İYS ViA Nedir? ViA Consent, ViA Frame ve ViA Pass ile Onay Toplama

ViA ailesi: hangi ürün ne işe yarar?

ViA FORM ve ViA Pass onay toplama ürünü değildir. İYS dokümanı ViA FORM işlemlerinde ETK veya KVK onayı alınmadığını açıkça söylüyor; ViA Pass ise bir adresin kişiye ait olduğunu doğrulamak içindir. Ticari ileti onayı için ViA Consent ya da ViA Frame kullanılır.

ViA ile ispat yükü neden kalkar?

Burada iki terim önemli. Ticari elektronik ileti, mal veya hizmet tanıtmak için SMS, arama ya da e-postayla gönderilen iletidir. Onay ise alıcının bu iletileri almayı kabul ettiğini gösteren olumlu beyanıdır. Ticari Elektronik İletiler Yönetmeliği m.7/10 şöyle der: "İYS üzerinden alınmayan onaylarda, onayın alındığına ilişkin ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcıya aittir." İYS Entegratörleri Tebliği m.14/2 de onay ve ret işlemlerinin doğrudan İYS üzerinden yapılması durumunda, onayın alındığına ilişkin ispat yükümlülüğünün Yönetmeliğin 7/10 maddesi gereği hizmet sağlayıcıya ait olmadığını belirtir.

• Daha az bilgi: Yönetmelik m.7/1'e göre İYS üzerinden alınan onayda olumlu irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır; ad soyad şartı aranmaz.
• 24 saat bildirimi yok: Elektronik ortamda alınan onayın 24 saat içinde alıcıya bildirilmesi kuralı (m.7/3) İYS üzerinden alınan onaylara uygulanmaz. ViA SSS'ye göre İYS, onay ve ret sonrasında sonuç bilgilendirme SMS'ini ücretsiz gönderir.
• Ayrı yükleme gerekmez: ViA ile alınan onay doğrudan İYS'ye yazılır; bu yüzden m.7/11'deki üç iş günü içinde İYS'ye kaydetme adımına gerek kalmaz.
• Kanıt dosyası: Başarıyla tamamlanan her ViA işlemi için bir özet dosyası (.pdf) oluşturulur ve zaman damgası (.tsr) uygulanır. ViA sayfasına göre işlemler 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'na uygun zaman damgasıyla saklanır.

Onay alma yöntemleri

ViA API'de yöntem verificationType alanıyla seçilir. Resmî dokümandaki yöntemler ve geçerlilik süreleri şöyledir:

ViA ile alınan onaylarda izin kaynağını (source) İYS atar: kısa mesajla alınanlarda IYS_KISAMESAJ, e-postayla alınanlarda IYS_EPOSTA, aramayla alınanlarda IYS_CM, İYS mobil uygulamasıyla alınanlarda IYS_MOBIL. ViA Frame formundan gelenler IYS_FRAME_SMS veya IYS_FRAME_EPOSTA olarak görünür. ViA SSS'ye göre tek OTP ile hem arama hem mesaj izni alınabilir, e-posta için ayrı bir doğrulama kodu gönderilir.

ViA API akışı adım adım

ViA Consent'i kendi uygulamanıza bağlamak için kullanılan metotlar İYS API dokümantasyonundadır. Jeton alma, ortamlar ve IP kısıtlaması diğer İYS API metotlarıyla aynıdır; bunları İYS API entegrasyonu yazısında anlattık.

• 1. Form hazırlığı: İYS Web'deki VIA Yönetimi arayüzünde en az bir form tanımlanıp onaylanır ve formId alınır.
• 2. Başlatma: POST /via/sps/{iysCode}/consent ile süreç başlatılır; yanıtta requestId döner.
• 3. Tamamlama (yalnızca OTP): Alıcının ilettiği kod POST /via/sps/{iysCode}/confirmation ile gönderilir. Bir requestId için 3 dakika içinde en fazla 3 kod gönderilebilir; 4. kod doğru olsa bile onay kaydedilmez.
• 4. Durum: GET /via/sps/{iysCode}/consent/request/{requestId} ile işlemin aşaması sorgulanır.
• 5. Kanıt: GET /via/sps/{iysCode}/via/clarification/{requestId}/file ile .pdf özet dosyası ve .tsr zaman damgası .zip olarak indirilir.
• 6. Eşitleme: ETK onayı verildiyse izin bilgisine pull (consents/changes) ve push metotlarıyla da ulaşılır.

POST /via/sps/<IYS_CODE>/consent
{
  "formId": "<FORM_ID>",
  "recipient": "+905XXXXXXXXX",
  "verificationType": "SMS_OTP",
  "consentTypes": [
    {
      "brandCodes": [<BRAND_CODE>],
      "title": "ETK",
      "types": ["MESAJ", "ARAMA"],
      "recipientType": "BIREYSEL"
    }
  ]
}

Yanıt:  { "message": { "requestId": "..." }, "code": "OK" }

POST /via/sps/<IYS_CODE>/confirmation
{
  "requestId": "<REQUEST_ID>",
  "verificationType": "SMS_OTP",
  "consentTypes": [ { "title": "ETK", "otpCode": "<ALICININ_ILETTIGI_KOD>" } ]
}

Yanıt:  { "message": [ { "transactionId": "...", "creationDate": "...", "type": "MESAJ", "brandCode": "..." } ], "code": "OK" }

types alanı ETK için ["ARAMA"], ["MESAJ"], ["ARAMA", "MESAJ"] veya ["EPOSTA"] değerlerini alabilir; birden fazla marka için tek istekte süreç başlatılabilir. Onay başarıyla tamamlandığında alıcının İYS'deki durumu RET ise ONAY olur, kaydı yoksa ONAY olarak eklenir, zaten ONAY ise source ve consentDate güncellenir.

Durum sorgusunda göreceğiniz değerler

ViA'ya özgü hata kodları (ör. kontör yetersizliği için H1015) İYS API hata kodları yazısında.

ViA Frame: web sitesinden onay toplama

ViA Frame, İYS'nin web sitenize yerleştirdiğiniz onay formudur. ViA SSS'ye göre kurulum iki adımdır: İYS'nin size özel verdiği tek satırlık <script> kodu sayfanın <head> bölümüne, size verilen ID'yi içeren bir <div> etiketi ise formun görüneceği yere eklenir. Kurulumu başlatmak için İYS sizden FormId ve Frame'in kullanılacağı web adresini (WebURL) ister.

• Metinler: otp-btn-text, refresh-btn-text ve success-message parametreleriyle buton ve mesaj metinleri değiştirilebilir.
• Alıcı türü: bireysel-only veya tacir-only ile yalnızca bir tür sunulabilir.
• Kanal: telefon-only veya eposta-only ile yalnızca telefon ya da e-posta istenebilir.
• Tasarım: Frame sitenizin CSS stilleriyle çalışır; <div> etiketine kendi CSS sınıfınızı ekleyebilirsiniz.
• CRM aktarımı: on-complete-process-success gibi olay dinleyicileriyle başarılı işlemden sonra kendi JavaScript fonksiyonunuz çalışır; event.detail içinde transactionId, creationDate, type ve brandCode gelir.

ViA duyurularına göre 28 Temmuz 2026'da ViA Frame'e API desteği eklendi; böylece mobil ve masaüstü uygulamalara da bağlanabiliyor. 10 Temmuz 2025 duyurusu ise özelleştirilebilir veri alanlarını getirdi. İYS bu alanlarla toplanan ve İYS'ye gönderilmeyen verilerin sorumluluğunun tamamen hizmet sağlayıcıya ait olduğunu özellikle belirtiyor. Frame'in gösterildiği sayfa da sizin sitenizdir; o sayfanın KVKK aydınlatma yükümlülükleri için web sitesi aydınlatma metni yazısına bakabilirsiniz.

ViA ile ret toplama: 3338 ve e-posta ret linki

Ret, alıcının ticari ileti almak istemediğini bildirmesidir. ViA aboneliği olan hizmet sağlayıcı, tüm operatörlerde tanımlı ortak kısa numara 3338 üzerinden ret toplayabilir. Alıcı, marka kısa ismini veya marka İYS numarasını yazıp 3338'e gönderir. ViA SSS'deki örnek ileti sonu metni şöyledir: "Ticari elektronik ileti izinlerinizi iptal etmek için RET KISAISIM yaz 3338'e gönder."

• Bir marka için en fazla 3 kısa isim tanımlanabilir; kısa isim markaya özeldir.
• Kısa isim 3 ile 12 karakter arasında olur, tamamı büyük harftir, Türkçe karakter, özel karakter ve boşluk içermez.
• Kısa isim İYS Web'de ViA menüsündeki Kısa İsim Yönetimi'nden başvurulur. ViA aboneliği bitince bu kısa isimlerle ret toplamaya devam edilemez.
• ViA SSS'ye göre 3338 üzerinden arama ve mesaj izinleri için çıkış hakkı sunulur; e-posta izinleri için kısa link kullanılır.
• Yalnızca 3338'den ret toplamak için ViA paketi alıp kısa isim tanımlamak yeterlidir; ayrıca entegrasyon gerekmez.
• E-posta için POST .../via-hash-links ile yalnızca ONAY durumundaki adreslere özel ret linki üretilir; tek seferde en fazla 100 adres, link 90 gün geçerlidir.

ETK ve KVK onayını birlikte almak: dikkat

ViA ile ETK onayının yanında KVKK kapsamındaki aydınlatma, açık rıza ve yurt dışı aktarım onayları da alınabilir. ETK onayı marka adına, KVK onayı hizmet sağlayıcı adına kaydedilir. ViA SSS'ye göre KVK izni İYS üzerinden kaldırılamaz; kişi KVKK m.11 taleplerini doğrudan açık rızayı alan hizmet sağlayıcıya iletir.

Ön koşullar, kontör ve ücret

• İYS'ye kayıt ve geçerli bir İleti veya İleti+ aboneliği (İYS API dokümanı ve ViA SSS).
• Geçerli bir ViA aboneliği ve yeterli kontör.
• VIA Yönetimi'nde tanımlı ve onaylı en az bir formId.

Kaynaklar arasında bir fark var: ViA SSS, ViA-25 ve üzeri paket alımında İleti/İleti+ aboneliği olmadan da ViA metotlarına erişilebileceğini söylerken API dokümanı geçerli bir İleti veya İleti+ aboneliğini ön koşul olarak sayıyor. Kendi durumunuz için İYS'ye veya ViA iş ortağınıza sorun.

Kontör tüketimi ViA SSS'ye göre şöyle hesaplanır: ETK işlemlerinde ana tür için 1 kontör düşer (mesaj, arama veya mesaj+arama onayı toplam 1 kontör). KVK işlemlerinde her alt tür için 1 kontör düşer. Her başarılı ETK ret işlemi 1 kontördür. Yalnızca başarılı işlemler kontör tüketir; daha önce onaylı bir adresten tekrar onay almak da kontör harcar. Paketlerin kullanım süresi 1 yıldır; süre bitmeden yeni paket alınırsa kalan kontörler devreder. Süreçteki SMS, e-posta ve zaman damgası için ek ücret alınmaz. Paket fiyatları için İYS ücret tarifesi ve İLETİ paketleri yazısına bakın.

ViA'ya iki yolla bağlanılabilir: API dokümanındaki metotlarla doğrudan ya da ViA entegrasyonuna yetkili iş ortakları üzerinden. ViA Frame için de İYS'den alınan kodla doğrudan veya iş ortağı üzerinden ilerlenebilir. İş ortağı seçimi için İYS entegratörü nedir yazısına bakabilirsiniz.

ViA Pass: onay değil, doğrulama

ViA Pass, bir telefon numarasının veya e-posta adresinin kişiye ait olduğunu iki adımlı doğrulama (2FA) ile teyit eden ViA ürünüdür. Giriş, şifre değişikliği veya adres değişikliği gibi kritik adımlarda kullanılır. Doğrulama kayıtları zaman damgalı ve değiştirilemez biçimde tutulur; sayfaya göre yalnızca başarılı işlemlerden kontör düşer. ViA Pass ile ticari ileti onayı alınmaz. Pazarlama onayı için ViA Consent veya ViA Frame kullanılır. Ayrıntı ve destek için viapass@iys.org.tr adresi veriliyor.

Sık Sorulan Sorular

ViA ile alınan onayı ayrıca İYS'ye yüklemem gerekir mi?

Hayır. ViA işlemlerinin sonuçları eş zamanlı olarak İYS'ye yazılır. Kendi sisteminize almak için durum sorgusu, pull veya push metotlarını kullanırsınız.

Vatandaş, ViA ile verdiği onayı nerede görür?

ViA SSS'ye göre İYS vatandaş tarafında izin kaynağı İYS kısa mesaj, İYS e-posta veya İYS web olarak gösterilir ve yanında bir kalkan ikonu bulunur.

ViA ile alınan onaylar için kayıt saklamam gerekir mi?

ViA her işlem için zaman damgalı bir özet dosyası üretir ve dosya API ile indirilebilir. Bu dosyayı kendi arşivinizde de tutmak, şikâyet sürecinde belgeye hızla ulaşmanızı sağlar. Genel saklama kuralları için onay kaydı saklama ve ispat yazısına bakın.

Onay istemek için alıcıya SMS atabilir miyim?

Yönetmelik m.7/4'e göre alıcının elektronik iletişim adresine ticari elektronik ileti gönderilerek onay talebinde bulunulamaz. Bu kuralın ViA üzerinden gönderilen onay mesajlarına nasıl uygulanacağı incelediğimiz kaynaklarda ayrıca açıklanmıyor. Güvenli yol, ViA sürecini alıcının sizinle etkileşimi sırasında (kasada, web formunda, uygulamada) başlatmak ve elinizdeki listeye toplu onay isteği göndermemektir.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: İYS nedir · Ticari ileti onayı nasıl alınır · KVKK açık rızası ile İYS onayı farkı · İYS API entegrasyonu · İYS ücret tarifesi · İYS ret bildirimi · İletişim formu, aydınlatma ve açık rıza