İstenmeyen SMS, arama veya e-postaları durdurmak için en hızlı yol İleti Yönetim Sistemi'dir (İYS). vatandas.iys.org.tr adresinden ya da e-Devlet'teki İYS hizmetinden telefon numaranız veya e-posta adresinizle giriş yapıp ilgili firmanın iznini kaldırırsınız; gönderim en geç 3 iş günü içinde durur. Mesaj kesilmezse veya hiç izin vermediğiniz bir firmadan geliyorsa, mesajın gönderildiği tarihten itibaren 3 ay içinde e-Devlet ya da Ticaret Bakanlığı'nın şikâyet sistemi üzerinden şikâyette bulunabilirsiniz. Bu işlemler ücretsizdir.
Bu rehber vatandaşlar için hazırlandı. Önce izinlerinizi nasıl göreceğinizi ve kaldıracağınızı, sonra şikâyetin nasıl yapılacağını, hangi kanıtları saklamanız gerektiğini ve İYS'nin hangi mesajlarda işe yaramadığını anlatıyoruz. İşletme tarafındaki kurallar ret bildirimi yazısında ele alınıyor.
Bilmeniz gereken birkaç terim
- Alıcı: Mesajın gönderildiği telefon numarası veya e-posta adresinin sahibi, yani siz.
- Hizmet sağlayıcı: Size reklam veya kampanya mesajı gönderen firma.
- Onay (izin): Firmanın size ticari mesaj gönderebilmesi için sizden önceden aldığı izin. Bireysel alıcılar için zorunludur ve İYS'ye kaydedilmemiş onay geçersizdir.
- Ret (çıkış): Verdiğiniz onayı geri almanız. Gerekçe göstermeniz gerekmez (6563 sayılı Kanun m.8/1).
- Ticari elektronik ileti: Mal veya hizmet tanıtmak, pazarlamak ya da işletmeyi tanıtmak için gönderilen mesaj. Bayram ve doğum günü kutlamaları da bu kapsamdadır.
1. Adım: İzinlerinizi görün ve kaldırın
İYS, firmalara her kanal (sesli arama, kısa mesaj, e-posta) için verdiğiniz tüm onayları tek bir yerde gösterir. Hangi firmaya ne zaman, hangi kanal için izin verdiğinizi görür ve dilerseniz kaldırırsınız (İYS SSS). Kullanabileceğiniz yollar:
- İYS web: vatandas.iys.org.tr. e-Devlet ile ya da telefonunuza veya e-postanıza gelen doğrulama koduyla giriş yapılır. Profiliniz olmasa da doğrulama koduyla girip tüm işletme ve markalar için tercihlerinizi yönetebilirsiniz. Sabit hat için sesli doğrulama seçeneği bulunur.
- e-Devlet: e-Devlet İleti Yönetim Sistemi hizmeti.
- İYS mobil uygulaması: İYS sitesinde vatandaşların mobil uygulamayı da kullanabileceği belirtilir.
- Mesajın içindeki ret yolu: Mevzuat her ticari mesajda aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz bir ret yolu bulunmasını zorunlu kılar. Mesajın sonundaki talimatı (ör. "RET yazıp ... numarasına gönderin") kullanabilirsiniz. Bazı firmaların mesajlarında bu talimat "RET KISAISIM yaz 3338'e gönder" biçimindedir. 3338, İYS ViA hizmetini kullanan firmaların markalarına özel kısa isimle ret topladığı numaradır; tek başına genel bir ret hattı değildir. Yalnızca mesajda yazan anahtar kelimeyle, o mesajı gönderen marka için kullanın.
Profil oluşturmanın avantajı, tek bir kullanıcı profiliyle birden fazla telefon numaranız ve e-posta adresiniz için onay, ret ve şikâyet işlemlerini yönetebilmenizdir. Sorularınız için İYS çağrı merkezi 0850 333 3338 numarasından ulaşılabilir.
Ret, verdiğiniz kanal için geçerlidir. Bir firmanın SMS iznini kaldırmanız arama veya e-posta iznini kaldırmaz. Tümünden kurtulmak istiyorsanız İYS ekranında her kanal için ayrı ayrı ret verin.
2. Adım: Ne zaman şikâyet etmelisiniz?
Şikâyet için en sık iki durum vardır:
- Ret verdiniz, aradan 3 iş günü geçti ama mesajlar hâlâ geliyor. İYS SSS'si bu durumda şikâyet kaydı oluşturabileceğinizi söyler. (İş günü hafta sonu ve resmî tatiller hariç günlerdir.)
- Mesaj gönderen firma İYS'deki izin listenizde hiç yok. İYS SSS'sine göre listenizde bulunmadığı hâlde size ticari ileti gönderen firmalar için de şikâyet hakkınız vardır.
Bunların dışında, mesajın içinde firmanın kimliği (MERSİS numarası veya esnaf bilgisi) ya da ret yolu yoksa bu da bir kural ihlalidir. Firmaların uyması gereken içerik kuralları ticari SMS içerik kuralları yazısında anlatılıyor.
3. Adım: Şikâyeti nereye yaparsınız?
Yönetmelik m.14/1'e göre şikâyet başvurusu elektronik ortamda e-Devlet, İYS veya Ticaret Bakanlığı'nın internet sitesi üzerinden ya da yazılı olarak ikamet ettiğiniz yerdeki ticaret il müdürlüğüne yapılır.
| Yol | Nasıl | Not |
|---|---|---|
| e-Devlet | Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi hizmeti | Kimlik doğrulaması e-Devlet ile yapılır |
| TİSS | tiss.ticaret.gov.tr adresindeki Vatandaş Portalı | Ticaret Bakanlığı'nın şikâyet sistemi |
| İYS | vatandas.iys.org.tr | İzin ve şikâyet süreçleri aynı yerde |
| Ticaret il müdürlüğü | Yazılı dilekçe | Ad soyad, imza ve ikametgâh adresi gerekir |
Şikâyetlerinizin durumunu Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi (TİSS) üzerinden takip edebilirsiniz (İYS SSS). Sonuçlanan şikâyetlerle ilgili size bilgilendirme mesajı gönderilir.
Hangi bilgi ve kanıtları saklamalısınız?
Yönetmelik m.14/2 her kanal için başvuruda bulunması gereken bilgileri sayar. Mesajı silmeden önce bunları kaydedin:
SMS için
- T.C. kimlik numaranız ve telefon numaranız
- Abonesi olduğunuz GSM operatörünün adı
- Mesajı gönderen numara; numara yoksa marka veya işletme adı gibi alfanümerik başlık
- Mesajın gönderildiği tarih ve saat
- Mesajın görsel bir örneği (ekran görüntüsü)
- Tacirseniz MERSİS numaranız, esnafsanız bunu belirten ibare
E-posta için
- T.C. kimlik numaranız ve e-posta adresiniz
- E-posta hizmeti aldığınız işletmenin adı
- Gönderenin e-posta adresi, gönderim tarihi, saati ve içeriği
- E-postanın görsel bir örneği
Sesli arama için
- T.C. kimlik numaranız ve telefon numaranız
- GSM veya sabit hat operatörünüzün adı
- Arayan numara; alınamıyorsa marka veya işletme adı
- Aramanın tarihi, saati ve konusu
Şikâyetten sonra ne olur?
Başvuru önce İYS üzerinden ön incelemeye tabi tutulur. Ardından ticaret il müdürlüğü konuya ilişkin bilgi ve belgeleri firmadan ister (Yönetmelik m.15/2). Firmanın merkezi başka bir ildeyse başvuru o ilin müdürlüğüne gönderilir ve size bilgi verilir (m.15/1).
Firma ve varsa SMS firması gibi aracı hizmet sağlayıcı, istenen bilgi ve belgeleri talebin tebliğinden itibaren 15 gün içinde teslim etmek zorundadır. Gerekirse bu süre bir defaya mahsus en fazla 15 gün uzatılabilir. Bu sürenin sonunda da belge sunulmazsa, karar sizin şikâyetle birlikte sunduğunuz bilgi ve belgeler üzerinden verilir (m.15/3). Bu yüzden kanıtlarınızın eksiksiz olması önemlidir.
Firmanın onayı ispat etme yükü vardır. İYS dışında alınan onaylarda ispat hizmet sağlayıcıya aittir (m.7/10) ve şikâyet konusu işlemlerde ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcıda ve/veya aracı hizmet sağlayıcıdadır (m.13/1). Firma onay kaydını gösteremezse kural ihlali tespit edilebilir. Kanuna aykırı ileti gönderdiği tespit edilen firmalara idari para cezası uygulanır; cezalar İYS cezaları 2026 yazısında listeleniyor.
İYS'nin işe yaramadığı mesajlar
İYS yalnızca ticari elektronik iletiler için çalışır. Şu mesajlarda İYS üzerinden ret beklediğiniz sonucu vermeyebilir:
- Bilgilendirme mesajları: Kargo takibi, fatura ve borç hatırlatma, abonelik bildirimi, doğrulama kodları gibi iletiler için onay gerekmez (Yönetmelik m.6). Ancak bu mesajların içine kampanya veya tanıtım eklenirse ileti ticari hâle gelir ve onay gerekir.
- Kapsam dışı kurumlar: Devlet ve belediyelerin kamuoyunu bilgilendirme mesajları, operatörlerin kendi abonelerine yalnızca kendi ürünleri için gönderdiği mesajlar, vakıf üniversitelerinin ve özel eğitim kurumlarının öğrenci ve velilere gönderdiği mesajlar Yönetmelik kapsamında değildir (m.2/2).
- Siyasi mesajlar: Yönetmelik ticari amaçlı iletişimi düzenler. Seçim dönemi mesajları için geçerli kurallar seçim kampanyasında SMS ve e-posta kuralları yazısında anlatılıyor.
- Dolandırıcılık, bahis, kumar ve cinsel sohbet mesajları: Ticaret Bakanlığı bu iletileri kapsam dışı sayar ve suç unsuru taşıdıkları için dönemsel olarak Emniyet Genel Müdürlüğü, BTK, Kişisel Verileri Koruma Kurumu gibi ilgili kurumlara iletir.
Ticaret Bakanlığı ayrıca, açık rızanız alınmadan gönderilen iletiler için 6698 sayılı KVKK kapsamında Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na da başvurabileceğinizi belirtir. KVKK süreci farklıdır; önce veri sorumlusuna, yani firmaya başvurulur. Firmalar tarafındaki başvuru süreci için KVKK ilgili kişi başvurusu yazısına, iki rejimin farkı için KVKK açık rızası ve İYS onayı yazısına bakabilirsiniz.
Kısa kontrol listesi
- Mesajın ekran görüntüsünü alın; numara veya başlık, tarih ve saat görünsün.
- vatandas.iys.org.tr veya e-Devlet üzerinden firmanın iznini ilgili kanal için kaldırın.
- Ret tarihini not edin.
- 3 iş günü sonra mesaj gelmeye devam ederse ya da firma listenizde hiç yoksa şikâyet edin.
- Şikâyeti mesajın gönderildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yapın.
- Dolandırıcılık şüphesi taşıyan mesajlardaki bağlantılara tıklamayın.
Sık Sorulan Sorular
İYS kullanmak ücretli mi?
Hayır. İYS SSS'sine göre İleti Yönetim Sistemi vatandaşlara her kanaldan ücretsiz hizmet verir. Firmanın sunduğu ret yolu da mevzuat gereği ücretsiz olmalıdır.
Ret verdim, ne zaman mesaj gelmesi durur?
Firmalar ret bildirimini takiben 3 iş günü içinde ticari ileti göndermeyi durdurur. Bu süre hafta sonu ve resmî tatilleri saymaz.
İzin listemde olmayan bir firma mesaj atıyor. Ne yapmalıyım?
Bu firma için İYS'de ret verecek bir kayıt göremeyebilirsiniz. İYS SSS'si bu durumda doğrudan e-Devlet'teki Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi veya TİSS üzerinden şikâyet yapılabileceğini belirtir.
Eşimin veya çocuğumun telefonuna gelen mesaj için şikâyet edebilir miyim?
Hayır. Yönetmelik m.14/4'e göre şikâyetçi yalnızca kendisine ait elektronik iletişim adreslerine gönderilen iletiler için şikâyette bulunabilir. Hattın sahibi kendisi başvurmalıdır.
Şikâyet için ne kadar sürem var?
İletinin gönderildiği tarihten itibaren 3 ay (Yönetmelik m.14/3). Süre geçtikten sonra yapılan başvurular işleme konulmayabilir; bu yüzden ekran görüntüsünü alıp kısa sürede başvurun.
Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
İlgili içerikler: İYS nedir · İYS ret bildirimi · Ticari SMS içerik kuralları · İYS cezaları 2026 · Seçim kampanyasında SMS kuralları · KVKK açık rıza ve İYS onayı farkı