Alan adı ve marka
Yayın adı, alan adı ve markanın birbirini tutması gerekir. Alan adı bir kez seçildikten sonra değiştirmek, arama motorundaki birikimi riske atar.
Hizmet
İnternet Haber Sitesi Kurulum Hizmeti
Teknik kurulum bir gün, mevzuat uyumu bir ömür sürer. Bu sayfa, bir haber sitesinin kuruluşunu iki başlıkta topluyor: yazılım ve altyapı tarafında ne kuruluyor, hukuk tarafında hangi yükümlülük kimin üzerinde kalıyor. KEYDAL kurulum hizmetinde birinci başlığın tamamı bize, ikinci başlıkta ise hazır alanlar ve hatırlatmalar size ait.
Kuruluşta Karar Verilecek
Dokuz Başlık
Aşağıdaki dokuz başlık, kuruluş sırasında bir kez karar verilen ama sonradan değiştirilmesi zor olan konulardır. Sırayla ele alıyoruz.
Beyanname
İnternet haber sitesi olarak yayın yapacaksanız beyanname verilir. Beyannamede gösterilen sorumlu müdür, sonraki bütün süreçlerin muhatabıdır.
Künye
Ticari unvan, iş yeri adresi, e-posta, telefon, elektronik tebligat adresi ve yer sağlayıcı bilgisi ana sayfadan erişilebilir olmalıdır.
Kadro
Fikir işçileri 5953 sayılı Kanuna uygun sözleşmeyle çalıştırılır. Resmî ilan hedefliyorsanız asgari kadro sayısı kategoriye göre belirlenir.
İçerik saklama
Yayımlanan içeriklerin doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış şekilde saklanması gerekir. Bu teknik bir yükümlülüktür ve altyapıyla çözülür.
Altyapı ve hız
Haber sitesinde trafik ani yükselir. Sunucu ve önbellek kurgusu, manşete düşen bir haberin siteyi düşürmemesi için baştan planlanır.
Arama ve besleme
Google News beslemesi, site haritası ve yapılandırılmış veri kurulumda yapılandırılır; sonradan eklemek zaman kaybettirir.
Resmî ilan hedefi
Resmî ilan almayı düşünüyorsanız bekleme süresi ilk günden işler. Kadro, içerik ve trafik şartları baştan kurgulanmalıdır.
Yedek ve süreklilik
Günlük yedek, sürüm geçmişi ve saldırı koruması kuruluşta tanımlanır. Sonradan eklenen yedek, kaybedilmiş içeriği geri getirmez.
Kurulum Adımları
KEYDAL kurulum hizmetinde adımların hangisi bizde, hangisi sizde; tabloda açıkça yazıyor.
| Adım | Ne yapılır | Kimde | Süre |
|---|---|---|---|
| 1. Alan adı | Alan adı seçilir ve tescil edilir; DNS kayıtları hazırlanır. | KEYDAL | Aynı gün |
| 2. Sunucu | Trafik beklentisine göre paket belirlenir, sunucu ve SSL kurulur. | KEYDAL | Aynı gün |
| 3. Yazılım | Haber paneli kurulur; kategoriler, kullanıcı rolleri ve yetkiler tanımlanır. | KEYDAL | 1 gün |
| 4. Tasarım | Tema seçilir; logo, renk ve manşet düzeni kurumsal kimliğe göre ayarlanır. | KEYDAL | 1 gün |
| 5. Künye | Künye alanları doldurulur; bilgilerin doğruluğu yayıncı tarafından teyit edilir. | Birlikte | Yarım gün |
| 6. Beyanname | Beyanname hazırlanır ve yetkili makama verilir; sorumlu müdür gösterilir. | Yayıncı | Değişken |
| 7. Kadro | Fikir işçisi sözleşmeleri yapılır, sigorta bildirimleri verilir. | Yayıncı | Değişken |
| 8. Besleme | Google News beslemesi, site haritası ve yapılandırılmış veri kurulur. | KEYDAL | Yarım gün |
| 9. Eğitim | Panel eğitimi verilir; haber girişi ve manşet yönetimi ekiple çalışılır. | KEYDAL | Yarım gün |
| 10. Yayın | DNS geçişi yapılır, site yayına açılır, ilk haberler girilir. | Birlikte | Aynı gün |
Alan Adı ve Barındırma:
Kuruluşun İlk İki Kararı
Bu iki karar sonradan değiştirilebilir ama bedeli vardır. Baştan doğru kurmak en ucuz yoldur.
Alan adı. Yayın adıyla alan adının örtüşmesi, marka aramalarında sitenizin ilk sırada çıkmasını sağlar. Kısa ve okunabilir olması, sesli olarak söylendiğinde yazılabilmesi önemlidir. Türkiye’de yayın yapan bir haber sitesi için .com.tr ve .com uzantıları en yaygın tercihlerdir; ikisini birlikte alıp birini diğerine yönlendirmek yaygın ve doğru bir uygulamadır. Alan adı seçimi ve tescil sürecini alan adı rehberinde ele aldık.
Barındırma. Haber sitesinin yük profili sıradan bir kurumsal siteye benzemez. Günün büyük bölümünde düşük seyreden trafik, bir manşetle birkaç dakika içinde on katına çıkabilir. Bu yüzden ölçüt ortalama trafik değil, tepe trafiktir. Paylaşımlı barındırma küçük yerel sitelerde yeterli olabilir; günlük ziyaretçi sayısı belirli bir eşiği aştığında sanal sunucu ya da yönetimli altyapı gerekir.
KEYDAL haber yazılımı paketlerinde barındırma fiyata dahildir ve tepe trafiğe göre yapılandırılır: tam sayfa önbellekleme, görsel dönüştürme ve dağıtım katmanı kurulumda açılır. Ayrıca hosting satın almanız gerekmez. Yalnız altyapı arıyorsanız web hosting ve sunucu sayfalarına bakabilirsiniz.
Kurulumda Yapılandırılan
Teknik Kalemler
Aşağıdaki kalemler paketten bağımsız olarak her kurulumda yapılandırılır. Hiçbiri sonradan “ek modül” olarak satılmaz.
| Kalem | Kurulumda ne yapılır | Neden önemli |
|---|---|---|
| SSL sertifikası | Otomatik yenilenen sertifika kurulur, tüm trafik HTTPS’e yönlendirilir. | Şifresiz bağlantı hem güven hem sıralama kaybıdır. |
| Adres yapısı | Kategori ve haber adresleri kalıcı biçimde kurgulanır, Türkçe karakterler sadeleştirilir. | Sonradan değişen adres yapısı geçici sıra kaybı yaratır. |
| Site haritası | Genel site haritası ve haber site haritası ayrı ayrı üretilir, otomatik güncellenir. | Haber site haritası, son iki günün içeriğini hızlı taratır. |
| Yapılandırılmış veri | NewsArticle, Organization ve BreadcrumbList şemaları sayfalara gömülür. | Arama sonucunda yazar, tarih ve bölüm bilgisinin görünmesini sağlar. |
| Görsel işleme | Yüklenen görsel WebP ve AVIF sürümlerine dönüştürülür, boyutları üretilir. | Ajanstan gelen ham görsel işlenmezse sayfa ilk aydan yavaşlar. |
| Önbellek | Tam sayfa önbellek ve dağıtım katmanı açılır; haber güncellenince kendiliğinden temizlenir. | Manşete düşen haberin siteyi düşürmesini önler. |
| Yedekleme | Günlük otomatik yedek alınır, içerik sürüm geçmişi tutulur. | Silinen veya değişen içeriğin geri getirilmesini sağlar. |
| Güvenlik katmanı | Güvenlik duvarı, hız sınırı ve yönetim paneli için iki adımlı doğrulama tanımlanır. | Haber sitesi, içeriği nedeniyle hedef alınan bir site türüdür. |
| Kullanıcı rolleri | Muhabir, editör, yayın yönetmeni ve reklam sorumlusu rolleri ayrı ayrı tanımlanır. | Hangi haberi kimin girdiği ve yayımladığı izlenebilir olur. |
| Ölçümleme | Analitik, arama konsolu ve trafik raporu panele bağlanır. | Resmî ilan trafik şartının belgelenmesi bu ölçüme dayanır. |
Kurulumda Hangi Yükümlülük
Kimin Üzerinde?
7418 sayılı Kanun internet haber sitelerini 5187 sayılı Basın Kanunu kapsamına aldı. Yükümlülüklerin bir bölümü teknik olduğu için altyapıyla çözülür; bir bölümü ise kurumsal ve hukukidir, hiçbir yazılım sizin yerinize yerine getiremez.
Kurulumda altyapının çözdüğü
Bu kalemler panelde alan, arşiv ve tarih damgası olarak hazır gelir. Alanları doğru doldurmak yayıncının sorumluluğundadır.
Künye alanları ve künyenin ana sayfadan “iletişim” başlığı altında erişilebilir olması5187 m.4
İçerik tarihleri: ilk yayım tarihi ve sonraki güncelleme tarihleri içeriğin üzerinde gösterilir5187 m.4
İçerik saklama: yayımlanan içeriklerin doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış şekilde muhafazası5187 m.10
Cevap ve düzeltme: talebin kaydı, süre takibi ve metnin aynı etkinlikte yayımlanması5187 m.14
Mahreç: haberin kaynağının içerikte gösterilmesi için hazır alan
Erişim engelleme ve içerik kaldırma taleplerinin kayıt altına alınması
Yayıncının üzerinde kalan
Bunlar kurumsal ve hukuki yükümlülüklerdir. Panelde hatırlatma ve kayıt alanı sunarız; yerine getirmek yayıncıya aittir.
Beyanname: süreli yayın beyannamesinin verilmesi ve bilgilerin güncel tutulması5187 m.7
Sorumlu müdür: şartları taşıyan sorumlu müdürün atanması ve beyannamede gösterilmesi5187 m.5
Kadro: fikir işçilerinin 5953 sayılı Kanuna uygun sözleşmeyle çalıştırılması5953
İçerik sorumluluğu: kişilik hakları, masumiyet karinesi ve korunan kişiler
Resmî ilan: bekleme süresi, kadro, içerik ve trafik şartlarının fiilen karşılanması
Basın kartı: unvan, haber alanında çalışma ve kontenjan şartlarının sağlanması
Resmî İlan Hedefliyorsanız
İlk Günden Planlayın
Resmî ilan yayımlama hakkı, kuruluştan sonra bir gün gelip alınacak bir belge değildir. Bekleme süresi ilk günden işlemeye başlar.
İnternet haber siteleri için bekleme süresi kural olarak 24 aydır; şartların iki katını sağlayan siteler için 6 aya inen bir istisna ve hak sahibi site bulunmayan kontenjan yerleri için ayrı bir düzenleme vardır. Bu sürenin işlemeye başlaması için sitenin fiilen yayında olması ve şartları sürdürmesi gerekir; sonradan geriye dönük sayılmaz. Ayrıntısını bekleme süresi yazısında ele aldık.
Bekleme süresi boyunca üç şart birlikte yürür: kadro, içerik ve ziyaretçi trafiği. Kadro sayısı kategoriye göre değişir ve fikir işçilerinin sözleşme, ücret ve bildirim şartlarını taşıması gerekir. İçerik tarafında günlük asgari haber sayısı ve özgünlük aranır. Trafik tarafında tekil ziyaretçi ve sayfa görüntüleme eşikleri vardır ve ölçüm belirli bir araçla yapılır.
Kurulum aşamasında yapılacak en yararlı iş, bu üç şartın ölçülebilir hâle getirilmesidir. Panelde günlük içerik sayacı, kadro listesi ve trafik raporu bir arada durur; eşiğin altına düşüldüğünde uyarı üretilir. Denetimde istenen belgelerin çoğu zaten panelde birikmiş olur. Şartların tamamını resmî ilan yayımlama hakkı yönergesinde topladık.
Mevcut Siteden Taşınma
Yeni kuruluşların yarısından çoğu aslında taşınmadır. Taşınmanın en kritik parçası içerik değil, adreslerdir.
- Adres envanteri. Taşınmadan önce mevcut sitedeki bütün adresler listelenir. Arama motorunda konumu olan sayfalar ayrı işaretlenir.
- İçerik aktarımı. Haber metni, görseller, kategoriler, etiketler, yazar kayıtları ve yayım tarihleri birlikte aktarılır. Yayım tarihinin korunması zorunludur.
- Görsel yolları. Eski sitedeki görsel adresleri yeni yapıya eşlenir; kırık görsel bırakılmaz.
- 301 yönlendirme. Adres yapısı korunamıyorsa her eski adres yeni adresine kalıcı yönlendirmeyle bağlanır. Toplu yönlendirme tablosu taşınmadan önce hazırlanır.
- İç bağlantılar. Haber metinlerinin içindeki eski adresler yeni adreslere çevrilir; yönlendirme zincirine bırakılmaz.
- Künye ve beyanname bilgileri. Alan adı değişiyorsa beyannamedeki bilgilerin güncellenmesi gerekir; künyedeki yer sağlayıcı bilgisi de değişir.
- Deneme yayını. Site, DNS geçişinden önce geçici adres üzerinde çalıştırılır; ekip aynı içerikle panelde prova yapar.
- DNS geçişi. Geçiş, trafiğin en düşük olduğu saatte yapılır; eski sunucu bir süre ayakta bırakılır.
- Geçiş sonrası tarama. İlk hafta kırık bağlantı, eksik görsel ve yönlendirme zinciri taraması yapılır; arama konsolundaki hatalar takip edilir.
- Arşiv doğrulaması. Taşınan haber sayısı kaynak sitedeki sayıyla karşılaştırılır; fark varsa tek tek bulunur.
Kuruluşta En Sık Yapılan
Yedi Hata
Bunların hepsi sonradan düzeltilebilir; ama düzeltmenin maliyeti, baştan doğru yapmanın maliyetinden yüksektir.
- Künyeyi eksik doldurmak. Elektronik tebligat adresi ve yer sağlayıcı bilgisi en çok atlanan iki alandır. Künye, resmî bildirimlerin ulaştığı kanaldır; eksikliği yalnız bir uyum sorunu değil, haberdar olmama riskidir.
- İçerik tarihlerini gizlemek. “Eski görünmesin” diye tarih kaldırmak yaygın bir hatadır. İlk yayım ve güncelleme tarihi hem mevzuatta aranır hem de arama motorunda güven sinyalidir.
- Adres yapısını sonradan değiştirmek. Kategori ve haber adreslerinin kurgusu kurulumda kararlaştırılmalıdır. Sonradan yapılan toplu değişiklik, yönlendirme kurulsa bile geçici sıra kaybı yaratır.
- Görselleri optimize etmeden yüklemek. Ajanstan gelen ham görseller birkaç megabayttır. Otomatik dönüştürme kurulmazsa site ilk aydan yavaşlar.
- Tek kullanıcıyla çalışmak. Herkesin aynı hesabı kullanması, hangi haberi kimin girdiğini izlenemez hâle getirir. Sorumluluk doğduğunda kayıt yoksa savunma da yoktur.
- Yedeği ertelemek. Yedek, ihtiyaç duyulduğu gün kurulamaz. Günlük otomatik yedek ve sürüm geçmişi kurulumda açılmalıdır.
- Resmî ilan şartlarını sonraya bırakmak. Bekleme süresi ilk günden işler. Kadro ve içerik şartları baştan kurgulanmazsa süre yeniden başlar.
Kuruluş Maliyeti Neye Göre Değişir?
Fiyat tek bir kalemden oluşmaz. Aşağıdaki dört değişken, teklifin büyüklüğünü belirler.
| Değişken | Neyi etkiler | Kuruluşta sorulacak soru |
|---|---|---|
| Trafik beklentisi | Sunucu paketi, önbellek kurgusu ve dağıtım katmanı | Günlük kaç ziyaretçi bekliyorsunuz, tepe anında kaça çıkar? |
| Kullanıcı sayısı | Paket seviyesi ve rol/yetki kurgusu | Kaç muhabir, editör ve reklam sorumlusu panele girecek? |
| Taşınacak arşiv | Aktarım süresi ve yönlendirme çalışması | Mevcut sitede kaç haber var, adres yapısı korunacak mı? |
| Tasarım düzeyi | Hazır tema mı, kurumsal kimliğe özel tasarım mı | Hazır tema yeterli mi, yoksa özel tasarım mı istiyorsunuz? |
Kendiniz mi Kurarsınız,
KEYDAL mı Kursun?
Bir haber sitesini baştan sona kendiniz de kurabilirsiniz; teknik ve mevzuat tarafını adım adım öğrenmek zaman ister. Aşağıdaki tablo iki yolu yan yana koyuyor. Tüm adımları kendiniz yapmak isterseniz adım adım kurulum rehberimizi izleyebilirsiniz.
| Konu | Kendiniz kurarsanız | KEYDAL ile kurarsanız |
|---|---|---|
| Kurulum süresi | Araştırma ve denemeyle haftalara yayılır | Yazılım ve altyapı kısa sürede hazır olur |
| Teknik bilgi | Sunucu, DNS, önbellek ve yedek sizde kalır | Teknik tarafın tamamı bizde; siz panelden içerik girersiniz |
| Mevzuat uyumu | Beyanname, künye ve içerik saklama sizin sorumluluğunuzda | Künye ve içerik arşivi için hazır alanlar ve hatırlatmalar gelir |
| Trafik dayanıklılığı | Manşete düşen haberde site yavaşlayabilir | Önbellek ve sunucu yük için baştan kurgulanır |
| Bakım ve güncelleme | Güvenlik, yedek ve sürüm takibi sizde | Güncelleme, yedek ve güvenlik bizim tarafımızda |
| Mevcut siteyi taşıma | İçerik ve bağlantıları elle aktarırsınız | İçerik, arşiv ve yönlendirmelerle birlikte taşınır |
Bu Hizmet Kimin İçin?
Yeni kurulan haber siteleri
Sıfırdan başlayan yayınlar için alan adından beyanname hazırlığına kadar bütün adımların sırası ve sorumlusu bellidir.
Yazılım değiştiren yayınlar
WordPress veya özel yazılımdan taşınan yayınlarda arşiv, adres yapısı ve arama motorundaki konum korunur.
Resmî ilan hedefleyenler
Bekleme süresi ilk günden işlediği için kadro, içerik ve trafik şartları kurulumda ölçülebilir hâle getirilir.
Yerel gazeteler
Basılı gazetesi olan kuruluşlar için internet haber sitesi, mevcut kadro ve içerik akışının üzerine kurulur.
Kurumsal yayın birimleri
Dernek, oda, sendika ve kamu kurumlarının haber birimleri için rol ayrımı ve onay akışı baştan tanımlanır.
Tematik yayınlar
Spor, ekonomi, sağlık gibi tek alanda yayın yapan siteler için kategori ve etiket kurgusu alana göre yapılır.
Sık Sorulanlar
Kurulum ne kadar sürüyor?
Sıfırdan kurulumda ortalama üç iş günü, mevcut bir siteden taşınmada beş iş günü. Arşivi büyük olan kuruluşlarda aktarım bir iki gün uzayabilir. Beyanname ve kadro gibi yayıncı tarafındaki adımlar bu sürenin dışındadır ve kurumsal takvime bağlıdır.
Mevcut sitem taşınabilir mi?
Evet. WordPress, Joomla, Drupal veya özel yazılım fark etmeksizin haberlerinizi, görsellerinizi, kategorilerinizi ve yazar kayıtlarınızı ücretsiz taşıyoruz. Adres yapınız korunur; korunamadığı durumlarda eski bağlantılar 301 yönlendirmesiyle yeni adreslere aktarılır, arama motorlarındaki konumunuzu kaybetmezsiniz.
Beyannameyi siz mi veriyorsunuz?
Hayır. Süreli yayın beyannamesi yayıncı adına verilir ve sorumlu müdürün gösterilmesini gerektirir; bir yazılım sağlayıcısı bu bildirimi yayıncının yerine yapamaz. Panelde beyannamede yer alan bilgiler için hazır alan bulunur ve değiştiğinde hatırlatma üretilir. Beyannamenin biçimini beyanname örneği rehberinde ele aldık.
Hosting ayrıca ödenir mi?
Hayır. Haber yazılımı paketlerinde barındırma, SSL sertifikası, günlük yedek ve güvenlik katmanı fiyata dahildir. Trafik büyüdükçe kapasite paket değişikliğiyle artırılır; ayrıca hosting satın almanız gerekmez.
Resmî ilan almak için ne gerekiyor?
Bekleme süresinin tamamlanması ve kadro, içerik ile ziyaretçi trafiği şartlarının kesintisiz sağlanması gerekir. Bunlar yazılımla değil, yayıncılık pratiğiyle karşılanan şartlardır; panel yalnız ölçmenizi ve belgelemenizi kolaylaştırır. Şartların tamamını resmî ilan yayımlama hakkı yönergesinde topladık.
Google News’e nasıl giriyoruz?
Kurulumda gerekli teknik altyapı hazırlanır: haber site haritası, yapılandırılmış veri, yazar sayfaları ve künye. Bunlar başvurunun teknik önkoşullarıdır. Kabul kararı Google’a aittir ve içerik kalitesine bağlıdır; hiçbir sağlayıcı kabul garantisi veremez.
Eğitim veriyor musunuz?
Evet. Kurulumun son adımı panel eğitimidir. Haber girişi, manşet yönetimi, görsel yükleme, kategori kurgusu ve yetkilendirme ekiple birlikte çalışılır. Eğitim kayıtları paneldeki yardım bölümünde kalır; ekibe yeni katılanlar aynı içeriği izleyebilir.
Adım adım rehber var mı?
Evet. Kuruluşun tamamını, mevzuat dayanaklarıyla birlikte internet haber sitesi nasıl kurulur rehberinde ele aldık. Yasal uyum kontrol listesini ise ayrı bir yazıda topladık.
Haber Sitenizi Birlikte Kuralım
Yayın planınızı konuşalım, paketi buna göre belirleyelim. Kurulum takvimini ilk görüşmede çıkarıyoruz.