Ticari SMS İçerik Kuralları: MERSİS Numarası, İbare ve Ret Yolu

Önce kavramlar: hizmet sağlayıcı, tacir, esnaf

Hizmet sağlayıcı, ticari elektronik ileti gönderen gerçek veya tüzel kişidir, yani mesajı kendi adına gönderen işletme. Ticari elektronik ileti, SMS, e-posta veya telefon araması gibi araçlarla ticari amaçla gönderilen iletidir (Yönetmelik m.4/1-o). Tacir ticaret siciline kayıtlı işletmedir ve MERSİS numarası vardır. Esnaf ise esnaf ve sanatkâr olarak faaliyet gösteren kişidir. Tanıtıcı bilgiler bu ayrıma göre değişir.

SMS'i bir SMS firması üzerinden göndermeniz sorumluluğu değiştirmez. Bu firmalar mevzuatta aracı hizmet sağlayıcı olarak geçer. Gönderimden önce İYS'de onay kontrolü yaparlar, ancak mesajın içeriğini denetlemekle yükümlü değildirler (Yönetmelik m.11/3). İçeriğin doğruluğu sizin sorumluluğunuzdadır. Ayrıntı için SMS firması ve aracı hizmet sağlayıcı yazısına bakabilirsiniz.

Kural 1: Tanıtıcı bilgi (MERSİS numarası, unvan, esnaf kimliği)

Yönetmelik m.8/2'ye göre ticari iletinin başlığında veya içeriğinde tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanı, esnaflar için adı soyadı ile T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası bulunur. SMS gibi sınırlı alanlar için m.8/3 daha hafif bir kural koyar: tacirler için MERSİS numarası yeterlidir. Esnaf için yine ad soyad ile T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası gerekir.

Dikkat edilmesi gereken iki ayrıntı vardır. Birincisi, m.8/3 SMS için "içeriğinde" der. Gönderici başlığında (alfanümerik başlık) markanızın görünmesi, MERSİS numarasının mesaj metninde yer alması gereğini ortadan kaldırmaz. İkincisi, esnaf için T.C. kimlik numarası yerine vergi kimlik numarası kullanma imkânı 2020 değişikliğiyle eklenmiştir. Kimlik numaranızı binlerce kişiye göndermek istemiyorsanız vergi kimlik numaranızı kullanabilirsiniz.

Bu zorunlu bilgilere ek olarak marka veya işletme adınızı da yazabilirsiniz (m.8/2-3). Alıcının mesajı kimden aldığını anlaması için çoğu işletme marka adını mesajın başına koyar. Bu, MERSİS numarasının yerine geçmez, onun yanına eklenir.

Kanun düzeyinde dayanak 6563 sayılı Kanun m.7/2'dir: iletide hizmet sağlayıcının tanınmasını sağlayan bilgiler ve erişilebilir iletişim bilgileri yer alır. Kanun m.7/3 ayrıca iletinin konusunun, amacının ve başkası adına yapılıyorsa kimin adına yapıldığının belirtilmesini ister.

Kural 2: En az bir iletişim bilgisi

Yönetmelik m.8/5'e göre iletide, iletişim aracının türüne göre telefon, faks, kısa mesaj numarası veya e-posta adresi gibi erişilebilir durumdaki iletişim bilgilerinden en az biri yer alır. "Erişilebilir" kelimesi önemlidir: aranınca kimsenin açmadığı ya da kapatılmış bir numara bu şartı fiilen karşılamaz. SMS için en pratik seçenek müşteri hizmetleri numaranızdır. Ret için kullandığınız kısa numara da bir iletişim bilgisidir, ancak alıcının soru sorabileceği ayrı bir numara vermek daha anlaşılırdır.

Kural 3: Her mesajda ücretsiz ret yolu

Bu, içerik kurallarının en önemlilerinden biridir ve ileti kuralları içinde en yüksek ceza bandına bağlıdır. Yönetmelik m.9/3'e göre hizmet sağlayıcı, alıcının ret bildirimi yapabilmesi için kendi sağladığı ya da İYS'nin sunduğu müşteri hizmetleri numarası, kısa mesaj numarası veya yalnızca ret bildirimine ayrılmış bir URL gibi bir adresi iletiye yazar. İleti hangi kanaldan gönderildiyse ret de aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz sağlanır. m.9/4 ise ret imkânının gönderilen her iletide yer almasını şart koşar.

Ticaret Bakanlığı SSS'si bunu bir örnekle açıklar: kısa mesajla gönderilen bir iletinin reddi de kısa mesajla sağlanmalıdır. Yani SMS kampanyasının altına yalnızca "çıkmak için sitemizi ziyaret edin" yazmak bu örnekle uyuşmaz. SMS'te ret için bir kısa numaraya mesaj gönderme yolu sunmak en güvenli tercihtir.

İYS'nin sunduğu yöntem 3338 kısa numarasıdır. İYS ViA aboneliği olan hizmet sağlayıcılar markalarına kısa isim tanımlayabilir ya da marka İYS numarasını kullanabilir. İYS'nin örnek metni şudur: "Ticari elektronik ileti izinlerinizi iptal etmek için RET KISAISIM yaz 3338'e gönder." Kısa isim en az 3, en fazla 12 karakterdir, büyük harfle yazılır, Türkçe karakter, özel karakter ve boşluk içermez. Bir marka için en fazla 3 kısa isim tanımlanabilir. ViA aboneliği sona erdiğinde bu kısa isimlerle ret toplanamaz. ViA ayrıntıları İYS ViA yazısında anlatılıyor.

Kendi kısa numaranızı kullanıyorsanız alıcıdan bu numaraya gönderilen mesaj için ücret alınmadığından emin olun. Ret mesajlarını toplamakla iş bitmez: kendinize gelen her ret bildirimini 3 iş günü içinde İYS'ye bildirmeniz gerekir (m.9/6). Bu süreç İYS ret bildirimi yazısında ayrıntılı anlatılıyor.

Kural 4: "Tanıtım" ve "kampanya" ibaresi

Yönetmelik m.8/6'ya göre iletinin niteliği içeriğinden açıkça anlaşılmıyorsa "tanıtım", "kampanya" veya "bilgilendirme" gibi niteliği belirten bir ibare kullanılır. Bu ibare SMS'te iletinin başında, e-postada konu satırında, sesli aramada görüşmenin başında yer alır.

Kural koşulludur: "Tüm ürünlerde yüzde 20 indirim" diye başlayan bir mesajın kampanya olduğu zaten bellidir. Ancak "Yeni sezon geldi, mağazamıza bekleriz" gibi bir mesaj ya da hizmet bilgisiyle tanıtımın iç içe geçtiği bir metin şüphe yaratabilir. Uygulamada, niteliğin açık olup olmadığını tartışmak yerine kampanya SMS'lerinin başına kısa bir "Kampanya:" ya da "Tanıtım:" ibaresi eklemek sorunu baştan çözer. Bu ibare mevzuatta her mesaj için şart değildir, ama eklenmesinin bir sakıncası yoktur.

Bilgilendirme mesajlarıyla karıştırmayın. Kargo, borç hatırlatma veya abonelik bildirimi gibi iletiler için onay gerekmez (m.6/2), ancak bu iletilerde herhangi bir mal veya hizmet özendirilemez ve tanıtımı yapılamaz. Kargo bildiriminin altına indirim kodu eklemek, iletiyi onay gerektiren ticari iletiye çevirir. Ayrıntı için onay gerektirmeyen iletiler yazısına bakın.

Kural 5: İndirim, hediye ve yarışma

İletide indirim, hediye gibi promosyonlar veya promosyon amaçlı yarışma ya da oyunlar varsa bu açıkça belirtilir (m.8/7). Promosyonun geçerlilik süresi ve alıcının yerine getirmesi gereken şartlar açık ve şüpheye yer vermeyecek şekilde, bu konuya ayrılmış bir URL veya müşteri hizmetleri numarası gibi kolay ulaşılabilir bir yolla sunulur (m.8/8). SMS'in kısa alanına tüm şartları sığdırmanız gerekmez; şartları anlatan bir sayfaya bağlantı vermeniz yeterlidir.

Son olarak içerik, alıcıdan alınan onaya uygun olmalıdır (Kanun m.7/1, Yönetmelik m.8/1). Örneğin onay bir markanız için alındıysa, başka bir işletmenizin ürününü aynı onaya dayanarak tanıtamazsınız. İYS SSS'si iki ayrı işletme için ayrı onay gerektiğini belirtir.

Örnek uyumlu SMS metinleri

Örnek 1: Tacir, kampanya SMS'i (3338 ile ret)

Kampanya: ORNEK Mağaza'da kış ürünlerinde 30 Kasım'a kadar %20 indirim. Şartlar: ornek.com.tr/kampanya-sartlari Bilgi: 0850 XXX XX XX MERSİS: [MERSİS NUMARANIZ] Ticari elektronik ileti izinlerinizi iptal etmek için RET ORNEK yaz 3338'e gönder.

Bu örnekte nitelik ibaresi başta, indirimin süresi açık, şartlar ayrı bir sayfada, iletişim bilgisi var, MERSİS numarası içerikte ve ret yolu aynı kanalda (SMS) sunuluyor. 3338 yöntemi için ViA aboneliği ve onaylı bir kısa isim gerekir.

Örnek 2: Tacir, kendi kısa numarasıyla ret

Tanıtım: ORNEK Yapı yeni showroom'unu açtı, sizi bekliyoruz. Adres ve saatler: ornek.com.tr/showroom Tel: 0850 XXX XX XX MERSİS: [MERSİS NUMARANIZ] Ret için RET yazıp [KISA NUMARANIZ]'a ücretsiz gönderin.

Örnek 3: Esnaf, kutlama mesajı

ORNEK Kuaför: Yeni yılınızı kutlar, sağlıklı günler dileriz. [Ad Soyad] VKN: [VERGİ KİMLİK NUMARANIZ] Tel: 05XX XXX XX XX Ret için RET yazıp [KISA NUMARANIZ]'a ücretsiz gönderin.

Kutlama ve temenni mesajları da işletmenin tanınırlığını artırmaya yönelik olduğu için ticari iletidir (Yönetmelik m.5/1). Onay gerekir ve içerik kuralları aynen uygulanır. Bayram mesajında MERSİS numarası ya da ret yolu yoksa, mesaj "sadece iyi dilek" olduğu için kuraldan muaf olmaz.

Hatalı örnek

Size özel fırsat! Hemen sitemize girin: ornek.com.tr

Bu metinde MERSİS numarası, iletişim bilgisi ve ret yolu yoktur. Promosyon varsa şartlarına da ulaşılamaz. Tek bir mesajda birden fazla içerik kuralı ihlal edilmiş olur.

E-posta ve sesli aramada farklar

Kuralların özü üç kanalda aynıdır, uygulama yeri değişir. E-postada MERSİS numarası ve ticaret unvanı birlikte yazılır, nitelik ibaresi konu satırına gelir ve ret yolu e-posta içinden sunulur (ör. yalnızca rete ayrılmış bir bağlantı). Sesli aramada tacir için ticaret unvanı, esnaf için ad soyad söylenir ve nitelik görüşmenin başında belirtilir. E-posta tarafının ayrıntıları İYS ve ticari e-posta kuralları yazısında anlatılıyor.

Gönderim öncesi kontrol listesi

• Alıcının bu kanal (MESAJ) için İYS'de onayı var mı? Tacir alıcıysa İYS'ye TACIR olarak kayıtlı ve ret vermemiş mi?
• İçerik, alınan onayın kapsamına (marka, işletme) uygun mu?
• Tacirseniz MERSİS numarası mesaj metninin içinde mi? Esnafsanız ad soyad ile T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası var mı?
• Aranınca ulaşılabilen en az bir iletişim bilgisi var mı?
• Aynı kanaldan, ücretsiz ret yolu bu mesajda da var mı?
• Nitelik içerikten anlaşılmıyorsa "Kampanya" veya "Tanıtım" ibaresi mesajın başında mı?
• İndirim veya hediye varsa süre ve şartlar bir URL ya da müşteri hizmetleri numarasıyla sunuluyor mu?
• Bilgilendirme mesajı gönderiyorsanız içinde hiçbir tanıtım veya özendirme kalmadı mı?

Sık Sorulan Sorular

MERSİS numarasını gönderici başlığına yazmak yeterli mi?

SMS için Yönetmelik m.8/3 tanıtıcı bilginin iletinin "içeriğinde" yer almasını ister. Başlıkta marka adınızın görünmesi faydalıdır, ancak MERSİS numarasını mesaj metnine yazmanız güvenli olan yoldur.

Her SMS'e "kampanya" yazmak zorunlu mu?

Hayır. İbare yalnızca iletinin niteliği içerikten açıkça anlaşılmıyorsa zorunludur (m.8/6). Yine de kampanya mesajlarında başa kısa bir ibare eklemek tartışmayı önler.

Ret için web sitemizdeki bir sayfayı göstermek yeterli mi?

Yönetmelik rete ayrılmış bir URL'yi seçenekler arasında sayar, ancak ret aynı kanaldan sağlanmalıdır ve Ticaret Bakanlığı SMS ile gönderilen iletinin reddinin SMS ile sağlanması gerektiğini örnek olarak verir. SMS kampanyalarında kısa numaraya mesajla ret yolu sunmak daha güvenlidir.

Esnafım, T.C. kimlik numaramı yazmak zorunda mıyım?

Hayır. Yönetmelik m.8/2 ve 8/3, esnaf için ad soyad ile birlikte T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası seçeneği sunar. Vergi kimlik numaranızı yazabilirsiniz.

Tacirlere gönderdiğim mesajlarda da bu kurallar geçerli mi?

Evet. Tacir ve esnaf alıcılar için önceden onay şartı yoktur, ancak içerik ve ret kuralları ticari iletinin kendisine uygulanır. Tacir alıcılarla ilgili ayrıntılar tacir ve esnafa ticari ileti yazısında yer alıyor.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: İYS nedir · Ticari ileti onayı nasıl alınır · İYS ret bildirimi ve 3 iş günü · Onay gerektirmeyen iletiler · İYS cezaları 2026 · İYS ve ticari e-posta · İYS ViA nedir