Bir web sitesi kurmaya karar verdiğinizde verdiğiniz ilk teknik karar alan adıdır. Yanlış uzantı, yanlış kayıt firması veya geç fark edilen bir tescil hatası yıllarca süren bir kimlik problemine dönüşebilir; doğru bir başlangıç ise hem markanızın tutarlılığını hem de SEO temellerinizi sağlam bir zemine oturtur. Bu rehberde alan adı nedir, nasıl çalışır,.com'dan.tr'ye kadar uzantılar arasında nasıl seçim yaparsınız ve alan adı nasıl alınır sorularının her birini gerçek komutlar, örnek WHOIS çıktıları ve registrar karşılaştırmasıyla cevaplıyoruz.

İlgili rehberler: Domain nedir, WHOIS sorgulama ve tescil · Domain sorgulama araçları (WHOIS, RDAP, DNS) · DNS nedir ve ayarları nasıl değiştirilir · Hosting türleri ve seçim rehberi · Let's Encrypt ile ücretsiz SSL kurulumu

Domain Nedir, Alan Adı Ne Demek?

Domain kelimesinin Türkçe karşılığı alan adı'dır. İnternet üzerinde bir kaynağı (web sitesi, e-posta sunucusu, API uç noktası, oyun sunucusu) insan tarafından okunabilir bir isimle adresleyen sistemin adıdır. Tarayıcıya www.example.com yazdığınızda aslında uzakta bulunan bir IP adresine bağlanıyorsunuz; alan adı bu sayıyı sizin yerinize hatırlayan akıllı bir telefon rehberi gibi davranır. Teknik olarak alan adı, RFC 1034 ve RFC 1035'te tanımlanan Domain Name System (DNS) hiyerarşisinin bir düğümüdür; kök (root) sunuculardan başlayarak .com, .net, .tr gibi üst seviye alan adlarına (TLD), oradan da sizin tescil ettirdiğiniz ikinci seviye alan adına (SLD) doğru aşağıya inen ağaç yapısı bütün interneti tekil olarak adresleyebilir. Alan adı nedir sorusunun en kısa cevabı şudur: İnternet üzerindeki bir kaynağa, IP adresi yerine harf ve sayılarla erişmenizi sağlayan, ICANN ve ülke kayıt otoriteleri tarafından yönetilen, kiralık (yıllık tahsisli) bir tanımlayıcıdır. Bu yazıda kavramı katman katman açıyoruz. Domain adresi ne demek? Bu deyim kullanıldığında aslında alan adı (örneğin example.com) kastedilir. Tarayıcıda gördüğünüz https://www.example.com/blog/yazilarim?sayfa=2 ifadesinin tamamı bir URL'dir; alan adı bu URL'in yalnızca bir parçasıdır. URL'in bileşenleri şu şekilde ayrışır:

  • Şema (scheme): https:// — kullanılan protokol
  • Alt alan adı (subdomain): www — opsiyonel ön ek
  • İkinci seviye alan adı (SLD): markaadi — sizin markanız
  • Üst seviye alan adı (TLD): .tr — kayıt otoritesi
  • Yol (path): /blog/yazilarim — sunucudaki kaynağa yönelten ifade
  • Sorgu (query): ?sayfa=2 — opsiyonel parametreler

Yani domain adresi ile URL aynı şey değildir; alan adı, URL'in çekirdeğidir. Bir domain birden fazla URL'i barındırabilir (her sayfa, her görsel, her API uç noktası ayrı bir URL'dir) ama hepsi aynı alan adının altındadır. Domain almak ne demek? Bu deyim biraz yanıltıcıdır çünkü teknik olarak alan adı satın alınmaz, kiralanır. Yetkili kayıt otoritesinden (ICANN onaylı registrar veya Türkiye için TRABIS akrediteli kayıt firması) belirli bir süre için (1-10 yıl) tahsis edilirsiniz. Sürenin bitiminde yenilemezseniz alan adı serbest kalır ve başka biri tarafından alınabilir; bu kavramı bütün rehber boyunca tahsis ve tescil kelimeleriyle ifade edeceğiz.

Domain Nedir Ne İşe Yarar?

Bir alan adı, internet üzerinde dört temel işlevi üstlenir. Çoğu kullanıcı yalnızca birincisini bilir, oysa ticari değer büyük ölçüde diğer üçünden gelir.

  • Hatırlanabilir adresleme: 185.199.108.153 yerine siteadi.com yazmak insan beyni için sayısal kıyaslanamayacak kadar kolaydır.
  • Marka kimliği: Domain, e-posta imzanızdan kartvizitinize, faturanızdan reklamınıza kadar her yerde görünen kurumsal yüzünüzdür.
  • Kurumsal e-posta: info@markaniz.com.tr formatı, gmail.com adresine kıyasla ölçülebilir biçimde daha fazla güven uyandırır.
  • Esnek altyapı: Sunucunuzu değiştirseniz bile alan adınız sabit kalır; sadece DNS kayıtlarını güncellersiniz, ziyaretçiler bunu fark etmez.

Kısacası domain ne işe yarar sorusunun cevabı şudur: Adresleme, kimlik, iletişim ve teknik esneklik. Bu dört işlev, neden ücretsiz bir alt alan adı (örneğin markaniz.platformadi.com) yerine kendi alan adınıza sahip olmanız gerektiğini açıklar.

Alan Adının Yapısı: TLD, SLD, Subdomain

Bir alan adı, sağdan sola okunan üç katmandan oluşur: en sağda nokta (.), onun solunda TLD (üst seviye alan adı), TLD'nin solunda SLD (ikinci seviye alan adı, sizin markanız) ve isteğe bağlı olarak en solda subdomain (alt alan adı).

DNS sorgusu yapılırken bu hiyerarşi sağdan sola çözümlenir. Kök sunucu önce .tr TLD'sinin yetkili sunucusunu söyler; o sunucu example.com'nin yetkili sunucusunu işaret eder; en son o sunucu blog alt alan adı için A/AAAA kaydını döner. Bütün bu zincir tipik olarak 20-200 ms arasında tamamlanır. TLD (üst seviye alan adı) dört ana kategoriye ayrılır. Her kategori farklı bir kayıt otoritesi (registry) tarafından yönetilir ve farklı kurallara tabidir. Domain sorgulama araçları rehberi registry-registrar-registrant ayrımını detaylı açıklıyor.

  • gTLD (generic TLD): .com, .net, .org, .info, .biz — herkesin alabildiği genel uzantılar.
  • ccTLD (country-code TLD): .tr, .de, .uk, .fr, .us — iki harfli ülke kodları, ISO 3166-1 alpha-2 standardına dayanır.
  • sTLD (sponsored TLD): .edu, .gov, .mil, .aero, .coop — sadece belirli kurumlara verilen, sponsorlu uzantılar.
  • new gTLD (yeni gTLD): .app, .dev, .shop, .tech, .io, .ai, .online — 2014'ten itibaren ICANN tarafından açılan binlerce yeni uzantı.

2024 itibarıyla aktif TLD sayısı 1500'ü aşmıştır; her birinin ayrı kuralı, ayrı fiyatı ve ayrı yenileme politikası vardır..com hâlâ tüm tescillerin yaklaşık %47'sini oluşturur ve bu oran on yıldır görece sabittir. SLD (sizin markanız), TLD'den hemen önceki kelimedir ve bir alan adının asıl kişisel kısmıdır. Maksimum 63 karakter, harf-rakam ve tire (-) içerebilir; tire ile başlayamaz veya bitemez. Türkçe karakterler için Punycode (RFC 3492) dönüşümü uygulanır: türkçesite.com alan adı DNS sisteminde xn--trkesite-l8a.com olarak depolanır. Subdomain (alt alan adı): Bir alan adınız varsa, ek bir kayıt firması ödemesi yapmadan istediğiniz kadar alt alan adı oluşturabilirsiniz. blog.markam.com, shop.markam.com, api.markam.com hepsi aynı alan adının altındadır ve sadece DNS yönetim panelinizden bir kayıt eklemeniz yeterlidir. Subdomain'ler farklı sunucuları işaret edebilir, böylece blog'unuzu WordPress'te tutarken API'nizi ayrı bir VPS'te çalıştırabilirsiniz.

Internet Sitesi Alan Adı Nedir, Web Sitesi Adresi Nasıl Alınır?

Internet sitesi alan adı ifadesi yaygın bir arama deyimidir ve aynı şeyi anlatır: web sitenize gelen ziyaretçilerin tarayıcıda yazdığı ad. Web sitesi adresi nasıl alınır sorusunun adım adım cevabı bu rehberin omurgasını oluşturuyor; özet olarak süreç beş adımdır:

  • 1. İsim seçimi: Markanızı, ürününüzü veya hizmetinizi temsil eden, kısa ve hatırlanabilir bir ad belirleyin.
  • 2. Uygunluk kontrolü: Domain sorgulama aracıyla bu adın hangi uzantılarda boş olduğunu kontrol edin.
  • 3. Uzantı kararı: Hedef kitleniz, sektörünüz ve bütçenize göre.com /.com.tr /.tr /.net vs. arasında seçim yapın.
  • 4. Registrar seçimi: Fiyat, yenileme politikası, DNS panel kalitesi ve müşteri desteği kriterlerine göre kayıt firması belirleyin.
  • 5. Tescil + DNS: Ödeme yapın, hesap doğrulamasını tamamlayın, hosting sağlayıcınızın nameserver'larını kayıt firmasının panelinden tanımlayın.

Bu beş adımı sonraki bölümlerde teknik detayları, gerçek komutları ve registrar karşılaştırmasıyla açacağız.

Company Domain Ne Demek? Kurumsal Alan Adı

Company domain İngilizce'den dilimize geçmiş bir tabirdir ve kurumsal alan adı anlamına gelir. Şirketin resmi web sitesi ve e-posta sistemi için kullandığı ana alan adıdır. info@gmail.com ile info@markam.com.tr arasındaki fark teknik değil algısaldır; ikincisi şirketin kendi alan adına sahip olduğunu, dolayısıyla kurumsal bir altyapısı bulunduğunu gösterir. Bir kurumsal alan adı seçerken üç noktaya dikkat edin: marka tescili ile uyum (Türk Patent ve Marka Kurumu kaydınızla aynı kelime tercih edilmeli), uzantı tutarlılığı (yurt içi faaliyetlerde.com.tr, küresel faaliyetlerde.com daha kuvvetli sinyal verir) ve varyasyonların korunması (kritik tipografi varyantlarını da kapatmak — örneğin markaniz.com aldıysanız markniz.com ve marka-niz.com gibi yakın varyantları kapatmak phishing riskini düşürür). Alan adı ve domain tamamen aynı kavramı ifade eder; biri Türkçe, diğeri İngilizce'dir. Türkçe Wikipedia'da kavram alan adı başlığı altında listelenir ama günlük kullanımda domain kelimesi de yaygındır. Bu yazıda her iki kelimeyi eşanlamlı kullanıyoruz. Bazı kaynaklar domain name, domain, alan adı, web adresi, internet adresi ve site adresi ifadelerini farkındalık eksikliğinden ayrı tutar; teknik literatürde hepsi aynı kavramın etiketleridir. Yalnızca URL bunlardan farklıdır çünkü URL alan adına ek olarak şema, yol ve sorgu gibi parçaları içerir.

.COM Alan Adı Nedir?

.com, commercial kelimesinin kısaltmasıdır ve 1985'te internetin en eski TLD'lerinden biri olarak hayata geçmiştir. Bugün dünyada en çok tescilli TLD'dir; 2024 sonu itibarıyla 165 milyondan fazla aktif tescil bulunmaktadır. Yönetimi Verisign tarafından yapılır ve fiyatları ICANN ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde sınırlandırılır. .com alan adı'nın bu kadar baskın olmasının üç nedeni vardır:

  • Tarihsel öncelik: İlk ticari TLD olduğu için pek çok büyük marka onunla başladı; bu durum jenerasyonlara yayıldı.
  • Evrensel anlam: Coğrafyaya bağlı değildir; küresel bir markaya işaret eder.
  • Algısal güven: Kullanıcı testleri.com uzantısının diğer uzantılara göre %30-35 daha güvenilir algılandığını gösteriyor (kaynak: çeşitli UX araştırma firmaları).

Bu güven sinyali e-ticaret, SaaS ve B2B alanlarında ölçülebilir bir dönüşüm farkı yaratır. Bütçeniz elveriyorsa, küresel hedefliyorsanız ve markanız .com'da boşsa varsayılan tercih bu olmalıdır. .edu ABD merkezli, educational kelimesinin kısaltması olan ve yalnızca akredite eğitim kurumlarına verilen sponsorlu bir TLD'dir. Yönetimi EDUCAUSE tarafından yapılır ve 2001'den bu yana yalnızca ABD Department of Education tarafından tanınan dört yıllık akredite üniversite ve kolejlere açıktır. Türkiye'deki üniversiteler genellikle .edu.tr (örneğin boun.edu.tr) veya doğrudan .edu kullanır..edu.tr için kayıt yetkisi TRABIS'tedir ve YÖK tarafından tanınmış kurumlar başvurabilir;.edu ise sadece akredite ABD üniversiteleri için mümkündür. Bir K-12 okulu, kreş, dershane veya kurs merkezi .edu alamaz; alternatif olarak .org, .org.tr, .k12.tr veya yeni gTLD'lerden .school, .academy, .education tercih edilebilir.

.TR Uzantıları ve TRABIS

Türkiye'nin ülke kodu TLD'si .tr'dir ve yönetimi BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) bünyesindeki TRABIS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) tarafından yapılır. 14 Eylül 2022'de yürürlüğe giren yönetmelikle önceki ODTÜ-Nic.TR yönetimi sona ermiş ve sistem TRABIS'e devredilmiştir; bu tarihten sonra.tr alan adları akredite olmuş kayıt operatörleri üzerinden tahsis edilmektedir..tr altında belirgin amaçlara yönelik birçok ikinci seviye alan adı mevcuttur. Aşağıda temel uzantıları, kim alabileceğini ve gerekli belgeleri özetliyoruz.

  • .com.tr — ticari kuruluşlar; vergi levhası, ticaret sicil veya marka tescil belgesi.
  • .net.tr — ağ servisleri sunan kuruluşlar; kuruluş belgesi.
  • .org.tr — sivil toplum kuruluşları, dernekler, vakıflar; tüzük veya kuruluş senedi.
  • .gen.tr — gerçek kişiler ve genel kullanım; T.C. kimlik bilgisi yeterli, belgeli inceleme yok.
  • .web.tr, .info.tr, .biz.tr, .tv.tr, .name.tr — alt sektörlere yönelik, çoğu için belge gerekmez.
  • .edu.tr — YÖK tarafından tanınmış yükseköğretim kurumları.
  • .k12.tr — Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullar.
  • .gov.tr, .bel.tr, .pol.tr, .tsk.tr — kamu kurumları, yalnızca resmi başvuru ile.
  • .av.tr — barolara kayıtlı avukatlar, baro kimliği gerekir.
  • .dr.tr — Tabipler Odası'na kayıtlı hekimler.

14 Eylül 2023 tarihinden itibaren TRABIS, doğrudan .tr uzantısıyla (örneğin markam.tr) tescil yapma imkânı da açtı. İlk aşamada öncelik mevcut .com.tr sahiplerine verildi; sonrasında 'önce gelen alır' modeline geçildi. Kısa, jenerik ve premium kelimeler için bu süreç hâlâ hızlı satılıyor.

TRABIS Üzerinden.tr Sorgulaması

WHOIS protokolü TRABIS yönetiminde kişisel veri koruma nedeniyle kısıtlı bilgi döner; ad-soyad ve adres alanları gizlidir. Kayıt durumu, oluşturma ve son tahsis tarihleri görüntülenebilir. WHOIS, RDAP ve DNS sorgu araçları rehberimizde detaylı RDAP yanıtı örnekleri yer alıyor.

Alan Adı Nasıl Alınır? 7 Adımda Tescil Süreci

Şimdi temel kavramlar netken pratik tarafa geçelim. Alan adı nasıl alınır sorusunun cevabı yedi temiz adımdır. Her adımı sırasıyla uygulayan bir başlangıç sahibi, ortalama 30 dakika içinde aktif bir alan adı sahibi olur.

Adım 1: İsim Seçimi

İsim, alan adınızın geri çevrilemez parçasıdır. Tescil ettikten sonra değiştirmek mümkün değildir; yapabileceğiniz en yakın hareket, yeni alan adı alıp eskisini yönlendirmektir (ki bu da SEO maliyeti yaratır). Bu nedenle ilk adıma yeterince zaman ayırın. İsim seçerken aşağıdaki yedi kuralı kontrol listesi gibi uygulayın.

  • Kısa olsun: 6-12 karakter aralığı ideal; 15+ karakter telefonda hatalı yazılmaya açıktır.
  • Telaffuz edilebilir olsun: 'Radyo testi' yapın — birine sözlü söyleyip yazdırın; doğru yazıyorsa iyi bir isimdir.
  • Tire ve sayıdan kaçının: marka-1.com tarzı isimler kullanıcı tarafından unutulur veya yanlış girilir.
  • Türkçe karakterden kaçının: çıkış.com teknik olarak mümkün ama Punycode ile xn--k-c2a.com olarak depolanır; e-posta uyumu zayıftır.
  • Marka çağrışımı taşısın: Sektör + ek kelime kombinasyonu (örn. kobitech.com) çoğu zaman jenerik kelimelerden iyidir.
  • Marka tescili kontrol edin: Türk Patent ve Marka Kurumu'nun arama aracı ile çakışma olmadığını doğrulayın.
  • Sosyal medya kullanılabilirliği: Twitter/X, Instagram, LinkedIn'de aynı kullanıcı adının boş olduğunu kontrol edin.

Adım 2: Uygunluk Sorgulaması

İsmi belirledikten sonra hangi uzantılarda boş olduğunu kontrol edin. domain sorgulama aracı bu kontrolü tek pencerede yapar; arka planda WHOIS ve RDAP sorgularını paralel çalıştırır.

WHOIS yanıtının 'No match' veya 'available' içermesi alan adının boş olduğunu gösterir. Bazı TLD sunucuları aktif alan adları için 'OK' veya 'connect' döner; bu cevap alındığında alan adı dolu demektir.

Adım 3: Uzantı Kararı

İsim birden fazla uzantıda boşsa hangisini almalısınız? Karar matrisi şu üç soruya verdiğiniz cevapla şekillenir: (a) Hedef kitleniz Türkiye'de mi, küresel mi? (b) Bütçeniz nedir? (c) Kurumsal yapınız nedir?

  • Küresel hedef + ticari işletme +.com boş: .com al, başka soru yok.
  • Sadece Türkiye odaklı + tüzel kişilik + güvenilirlik öncelikli: .com.tr tercih et; vergi levhası gereklidir ama yerel SEO sinyali güçlüdür.
  • Yeni kurulan startup +.com dolu: .io, .app, .dev, .co, .tech, .ai uzantıları arasından sektörünüze uygun olanı al; bunlar artık premium algılanmıyor.
  • Sivil toplum, dernek, vakıf: .org veya .org.tr.
  • Üniversite, lise, kreş: .edu.tr (yükseköğretim) / .k12.tr (örgün okul) / yeni gTLD'lerden .school.
  • Avukat, hukuk bürosu: .av.tr (baro kimliği şart).
  • Hekim, klinik, hastane: .dr.tr, .med.tr.
  • Yatırım amaçlı koruma: Markanızın.com /.com.tr /.net /.org dördünü birden alıp ana olanı dışındakileri yönlendirin.

Adım 4: Registrar Seçimi

Aynı alan adını farklı kayıt firmalarından alabilirsiniz. Fiyatlar 1-2 dolar farkıyla yakındır ama yenileme ücretleri, panel kalitesi ve müşteri desteği büyük ölçüde değişir. İlk yıl ucuz, ikinci yıl 5-10x taktiği yaygındır; sözleşme öncesi yenileme fiyatına da bakın. Türkiye'deki yerel sağlayıcılar (Natro, İsimTescil, Turhost, Turkticaret.net, Sıradışı Hosting, Hostragons) Türk lirası faturalandırma, KDV uyumu ve Türkçe destek avantajı sunar. Küresel sağlayıcılar (Namecheap, Cloudflare Registrar, Porkbun, Gandi, Hetzner, GoDaddy) çoğunlukla daha düşük yenileme fiyatı ve daha gelişmiş DNS panelleri sunar. Cloudflare Registrar maliyet zammı uygulamayan tek registrar'lardan biridir; at-cost modelle çalışır ve yenilemede ICANN fiyatı + yıllık ICANN ücreti uygular.

Adım 5-6: Hesap Açma, Doğrulama ve Tescil

Kayıt firmasında bir hesap açtıktan sonra ICANN kuralları gereği iletişim bilgilerinizi doğrulamanız istenir. E-postanıza gönderilen onay linkini 15 gün içinde tıklamazsanız alan adınız 'client hold' durumuna düşer ve siteniz yayından kalkar. Türkiye'deki.tr uzantılı kayıtlarda buna ek olarak belge yükleme aşaması vardır:.com.tr için vergi levhası, ticaret sicil gazetesi veya marka tescil belgesi;.org.tr için tüzük;.av.tr için baro kimliği talep edilir. Belge incelemesi 1-3 iş günü sürer. Ödeme genellikle kredi kartı, banka havalesi/EFT veya bazı registrar'larda kripto/PayPal ile yapılır. Tescil süresi 1, 2, 3, 5 ve 10 yıl seçenekleriyle gelir; uzun süreli kayıt SEO açısından minik ama ölçülebilir bir güven sinyali gönderir ve yenileme unutkanlığını engeller. Ödeme tamamlandığında kayıt firması ICANN'in EPP protokolü üzerinden ilgili registry'ye bir create isteği gönderir; birkaç saniye içinde alan adı sizin hesabınıza atanır.

Adım 7: DNS ve Nameserver Ayarları

Tescil tek başına yetmez; alan adının hangi sunucuya işaret edeceğini söylemeniz gerekir. Bu işi nameserver'lar yapar. Hosting sağlayıcınızın size verdiği iki adet nameserver'ı (örn. ns1.hostsiteniz.com, ns2.hostsiteniz.com) registrar panelinizde alan adınıza tanımlayın. Değişiklik tipik olarak 1-24 saat içinde global DNS önbelleklerine yayılır. DNS kavramını ve A, AAAA, CNAME, MX, TXT, NS gibi kayıt türlerini detaylı incelemek için DNS nedir, ayarları nasıl değiştirilir rehberimize bakabilirsiniz.

Domain Nasıl Alınır? Pratik Örnek

Soyut anlatımı somutlaştırmak için varsayımsal bir örnek üzerinden ilerleyelim. Senaryo: Ankara'da kurulu bir KOBİ ('Yeni Adımlar Eğitim Danışmanlığı') yeni bir website açmak istiyor. Hedef kitle Türkiye, sektör eğitim danışmanlığı, bütçe sınırlı.

  • İsim seçimi: yeniadimlar, yeni-adimlar, yadimlar, yeniadim alternatifleri listelenir; tireli ve kısaltılmış isimler elenir; yeniadimlar seçilir.
  • Sorgulama: yeniadimlar.com dolu, yeniadimlar.com.tr boş, yeniadimlar.tr boş, yeniadimlar.net boş.
  • Karar: Türkiye odaklı eğitim danışmanlığı için yeniadimlar.com.tr tercih edilir; gelecekte küreselleşirse yeniadimlar.tr'yi de ek olarak alır.
  • Registrar: KDV faturalı, Türkçe destekli, yenileme şeffaf bir yerel firma seçilir.
  • Tescil: 2 yıllık tescil yapılır; vergi levhası ve ticaret sicil gazetesi yüklenir; iki gün içinde belge onayı gelir.
  • Hosting: Aynı veya farklı bir firmadan paylaşımlı hosting alınır; nameserver'lar registrar panelinde tanımlanır.
  • SSL: Let's Encrypt sertifikası kurulur; HTTPS aktif olur.
  • İlk içerik: WordPress veya statik bir site kurulup ana sayfa, hakkımızda, iletişim sayfaları yayınlanır.

Bu süreç toplamda 30-60 dakikalık aktif iş + 1-2 günlük belge bekleme zamanı gerektirir. İlk yıl maliyeti yaklaşık 200-500 TL arasındadır (yaklaşık, sağlayıcıya göre değişir, 2026 verisi).

Domain Fiyatları 2026: Yaklaşık Tablo

Aşağıdaki fiyatlar yıllık tahmini tescil maliyetidir. Kayıt ve yenileme fiyatları farklı olabilir; yenileme genellikle %20-100 arası daha pahalıdır. Promosyon fiyatlarına aldanmadan yenileme fiyatına bakın. Yaklaşık, sağlayıcıya göre değişir, 2026 verisi.

  • .com: 350-550 TL/yıl (yaklaşık 9-14 USD)
  • .net: 420-650 TL/yıl
  • .org: 450-700 TL/yıl
  • .info: 280-500 TL/yıl (ilk yıl indirimi yaygın)
  • .com.tr: 250-400 TL/yıl
  • .tr (doğrudan): 600-1200 TL/yıl
  • .gen.tr: 80-180 TL/yıl
  • .io: 1500-2500 TL/yıl
  • .dev: 600-900 TL/yıl
  • .app: 600-900 TL/yıl
  • .shop: 1000-1800 TL/yıl
  • .ai: 2500-4500 TL/yıl
  • .co: 900-1500 TL/yıl

Premium domain'ler ayrı bir fiyatlandırma kategorisindedir. Tek heceli, jenerik veya popüler bir kelimeye sahip alan adları registry tarafından özel fiyat etiketiyle satılabilir; bu rakam birkaç bin liradan yüz binlerce dolara kadar uzanabilir. investments.com 2010'da 12 milyon dolara, sex.com 2010'da 13 milyon dolara satılmıştır.

Registrar (Kayıt Firması) Karşılaştırma Kriterleri

İki kayıt firması teknik olarak aynı alan adını tahsis edebilir, ancak deneyim büyük farklarla değişebilir. Aşağıdaki sekiz kriteri tek tek kontrol edin:

  • Yenileme fiyatı: 'İlk yıl 1 dolar, ikinci yıl 25 dolar' tuzağına düşmeyin. İdeal: ilk yıl ile yenileme arasında en fazla %20 fark.
  • WHOIS gizliliği: Cloudflare ve Porkbun gibi firmalar ücretsiz sunar. Bazı firmalar yıllık 5-15 USD ekler..tr için TRABIS otomatik gizliliği uygular.
  • Transfer politikası: ICANN kuralı 60 günlük transfer kilidi koyar; firmadan çıkış kolaylığı yine de kontrol edilmeli (auth code/EPP code anında verilebiliyor mu?).
  • DNS panel kalitesi: A, AAAA, CNAME, MX, TXT, SRV, CAA, DNSSEC desteği temel; ANAME/ALIAS, geo-DNS gibi gelişmiş özellikler bonustur.
  • Yönetim API'si: Toplu domain yönetimi yapacaksanız REST/GraphQL API olmalı.
  • İki faktörlü kimlik doğrulama: TOTP veya FIDO2 desteği şart; SMS bazlı 2FA SIM swap saldırılarına karşı zayıf.
  • Müşteri desteği: 7/24 canlı sohbet ve telefon önemli; özellikle mail uyuşmazlığı veya hesap kilidi durumunda kritik.
  • Güvenlik geçmişi: Hangi firmalar daha önce büyük güvenlik ihlali yaşadı? Geçmişi araştırmak için KrebsOnSecurity arşivi iyi bir kaynaktır.

WHOIS, RDAP ve Alan Adı Sahipliği

WHOIS, internet'in en eski protokollerinden biridir (RFC 3912) ve bir alan adının kim tarafından tescil edildiğini, hangi tarihte alındığını, ne zaman süresinin dolacağını ve hangi nameserver'lara işaret ettiğini sorgular. Modern alternatifi RDAP'tir (Registration Data Access Protocol, RFC 7480-7484); JSON dönüş formatı ve standart HTTPS endpoint'leriyle WHOIS'in yerini almak üzere tasarlanmıştır.

GDPR (Avrupa Genel Veri Koruma Tüzüğü) sonrası WHOIS yanıtları büyük ölçüde maskelenir; bireysel kayıtlarda ad, e-posta ve adres alanları gizlenir. RDAP yanıtında bu durum vcardArray içerisinde REDACTED FOR PRIVACY notu olarak görünür.

DNS ve Nameserver: Alan Adı Hayata Nasıl Geçer

Alan adı tescilinin ardından sıra DNS yapılandırmasına gelir. Hosting sağlayıcınız size iki nameserver verir; bunları registrar paneline ekleyince alan adınızın otoritesini hosting tarafına devretmiş olursunuz. Sonrasında günlük DNS değişikliklerini hosting panelinden yaparsınız.

DNS değişikliklerinin yayılması TTL (Time To Live) süresine bağlıdır. Düşük TTL (300 sn) ile yapılan değişiklikler 5-10 dakikada yayılırken, yüksek TTL (86400 sn) ayarındaki kayıtlar 24 saate kadar eski değerinde kalabilir. Büyük geçişlerden önce TTL'i 300'e indirmek standart pratiktir.

Domain Transfer: Bir Registrar'dan Diğerine Taşıma

Memnun olmadığınız bir kayıt firmasından çıkmak istediğinizde alan adınızı transfer edebilirsiniz. Süreç ICANN tarafından standartlaştırılmıştır ve aşağıdaki adımları içerir:

  • Transfer kilidini aç (mevcut registrar panelinde 'unlock' veya 'remove transfer protection').
  • Auth code (EPP code) al — mevcut registrar panelinden veya destek üzerinden.
  • Yeni registrar'da transfer talebi başlat — auth code'u gir, ödemeyi yap.
  • E-posta onayı — kayıtlı e-posta adresine gelen onay linkine tıkla.
  • Transfer bekleme süresi — 5-7 gün sürebilir; hızlandırma için her iki tarafın destek ekipleri ile görüşülebilir.
  • Tamamlanma — yeni registrar'a aktarım tamamlanır; tescil süresine 1 yıl eklenir.

60 günlük kural: Yeni alınan veya yeni transfer edilen bir alan adı 60 gün boyunca tekrar transfer edilemez (ICANN politikası). Bu kuralı bilmek özellikle yeniden satılan alan adlarında önemlidir.

Yenileme, Süre Bitimi ve Geri Kazanım

Alan adı kiralık olduğu için her yıl (veya seçtiğiniz dönemde) yenilenmelidir. Yenileme gözden kaçarsa şu zincir yaşanır:

  • 0. gün (süre bitimi): Alan adı çalışmaya devam eder ama 'expired' işaretlenir.
  • 1-30. gün (Auto-Renew Grace Period): Standart fiyatla yenileyebilirsiniz; çoğu registrar bu süre içinde otomatik yeniler.
  • 30-45. gün (Hold): Alan adı yayından kalkar ama hâlâ size aittir; yenileyebilirsiniz.
  • 45-75. gün (Redemption Grace Period): Yüksek geri kazanım ücreti (60-200 USD) ile yenileyebilirsiniz; bu sürede normal yenileme menüsünde görünmez.
  • 75-80. gün (Pending Delete): 5 günlük son fırsat dönemi; yenileme imkânı yok denilebilir.
  • 80. gün: Alan adı tamamen serbest kalır ve halka açık olarak başkası tarafından alınabilir.

Bu çizelge.com /.net /.org gibi gTLD'ler için geçerlidir;.tr uzantılarında TRABIS politikası farklıdır ve 2 ay grace period + 30 gün pending delete uygular. Auto-renew açık tutmak en güvenli yoldur, ama ödemenin doğrulu kontrolü de önemlidir; süresi dolan kart yüzünden alan adı kaybeden çok şirket vardır. Birinin elinde olan ama sürmesi düşmek üzere olan bir alan adına talip olmak istiyorsanız backorder hizmeti sunan registrar'lara talimat verirsiniz. Pending delete bittiği saniyenin içinde otomatik bir drop-catching sistemi alan adını yakalamaya çalışır. Bu pazarda DropCatch, SnapNames ve NameJet gibi büyük oyuncular vardır; tek bir popüler alan adı için aynı anda yüzlerce sistem yarışır. Birden fazla katılımcı backorder yaparsa kayıt sonrası alan adı bir özel açık artırma'ya gider. Bu mekanizma yatırımcı dünyasında aftermarket olarak bilinir ve milyar dolarlık bir ekonomidir.

Marka Koruması, UDRP ve URS

Markanızla aynı veya çok benzer bir alan adı başkası tarafından alınmışsa ve niyet kötüye kullanım ise iki temel hukuki yol vardır: UDRP (Uniform Domain-Name Dispute-Resolution Policy) ve URS (Uniform Rapid Suspension). UDRP daha eski (1999), URS yeni gTLD'ler için 2013'te eklendi.

  • UDRP: Tahkim tipi süreç; 4-8 ayda sonuçlanır; alan adı transferi veya iptali sonucu verir; başvuru ücreti 1500-4000 USD.
  • URS: Daha hızlı (3-6 hafta); sadece askıya alma sonucu verir, transfer yapmaz; ücret 375 USD'den başlar.
  • WIPO Arbitration: WIPO, UDRP başvurularının çoğunluğunu yönetir.
  • TRABIS uyuşmazlık çözümü:.tr uzantıları için kendi tahkim sistemi vardır; başvurular Türkçe yapılabilir.

UDRP'de başarılı olmak için üç şartın aynı anda kanıtlanması gerekir: (1) alan adı tescilli markanızla aynı veya çok benzer, (2) tescil eden kişinin alan adına meşru bir hak veya menfaati yok, (3) alan adı kötü niyetle tescil edilmiş ve kullanılmaktadır.

DNSSEC, CAA ve Alan Adı Güvenliği

Alan adınızı koruyan üç temel teknolojiyi tanıyın:

  • DNSSEC (Domain Name System Security Extensions): DNS kayıtlarına dijital imza ekleyerek MITM ve cache poisoning saldırılarını engeller. Registrar panelinden DS kaydı eklenerek aktive edilir.
  • Registry Lock: Kayıt operatörü seviyesinde bir kilit; alan adı silme, transfer ve nameserver değiştirme gibi kritik işlemler manuel doğrulama ister. Yüksek değerli alan adları için zorunlu.
  • CAA kayıtları (Certification Authority Authorization): Hangi sertifika otoritelerinin domain'iniz için SSL sertifikası issue edebileceğini belirler. 0 issue "letsencrypt.org" tek otorite kuralı koyar.
  • Two-factor authentication: Registrar hesabınıza TOTP veya FIDO2 anahtarıyla giriş yapın; SMS 2FA'dan kaçının.
  • Auto-renew + ödeme yöntemi yedekleme: İki farklı kart kayıtlı olsun; biri reddedilirse diğeri devreye girer.

DNSSEC'i aktive etmeden önce hosting sağlayıcınızın bunu desteklediğinden emin olun; aksi halde alan adınız kırık zincir nedeniyle resolver'lar tarafından SERVFAIL ile reddedilebilir. HTTPS ve TLS 1.3 rehberi sertifika ve şifreleme katmanlarını detaylı inceler.

E-posta İçin Alan Adı: SPF, DKIM, DMARC

Alan adı sahibi olmanın en pratik faydalarından biri kurumsal e-posta adresidir. info@markam.com.tr formatı, markamtr@gmail.com'a göre çok daha güvenilir algılanır; ancak teslim edilebilirlik için üç DNS kaydı şarttır:

  • SPF (Sender Policy Framework): Hangi sunucuların alan adınız adına e-posta gönderebileceğini söyler.
  • DKIM (DomainKeys Identified Mail): Gönderilen e-postaların içeriğini imzalayarak değiştirilmediğini garantiler.
  • DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting & Conformance): SPF ve DKIM doğrulamasını birleştirir; kötü niyetli gönderimleri reddeder veya karantinaya alır.

Bu üç kayıt eksikse e-postalarınız büyük olasılıkla spam'e düşer veya hiç ulaşmaz. Gmail ve Yahoo, 2024 itibarıyla SPF + DKIM + DMARC kombinasyonunu zorunlu hale getirmiştir.

Hosting Olmadan Alan Adı: Yönlendirme ve Park Etme

Hosting almadan da alan adı sahibi olabilirsiniz. Üç tipik kullanım vardır:

  • Yatırım amaçlı tutma: Alan adını ileride satmak veya kullanmak için boşta tutun. Çoğu registrar 'parking' sayfası gösterir.
  • 301 yönlendirme: Alan adı X'i alan adı Y'ye veya bir Instagram/LinkedIn profiline kalıcı yönlendirin. markaniz-yan-marka.commarkaniz.com tipik kullanım.
  • E-posta odaklı kullanım: Sadece kurumsal e-posta için domain alın; web sitesi yok. MX kaydı + Google Workspace yeterli.

Alan adı park etme servisleri (Sedo, Afternic, Dan.com) reklam göstererek size pasif gelir sağlayabilir; ancak ortalama gelir çoğu tek alan adı için yıllık yenileme ücretini bile karşılamaz.

Subdomain ve Wildcard Kayıtlar

Bir alan adınız varsa istediğiniz kadar alt alan adı oluşturabilirsiniz, tamamen ücretsiz. Yaygın kullanım örnekleri:

  • www.markam.com — geleneksel ana site
  • blog.markam.com — ayrı bir blog motorunda barındırılan blog
  • shop.markam.com — Shopify, WooCommerce gibi farklı bir e-ticaret platformuna işaret
  • app.markam.com — SaaS uygulamasının web uygulaması
  • api.markam.com — API uç noktası
  • docs.markam.com — dokümantasyon sitesi (statik)
  • status.markam.com — uptime durum sayfası
  • cdn.markam.com — CDN için CNAME

Yüzlerce müşteriniz olan SaaS gibi durumlarda wildcard DNS (*.markam.com) tek bir kayıtla bütün alt alan adlarını yakalar. SSL tarafında ise wildcard sertifika (*.markam.com) gereklidir; Let's Encrypt bunu DNS-01 challenge ile ücretsiz verir.

Alan Adı SEO'su

Google'a göre bir alan adının kelime kelime arama terimini içermesi (Exact Match Domain) artık eskisi gibi güçlü bir sıralama sinyali değildir. 2012'deki EMD güncellemesiyle Google bu faktörü ciddi biçimde zayıflattı. Yine de alan adı SEO'su için bilinmesi gereken birkaç pratik vardır:

  • Brandable yaklaşım: Anahtar kelime yerine markalaşma. spotify.com, airbnb.com hiçbir anahtar kelime içermez ama dünyaca bilinir.
  • Sektör adı + ek: kobiteknoloji.com, edukoçluk.com.tr gibi yarı-jenerik isimler hem markalaşma hem hafif anahtar kelime sinyali sağlar.
  • ccTLD ve coğrafi hedefleme: .com.tr Türkiye odaklı sitenizin yerel sıralamasında pozitif sinyaldir; .com küresel hedef için tarafsızdır.
  • Alan yaşı: 'Domain age' rank faktörü değildir (Google'ın resmi açıklaması) ama eski alan adlarının daha çok backlink toplama ve güvenilirlik kazanma zamanı vardır.
  • 301 yönlendirmede dikkat: Bir alan adından diğerine geçişte 301 + canonical + Search Console 'change of address' adımlarını birlikte uygulayın.

Detaylı teknik SEO için Teknik SEO kontrol listesi 2026 ve Arama motoru ve SEO rehberi yazılarımıza bakabilirsiniz.

IDN (Türkçe Karakterli Alan Adı)

Internationalized Domain Names (IDN, RFC 5890) standardı sayesinde Türkçe karakterli (ı, ş, ğ, ü, ö, ç) alan adları teknik olarak alınabilir. çörek.com.tr gibi bir alan DNS sisteminde Punycode dönüşümüyle xn--rek-xna27a.com.tr olarak depolanır. Pratikte IDN dezavantajları nedeniyle pek tercih edilmez:

  • E-posta uyumsuzluğu: Bazı SMTP sunucuları IDN adresleri kabul etmez.
  • Tarayıcı görünümü: Şüpheli IDN'ler (homograph saldırıları) tarayıcı tarafından Punycode formatında gösterilir, kullanıcının kafasını karıştırır.
  • Pazarlama zorluğu: Sözlü iletişimde (radyo reklamı, telefonda) ç harfini söylemek karışıklık yaratır.

Genel öneri: ASCII karşılığını alın (corek.com.tr) ve IDN versiyonunu da yatırım amaçlı kapatıp ana adınıza yönlendirin.

Hosting ile Alan Adının İlişkisi

Alan adı ve hosting iki ayrı hizmettir:

  • Alan adı: Sokak adresi (Atatürk Cad. No:1)
  • Hosting: Bina (binanın içindeki katlar, daireler, eşyalar)
  • DNS: Adresin hangi binayı işaret ettiğini gösteren kapı numarası levhası

Aynı sağlayıcıdan ikisini birden alabilirsiniz, ya da farklı sağlayıcılardan da alabilirsiniz. Ayrı tutmanın avantajı: hosting'de sorun yaşadığınızda alan adınız etkilenmez; yeni bir hosting'e geçerken sadece nameserver değiştirirsiniz. Aynı yerde tutmanın avantajı: tek panel, tek fatura, daha kolay teknik destek. Çoğu profesyonel ayrı tutmayı önerir. Hosting türleri ve seçim kriterleri için Hosting nedir rehberi, sunucu performansı için VPS rehberi kaynak alabileceğiniz iki içeriktir.

Alan Adı Tescil Sözleşmesi: Dikkat Edilecek Maddeler

Tescil esnasında onayladığınız sözleşme genelde göz ardı edilir; oysa kritik maddeler içerir:

  • Veri sahipliği: Bazı registrar'lar 'kayıt sahibi' alanına kendi şirketini yazar; mutlaka 'beneficial owner' olarak siz görünün.
  • Cayma hakkı: ICANN, alan adı tescilini cayma hakkı dışında bırakır (mesafeli satış mevzuatı kapsamında); bunu bilmek önemlidir.
  • Yenileme otomasyonu: Otomatik yenileme varsayılan olarak açık olabilir; iptal etmek için panel ayarına girmek gerekir.
  • Veri aktarımı: Ülkenizdeki KVKK kapsamında verilerinizin yurt dışına aktarılma şartları sözleşmede yer almalıdır.
  • Uyuşmazlık çözüm yeri: Çoğu uluslararası registrar Delaware veya Kaliforniya yargısını uygular;.tr için TRABIS Türk hukuku uygular.

Sık Yapılan Hatalar

Alan adı dünyasında her yıl tekrar tekrar yapılan hatalar listesi:

  • Tireli alternatife razı olmak: dijital-pazarlama.com + ana dijitalpazarlama.com başkasında. Bu durumda backlink ve direkt trafik onu güçlendirir, sizi değil.
  • Yenileme tarihini kaçırmak: Otomatik yenileme + iki kart yedeği şart.
  • WHOIS gizliliğini kapatmak: Spam çağrısı ve phishing yağmuru gelir; gizliliği açık tutun.
  • İki faktörlü kimlik doğrulamayı atlamak: Hesabı ele geçiren saldırgan birkaç dakikada alan adınızı transfer edebilir.
  • Aynı registrar + aynı hosting + aynı kart: Tek nokta arıza riski; en azından kayıt firması ile hosting'i ayrı tutun.
  • Tescil süresini kısa tutmak: 1 yıllık kayıt SEO'ya küçük negatif sinyal verir; 2-3 yıllık daha güvenli.
  • Marka tescilini yapmamak: Alan adı sahibi olmak markanın size ait olduğunu kanıtlamaz; Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde marka tescili gerekir.
  • Çok yakın varyantları kapatmamak: markaniz.com aldıysanız markaniz.net, markaniz.com.tr ve tipo varyantlarını da düşünün.

Sık Sorulan Sorular

Alan adı satın aldıktan sonra başkası alabilir mi? Kira süreniz boyunca hayır. Süre bitiminde yenilemediğiniz takdirde 60-80 günlük grace period'lardan sonra serbest bırakılır ve başka biri alabilir. Auto-renew açık tutmak en güvenli yöntemdir. Bir alan adını sonsuza kadar alabilir miyim? Hayır, en fazla 10 yıllık tescil mümkündür (gTLD'ler için). 10 yıl sonra yenileme yapmanız gerekir..tr için maksimum 5 yıllık tahsis verilir. Bir markanın alan adını alabilir miyim? Teknik olarak boşsa alabilirsiniz, ancak kötü niyetli tescil olarak değerlendirilirse UDRP/URS tahkimi ile elinizden alınabilir, üstelik tahkim masrafları size yüklenir. Marka olmadığını araştırmadan tescil yapmak risklidir. Alan adımı satabilir miyim? Evet, alan adı tahsisi devredilebilir. Sedo, Afternic, Dan.com gibi pazaryerleri üzerinden veya doğrudan alıcıyla anlaşıp escrow.com gibi emanet servisleriyle güvenli devir mümkündür. Tek bir kişi binlerce alan adı alabilir mi? Evet, herhangi bir üst sınır yoktur. Domainer'lar (alan adı yatırımcıları) on binlerce alan adına sahip olabilir; portföy yönetimi için API'li registrar (Cloudflare, Porkbun, Dynadot) kullanılır. Bir alan adı kaç karakter olabilir? SLD bölümü için maksimum 63 karakter, tüm alan adı için maksimum 253 karakterdir (RFC 1035 sınırı). Pratikte 6-15 karakter ideal bant aralığıdır. Ücretsiz alan adı var mı? Sınırlı sayıda. .tk, .ml, .ga, .cf, .gq uzantıları geçmişte ücretsiz veriliyordu ama 2024 sonrası bu modeller büyük ölçüde kapandı. Ücretsiz alan adı kalıcı bir çözüm değildir; profesyonel kullanım için ücretli bir uzantı tercih edin. Alan adı taşırken site kapanır mı? Doğru yapılırsa kapanmaz. DNS kayıtlarını yeni nameserver'larda önce hazırlayın, sonra registrar panelinden nameserver değişikliği yapın. TTL'i transferden 24 saat önce 300 saniyeye düşürmek geçişi hızlandırır. Subdomain almak para gerektirir mi? Hayır, ana alan adınız varsa subdomain'ler ücretsizdir; sadece DNS panelinizde bir kayıt eklemeniz yeterlidir. DNS değişikliği ne kadar sürer? TTL'e bağlıdır. Düşük TTL (300 sn) ile yapılan değişiklikler 5-10 dakikada yayılır; varsayılan TTL (3600 sn) ile 1 saat civarı; yüksek TTL (86400 sn) ile 24 saate kadar.

Kaynaklar ve İleri Okuma

İlgili Yazılar

Alan adı seçimi, tescil ve DNS yapılandırmasında profesyonel destek

Doğru uzantıyı seçmek,.tr tescil belgelerini hazırlamak, DNS ve nameserver yapılandırmasını sıfırdan kurmak veya mevcut alan adınızı yeni bir registrar'a sorunsuz taşımak için ekibimizle iletişime geçin

WhatsApp