bulunabilir (Yön. md. 14).
- Şikâyette ispat yükü hizmet sağlayıcıdadır (Yön. md. 13/1).
İdari Para Cezaları (2026)
6563 md. 12'deki cezalar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. 2026 için geçerli tutarlar, RG 25/12/2025 ve 33118 sayılı Ticaret Bakanlığı Tebliği ile belirlenmiştir:
| İhlal | 2026 tutarı |
|---|---|
| Onaysız ileti veya onaya aykırı içerik (md. 12/1-a) | 2.859 TL - 14.309 TL |
| Kimlik, iletişim veya konu bilgisi eksikliği (md. 12/1-b) | 2.859 TL - 28.620 TL |
| Ret imkânı vermeme ya da reddi 3 iş gününde uygulamama (md. 12/1-c) | 5.723 TL - 42.930 TL |
Teknik Taraf: Hukuka Uygun Mail de Spam'e Düşebilir
İYS uyumu hukuki bir zorunluluktur, ama posta kutusu sağlayıcıları ayrıca kendi kurallarını uygular. Gmail ve Yahoo toplu göndericilerden SPF, DKIM, DMARC ve tek tıkla abonelikten çıkma ister. İYS için koyduğunuz ret bağlantısıyla bu teknik abonelikten çıkma başlığını birlikte kullanabilirsiniz. Ayrıntılar: Gmail ve Yahoo toplu gönderici kuralları ve mailler neden spam'e düşer.
Uyum Kontrol Listesi
- İYS'ye kaydolundu ve marka bilgileri girildi.
- Formlarda işaretsiz, ayrı ve satış şartına bağlanmamış onay kutusu var.
- İYS dışında alınan onaylar 3 iş günü içinde İYS'ye yükleniyor.
- Gönderimden önce liste İYS ile eşitleniyor; ret verenler çıkarılıyor.
- Her mailde MERSİS numarası, ticaret unvanı, iletişim bilgisi ve tek tıkla ret bağlantısı var.
- Konu satırında gerektiğinde "tanıtım" veya "kampanya" ibaresi kullanılıyor.
- Doğrudan gelen ret talepleri 3 iş günü içinde uygulanıp İYS'ye bildiriliyor.
- Onay kayıtları en az 3 yıl saklanıyor.
Sık Sorulan Sorular
Sadece mevcut müşterilerime mail atıyorum, yine de onay gerekir mi?
Aldıkları ürünle ilgili kullanım, bakım ve teslimat bildirimleri için gerekmez. Ama yeni bir ürünün tanıtımı ya da kampanya duyurusu için onay gerekir ve onayın İYS'de kayıtlı olması şarttır.
Şirketlere (B2B) gönderdiğim mailler için İYS gerekir mi?
Tacir ve esnafa önceden onay alınmadan ileti gönderilebilir, ama alıcının adresi İYS'ye kaydedilmeli ve ret durumu İYS'den kontrol edilmelidir (Yön. md. 6/6).
E-posta gönderim servisi İYS kontrolünü benim yerime yapar mı?
Yönetmelik md. 17/A'ya göre aracı hizmet sağlayıcıların İYS kontrolü yükümlülükleri e-posta için uygulanmaz. Yani e-postada bu kontrolün sorumluluğu gönderen şirkettedir.
İlgili içerikler: Toplu gönderici kuralları · Mailler neden spam'e düşer · Konu satırı optimizasyonu · KEP nedir · Seçimde e-posta kuralları