Madrid Protokolü: Türkiye'den Uluslararası Marka Tescili Nasıl Yapılır?

Madrid sistemi ne sağlar, ne sağlamaz?

Marka tescili yalnızca tescilin yapıldığı ülkede koruma sağlar. Madrid sistemi, tek dilde yapılmış ve tek para birimiyle ücreti ödenmiş bir uluslararası başvuruyla birden çok ülkede koruma istemeyi ve sonraki değişiklikleri (unvan, adres, devir, liste sınırlaması gibi) tek işlemle Uluslararası Sicile kaydettirmeyi sağlar (Madrid Sistemine İlişkin Temel Bilgiler). Madrid Protokolü Türkiye'de 01.01.1999'da yürürlüğe girmiştir.

Önemli bir ayrım: WIPO'nun başvuruya uluslararası tescil numarası (IRN) vermesi, markanın seçtiğiniz ülkelerde tescil edildiği anlamına gelmez. IRN yalnızca Uluslararası Sicile kaydı ifade eder. Her belirlenen ülke ofisi başvuruyu kendi mevzuatına göre inceler ve kararını WIPO'ya bildirir (Temel Bilgiler).

• Madrid, sisteme taraf olmayan bir ülkede koruma sağlamaz.
• Taraf bir ülkeyle vatandaşlık, yerleşim veya gerçek ve etkin sınai ya da ticari kuruluş bağlantısı olmayan kişi sistemi kullanamaz (Protokol m.2/1; Nasıl Başvuru Yapılır).
• Menşe ofisin ülkesi belirlenemez: TÜRKPATENT üzerinden yapılan başvuruda Türkiye seçilemez, sonradan da eklenemez (Temel Bilgiler).

Temel başvuru veya tescil şartı

Uluslararası başvuru, TÜRKPATENT nezdinde geçerli bir ulusal marka başvurusuna veya tescilli markaya dayanmak zorundadır (SMK Uygulama Yönetmeliği m.25; Temel Bilgiler). Bu dayanak hakka uygulamada "temel başvuru" veya "temel tescil" denir. Uluslararası başvuruda şu kurallara uyulur:

• Marka örneği aynı olmalı: Uluslararası başvurudaki örnek, temel başvurudaki veya tescildeki örnekle aynı olmalıdır. Temel marka renkliyse, WIPO ücretini düşürmek için uluslararası başvuruda siyah beyaz gösterilemez (Madrid Sistemi İşlem Ücretleri 2026).
• Liste daraltılabilir, genişletilemez: Mal ve hizmet listesi temel markanın listesinin İngilizce çevirisi olarak verilir; kapsam daraltılabilir ama genişletilemez. Liste Nice sınıflandırmasına uygun, sınıflara ayrılmış ve sınıf numaralı olmalıdır. Sınıf seçimi için Nice sınıfları yazımıza bakabilirsiniz.
• Birden çok temel hak birleştirilebilir: Aynı sahibe ait ve aynı marka örneğine sahip iki veya daha fazla ulusal başvuru ya da tescil, listeleri birleştirilerek tek uluslararası başvuruya konabilir (Nasıl Başvuru Yapılır).
• Önce ulusal şekli inceleme: Ulusal başvuru henüz şekli incelemeden geçmemişse, Kurum önce onu tamamlar, sonra uluslararası başvuruyu inceler (Nasıl Başvuru Yapılır).

İki başvuru yolu: EPATS + MM2 veya Madrid E-filing

Kuruma iki yöntemle başvurabilirsiniz; aynı uluslararası başvuru için yalnız biri kullanılır. Aynı başvuruyu iki kanaldan sunmak çift başvuru ve eksiklik yazısına yol açar (Nasıl Başvuru Yapılır).

Kaynak: Madrid: Nasıl Başvuru Yapılır; Madrid Sistemi İşlem Ücretleri 2026. EPATS kullanımına yeni başlıyorsanız EPATS rehberimize göz atın.

Adım adım başvuru

• Uygunluğu kontrol edin: Türkiye'de geçerli temel başvuru veya tescil, aynı sahip, hedef ülkelerin Madrid üyesi olması.
• Rüçhan kararı verin: Ulusal başvurunuzdan itibaren 6 ay içindeyseniz MM2'de veya E-filing'de rüçhan talep edebilirsiniz. Bu durumda koruma ulusal başvuru (rüçhan) tarihinden başlar (Nasıl Başvuru Yapılır). Rüçhanın genel mantığı için rüçhan hakkı yazımıza bakın.
• Listeyi İngilizce hazırlayın: Temel listenin içinde kalın, sınıf numaralarını yazın.
• Ücretleri ödeyin: TÜRKPATENT'e TL olarak bildirim ücreti, WIPO'ya CHF olarak uluslararası başvuru ücreti.
• Başvuruyu sunun: EPATS'ta ulusal başvuru numarası ile "Uluslararası Marka Tescil Talebi" işlemi ya da E-filing.
• Kurumun eksiklik bildirimlerine hızlı yanıt verin: Kurum, geçerli talebi Kuruma sunulduğu tarihten itibaren 2 ay içinde WIPO'ya iletirse uluslararası tescil tarihi Kuruma sunum tarihi olur; 2 ay aşılırsa WIPO'nun talebi aldığı tarih esas alınır (Protokol m.3/4; Nasıl Başvuru Yapılır).
• WIPO şekli incelemesi ve IRN: Uygunsuzluk yoksa başvuru Uluslararası Sicile kaydedilir ve belirlenen ülkelere gönderilir.
• Ülke kararlarını izleyin: Kararlar Uluslararası Sicilde yayımlanır ve Madrid Monitor üzerinden görülür.

Kurumun belgede tanımladığı zorunlu evrak üçlüsü şudur: talep formu, usulüne uygun ve İngilizce doldurulmuş WIPO resmi formu, menşe ofis taleplerinin WIPO'ya bildirilmesi ücretinin ödendiğini gösteren bilgi (SMK Uygulama Yönetmeliği m.25/1).

Ücretler: TÜRKPATENT ücreti ve WIPO ücreti

Madrid başvurusunda iki ayrı ücret vardır. TÜRKPATENT'e Türk lirası olarak sabit bir bildirim ücreti, WIPO'ya ise İsviçre frangı (CHF) olarak uluslararası başvuru ücreti ödenir. TÜRKPATENT ücreti sınıf sayısına veya marka örneğinin renkli olmasına göre değişmez; birden çok temel hak tek uluslararası başvuruda birleştirilirse tek ücret ödenir (Madrid Sistemi İşlem Ücretleri 2026).

WIPO ücreti; belirlenen ülkelere, sınıf sayısına, markanın renkli olup olmamasına ve marka türüne göre değişir. Bu yazıda WIPO tutarı vermiyoruz; Kurum da tutarın WIPO Madrid Fee Calculator ile, planlanan başvuru tarihi seçilerek hesaplanmasını istiyor. Menşe ofis alanında "Türkiye" seçilir; sınıf alanına sınıf numarası değil, kaç sınıf olduğu yazılır (Madrid Sistemi İşlem Ücretleri 2026). EPATS + MM2 yolunda SWIFT referans numarasını MM2'nin "payment identification" alanına yazmazsanız ücret uygunsuzluğu yazısı alabilirsiniz.

Belirleme, sonraki belirleme ve yenileme

Başvuruda koruma istediğiniz ülkelere "belirlenmiş Akit Taraf" denir. IRN aldıktan sonra listede olmayan bir Madrid üyesini eklemek için sonraki belirleme (subsequent designation) yapılır. IRN alınmadan sonraki belirleme yapılamaz ve uluslararası tescilde olmayan mal veya hizmet eklenemez (Temel Bilgiler).

• Sonraki belirleme MM4 formuyla Contact Madrid üzerinden veya WIPO'nun elektronik sistemiyle doğrudan WIPO'ya ya da EPATS'ta "Uluslararası Marka Başvurusu Sonraki Belirleme Talebi" işlemiyle Kurum aracılığıyla yapılabilir.
• Sonraki belirlemeyle eklenen ülkede koruma, sonraki belirleme tarihinde başlar ve uluslararası tescilin yenileme tarihinde biter; bu ülkede ilk dönem 10 yıldan kısa olur.
• Uluslararası tescil, uluslararası tescil tarihinden itibaren 10 yıl korunur. Süre bitiminden itibaren 6 ay içinde ek ücretle de yenileme istenebilir (Protokol m.6/1, 7/4; Temel Bilgiler).
• Yenilemeyi Kurum aracılığıyla yaptıracaksanız Kurum, inceleme süresi nedeniyle son günlere bırakmamanızı özellikle belirtiyor (Temel Bilgiler).

5 yıllık bağımlılık ve merkezi saldırı

Uluslararası tescil, uluslararası tescil tarihinden itibaren 5 yıl boyunca temel başvuruya veya tescile bağımlıdır (Protokol m.6/2-3). Bu sürede temel hak geri çekilir, reddedilir, iptal ya da hükümsüz edilir veya kapsamı daraltılırsa, TÜRKPATENT bunu WIPO'ya bildirir ve uluslararası tescil de aynı ölçüde daraltılır ya da tamamen düşer. Uygulamada buna "merkezi saldırı" denir.

• Tamamı iptal edilen temel marka, bütün belirlenen ülkelerde uluslararası korumanın da düşmesine yol açar; kısmi iptalde yalnız iptal edilen mallar ve hizmetler düşer (Temel Bilgiler).
• 5 yıl dolduktan sonra bile risk sürebilir: 5 yıl içinde başlamış bir itiraz, karara itiraz veya iptal ya da hükümsüzlük davası süre dolduktan sonra sonuçlanırsa, sonuç yine uluslararası tescile yansır (Protokol m.6/3).
• 5 yıl geçtikten sonra uluslararası tescil temel haktan bağımsız hâle gelir (Protokol m.6/2).

Dönüştürme (transformation): korumayı kurtarmak

Uluslararası tescil, menşe ofisin talebiyle (yani merkezi saldırı sonucu) iptal edilirse, iptal edilen kısım için belirlenmiş her ülkede ulusal başvuruya dönüştürme istenebilir (Protokol m.9quinquies; Türkçe metinde "5 mükerrer 9").

Dönüştürmeden sonra o ülkedeki kısımla ilgili devir, adres değişikliği, yenileme gibi işlemler artık WIPO'ya değil doğrudan o ülkenin ofisine yapılır (Temel Bilgiler).

Ülke ret kararları ve takip

Belirlenen her ofis, WIPO'nun bildiriminden itibaren genel olarak 12 ay içinde ret bildirebilir; bir Akit Taraf bu süreyi beyanla 18 aya çıkarabilir (Protokol m.5/2). Bir ofisin ret kararına itiraz WIPO'ya değil, o ofise ve karar yazısındaki şartlara göre yapılır (Temel Bilgiler). Yabancı ofis süreçleri o ülkenin hukukuna tabi olduğundan, ret yazısı aldığınızda o ülkede yetkili bir vekille çalışmanız gerekebilir.

WIPO ile iletişim 01.02.2023'ten itibaren elektronik yürütülür; uluslararası başvuru ve tescil sahiplerinin ve vekillerinin WIPO'ya e-posta adresi bildirmesi gerekir (TÜRKPATENT duyurusu, 10.12.2022).

Yurt dışından Türkiye'ye gelen Madrid başvuruları

Türkiye'nin belirlendiği bir uluslararası başvuru, Kuruma doğrudan yapılmış ulusal başvuruyla aynı sonuçları doğurur ve uluslararası başvuru tarihinin ilk saat ve dakikasında yapılmış sayılır (SMK m.14/1). Bu başvurular Madrid Protokolü ve 1999 tarihli Madrid Yönetmeliği esas alınarak incelenir (Yön. m.24). Aynı kişiye ait ulusal tescil ile uluslararası tescil arasında yer değiştirme de Kuruma doğrudan talep edilebilir (Yön. m.26).

Sık Sorulan Sorular

Madrid başvurusunu doğrudan WIPO'ya yapabilir miyim?

İlk uluslararası başvuruyu hayır. Türkiye'deki temel hakka dayanan uluslararası başvuru menşe ofis olan TÜRKPATENT aracılığıyla sunulmak zorundadır. Sonraki belirleme, yenileme ve sicil değişiklikleri ise doğrudan WIPO'ya da yapılabilir (Nasıl Başvuru Yapılır; Temel Bilgiler).

Türkiye'deki başvurum henüz tescil edilmedi, Madrid'e başvurabilir miyim?

Evet. Dayanak, TÜRKPATENT nezdinde geçerli bir marka başvurusu veya tescilli marka olabilir (Yön. m.25). Ancak başvuru 5 yıl boyunca bu temel başvuruya bağlı kalacağından, temel başvurunun reddedilmesi uluslararası tescili de etkiler.

IRN numarası aldım, markam tescil edildi mi?

Hayır. IRN yalnız Uluslararası Sicile kaydı gösterir. Her ülke ofisi ayrıca karar verir; ret süresi dolduğunda ret kaydı yoksa durum Madrid Monitor'de görünür.

WIPO ücretini nereden öğrenirim?

WIPO'nun Fee Calculator aracından, planladığınız başvuru tarihini seçerek. WIPO ücretleri dönem dönem değiştiği için bu yazıda tutar vermiyoruz.

Madrid başvurusunda mal ve hizmet listesini genişletebilir miyim?

Hayır. Liste temel markanın kapsamında kalmalıdır; daraltılabilir ama genişletilemez. Sonraki belirlemede de uluslararası tescilde olmayan mal veya hizmet eklenemez (Temel Bilgiler).

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: TÜRKPATENT ve sınai mülkiyet rehberi · Marka tescili nasıl yapılır · Rüçhan hakkı ve Paris Sözleşmesi · Lahey sistemi ile uluslararası tasarım tescili · Marka vekili zorunlu mu? · Nice sınıfları