Türkiye'de yerleşim yeriniz varsa marka, patent, tasarım veya coğrafi işaret başvurusu için vekil tutmak zorunlu değildir; gerçek ve tüzel kişiler Kurum nezdinde kendi adlarına işlem yapabilir (SMK m.160/1). Yerleşim yeriniz yurt dışındaysa ise yalnız sicile kayıtlı bir marka veya patent vekiliyle işlem yapabilirsiniz; vekilsiz yaptığınız işlem yapılmamış sayılır (SMK m.160/3).
Bu rehber vekilin hangi durumlarda zorunlu olduğunu, hangi durumlarda işinizi kolaylaştırabileceğini, bir vekilin gerçekten sicile kayıtlı olup olmadığını nasıl kontrol edeceğinizi, vekâletnamede nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve vekilin meslek kurallarına göre neleri yapıp neleri yapamayacağını anlatır. Vekil olmak isteyenler için ayrı rehberimiz: patent ve marka vekili nasıl olunur.
Vekil ne zaman zorunlu?
| Durum | Vekil zorunlu mu? | Dayanak |
|---|---|---|
| Türkiye'de yerleşik gerçek veya tüzel kişi | Hayır, kendisi işlem yapabilir | SMK m.160/1 |
| Yerleşim yeri yurt dışında olan kişi | Evet; vekilsiz asil işlemi yapılmamış sayılır | SMK m.160/3 |
| Birden çok hak sahibi, ortak temsilci yurt dışında | Evet, işlemler vekil vasıtasıyla yapılır | SMK m.147/2 |
| Entegre devre topoğrafyası, ikametgâhı yurt dışında | Evet, sicile kayıtlı patent vekiliyle | 5147 s. Kanun m.23 |
| Patent ve faydalı model, Türkiye'de yerleşik | Hayır; yazışma, yıllık ücret ve Bülten takibini kendiniz yürütebilirsiniz | Patent Başvuru Kılavuzu 2026 |
Şirketler ise yetkili organlarının tayin ettiği gerçek kişi eliyle işlem yapar (SMK m.160/2). Bunun için EPATS'ta tüzel kişi yetkilisi bildirimi yapılır; adımlar EPATS rehberinde.
Vekil atadığınızda ne değişir?
Vekil tayin ettiğinizde dosyadaki tüm işlemler vekil tarafından yapılır ve vekile yapılan tebligat size yapılmış sayılır (SMK m.160/4). Bu iki önemli sonuç doğurur:
- Süreler vekile tebliğ tarihinden işler. Vekiliniz yazıyı size geç iletse bile süre işlemeye başlamıştır.
- Kurumun yazıları artık size değil vekile gider. Vekille çalışırken yazıları ne kadar sürede ileteceğini ve onay sürecini baştan konuşun.
Vekil, meslek kuralları gereği sizi mevzuatın öngördüğü veya bilmeniz gereken konularda zamanında, tam ve doğru bilgilendirmek zorundadır (Vekillik Yönetmeliği m.19/1-f). Kurumun size yönelik taleplerini iletmek de vekilin yükümlülüğüdür (m.19/1-o).
Vekil hangi durumlarda işinizi kolaylaştırır?
Vekil zorunlu olmasa da aşağıdaki durumlarda bir uzmandan destek almak süre ve usul hatası riskini azaltabilir. Hiçbir vekil sonucu garanti edemez; meslek kuralları sonuç taahhüdünü yasaklar (m.19/1-ı).
- Kısa ve hak düşürücü süreler: Marka yayıma itirazı 2 ay (SMK m.18/1), karara itiraz 2 ay ve gerekçe sonradan eklenemez (SMK m.20/2), Kurul kararına dava 2 ay (5000 s. Kanun m.15/C). Ayrıntı: markaya itiraz, karara itiraz.
- Teknik metin gerektiren işler: Patent tarifnamesi ve istemlerin yazımı (bkz. istemler nasıl yazılır).
- İspat gerektiren işler: Kullanım ispatı, tanınmışlık iddiası, iptal talebi (bkz. kullanım ispatı, marka iptali).
- Yurt dışı koruma: Madrid, PCT, Lahey ve rüçhan süreleri (bkz. Madrid Protokolü).
- Dava ve tecavüz: Mahkeme süreçlerinde avukatla birlikte çalışmak gerekebilir (bkz. dava süreleri).
Basit bir marka başvurusu ise çoğu başvuru sahibi tarafından EPATS üzerinden yapılabilir; adımlar için marka tescili nasıl yapılır rehberine, sık yapılan hatalar için marka başvurusu hataları yazısına bakın.
Vekilin sicile kayıtlı olduğunu nasıl kontrol edersiniz?
Kurum nezdinde yalnız sicile kayıtlı marka veya patent vekilleri sizin adınıza işlem yapabilir (SMK m.160/1). Sınavı kazanmış ama sicile kaydolmamış biri vekillik yapamaz (5000 s. Kanun m.30/5). Kontrol adımları:
- Kurumun Patent ve Marka Vekili Sorgulama sayfasına adres çubuğuna kendiniz yazarak girin. Arama şehir, vekil adı veya firma adıyla yapılabilir.
- Vekilin türüne bakın: marka işiniz için marka vekili, patent ve faydalı model için patent vekili; tasarımda ikisi de yetkilidir (5000 s. Kanun m.30/1).
- Bir şirketle çalışıyorsanız şirketin tüzel kişi vekil olarak kayıtlı olup olmadığını ve dosyanızı yürütecek gerçek kişi vekilin adını öğrenin. Gerçek kişi vekil yalnız tek bir vekillik şirketi adına çalışabilir (Vekillik Yönetmeliği m.5/3).
- Sicil her yıl sigorta poliçesine bağlı olarak yenilenir; yenilenmezse vekilin yetkileri askıya alınır (Yön. m.15/3). Uzun süreli bir dosyada bu kontrolü periyodik olarak tekrarlayın.
Vekâletnamede nelere dikkat edilir?
- Vekâletname; vekilin Kurum nezdinde vekillik yetkisini, temsil yetkisini ve tarih bilgisini içermelidir. Aslı veya vekilin aslına uygunluğunu onayladığı, onay tarihli suret sunulur (SMK Uygulama Yönetmeliği m.124/1).
- Başvurudan veya tescilden doğan haktan vazgeçme, itirazın ve iptal talebinin geri çekilmesi için bu yetkileri açıkça belirten vekâletname gerekir (Yön. m.124/4). Bu yetkileri verip vermediğinizi bilerek imzalayın.
- Vekâletname eksikse vekile iki ay süre verilir; giderilmezse Türkiye'de yerleşik başvuru sahibine doğrudan bildirim yapılır, yerleşik değilse başvuru veya talep yapılmamış sayılır (Yön. m.124/3).
- Tüzel kişi vekil ile çalışıyorsanız temsil yetkisi tüzel kişiye verilir (Yön. m.124/8).
- Kurum gerekli gördüğünde vekâletnamenin aslını veya onaylı suretini isteyebilir (SMK m.160/5).
Vekil değiştirmek isterseniz
Vekil değişikliği ve vekille çalışmaktan vazgeçme EPATS üzerinden yapılır. Kurumun EPATS Vekillik İşlemleri Broşürüne (Ocak 2020) göre vekillikten çekilme yalnız vekil tarafından, vekille çalışmaktan vazgeçme ise yalnız başvuru sahibi tarafından yapılır; vekil değişikliği talebi mevcut vekille çalışmaktan vazgeçme beyanını içermelidir. Meslek kuralları gereği yeni vekil dosyanın mevcut vekiline gecikmeden yazılı bilgi verir; mevcut vekil de dosyanın takibi için gerekli belgeleri talep hâlinde gecikmeden iletir (Yön. m.19/1-m). Kurumun hizmet standartlarında vekil atama ve değişiklik kaydı için hedef süre 10-15 gündür.
Vekil neleri yapabilir, neleri yapamaz?
Vekillik meslek kuralları Vekillik Yönetmeliği m.19'da sayılır ve 5000 s. Kanun m.30/A'ya dayanır. Başvuru sahibi açısından önemli olanlar:
| Kural | Ne anlama gelir | Dayanak |
|---|---|---|
| Sonuç taahhüdü yok | Vekil görüş açıklayabilir, ama "kesin tescil" gibi sonuca yönelik taahhütte bulunamaz | m.19/1-ı |
| Ek ücret yasağı | Kurum ücret ve harçlarına ek olarak kendi hizmeti dışında ücret isteyemez | m.19/1-h |
| Saldırgan pazarlama yasağı | Talep olmadan salt iş almak için muhtemel müvekkile saldırgan yöntemle yaklaşamaz | m.19/1-ç |
| Yanıltıcı bilgi yasağı | İşyeri, yazışma ve tanıtımda kamuyu yanıltacak bilgi veremez | m.19/1-d |
| Reklam sınırı | Gerçek ve tarafsız reklam serbest; kurum adını veya logosunu yanıltıcı kullanmak, izinsiz müvekkil kimliği açıklamak yasak | m.19/1-e |
| Bilgilendirme | Müvekkili zamanında, tam ve doğru bilgilendirmek zorunda | m.19/1-f |
| Sır saklama | Vekâlet bitse de sürer | m.19/1-ğ |
| Kapasite | Zamanının veya yeteneğinin yetmediğini baştan bildiği işi kabul edemez | m.19/1-c |
| Kurum adına konuşma yasağı | Kurum adına yazılı veya sözlü açıklama yapamaz | m.19/1-ö |
| Başka vekilin dosyası | Dosya sahibi bağımsız görüş veya vekil değişikliği istediğini açıkça belirtmedikçe onunla görüşemez | m.19/1-l |
Menfaati zıt taraflara aynı işlemde vekillik etmek kınama cezası gerektirir (5000 s. Kanun m.30/A/2-b). Yani markanıza itiraz eden tarafın vekili, aynı dosyada sizi temsil edemez.
Vekilden şikâyetçiyseniz
- Sicile kayıtlı bir vekilin meslek kurallarına aykırı davrandığını düşünüyorsanız Patent ve Marka Vekilleri Disiplin Kuruluna EPATS üzerinden şikâyette bulunabilirsiniz (duyuru 16.09.2026; Vekil Disiplin İşlemleri sayfası).
- Şikâyette şikâyet eden ve edilenin kimliği, gerekçe ve olayın niteliğine göre deliller yer almalıdır (Yön. m.23/2). Delilsiz ve gerekçesiz şikâyetler soruşturma açılmadan reddedilir (Yön. m.24/2). E-posta, yazışma, ses kaydı gibi delilleri saklayın.
- Bilgilendirme, sır saklama gibi bazı kurallarda (m.19/1-b, f, g, ğ, j, k) yalnız hakkı ihlal edilen kişi şikâyet edebilir (Yön. m.23/1).
- Disiplin yolu yalnız sicile kayıtlı vekiller için işler. Sicilde olmayan biri sizi aradıysa Kuruma bildirin: 0312 303 1 303 veya bilgi@turkpatent.gov.tr.
Disiplin süreci zararınızı karşılamaz; vekille aranızdaki sözleşme uyuşmazlıkları için bir avukattan destek almanız gerekebilir.
Sık Sorulan Sorular
Marka başvurusunu vekilsiz yaparsam başvurum zayıf mı olur?
Kanun açısından hayır; Türkiye'de yerleşik başvuru sahibinin kendi yaptığı başvuru ile vekil eliyle yapılan başvuru aynı şekilde incelenir (SMK m.160/1). Fark, işaret seçimi, sınıf ve mal hizmet listesi ile süre takibindeki hata riskindedir.
Yurt dışında yaşıyorum, Türkiye'de marka başvurusu yapabilir miyim?
Yapabilirsiniz, ancak yalnız sicile kayıtlı bir marka vekili aracılığıyla. Vekilsiz yaptığınız işlemler yapılmamış sayılır (SMK m.160/3).
Kurum bana vekil önerebilir mi?
Hayır. TÜRKPATENT hiçbir vekile dosya yönlendirmez (duyuru 16.09.2026). Sicile kayıtlı vekillerin listesine Patent ve Marka Vekili Sorgulama sayfasından kendiniz ulaşabilirsiniz.
Vekilim "tescil kesin" diyor, bu güvence midir?
Hayır. Vekil görüş açıklayabilir ama sonuca yönelik taahhütte bulunamaz (Vekillik Yönetmeliği m.19/1-ı). Tescil kararını yalnız Kurum, itiraz hâlinde YİDD ve nihayetinde mahkeme verir.
Vekille çalışırken süreleri kim takip eder?
Tebligat vekile yapıldığı için süreleri fiilen vekil takip eder (SMK m.160/4). Yine de dosya durumunu TÜRKPATENT araştırma ekranı üzerinden kendiniz de izlemeniz yararlıdır.
Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
İlgili içerikler: TÜRKPATENT ve sınai mülkiyet rehberi · Vekil nasıl olunur · TÜRKPATENT adına dolandırıcılık · EPATS nedir · Marka tescili nasıl yapılır