Türkiye'de Film Çekmek ve İlmî Araştırma Yapmak İsteyen Yabancılar

Düzenlemenin Kimliği

Amaç

1. madde: Esasların amacı, Türkiye'de ilmi araştırma, inceleme, arkeolojik kazı ve benzer çalışmalar yapmak ve film çekmek isteyen yabancı gerçek ve tüzel kişiler veya bunlar adına faaliyet gösteren T.C. uyruklu gerçek ve tüzel kişilerin çalışmalarına müsaade edilmesi ile ilgili esas ve usulleri tespit ve yabancı basın-yayın mensuplarının bu konulardaki faaliyetlerinin düzenlenmesidir.

İzin Gerektiren Alan

2. maddenin (a) fıkrası: Esaslar, Türkiye'de karada, havada, denizde, deniz altında, akarsu ve göllerde, arkeolojik, tarihi, jeolojik, sosyolojik ve tabiata ait konularda yapılmak istenen inceleme, ilmi araştırma ve arkeolojik kazıları, bu konularda ses bandı, video ve film çekimlerini kapsar.

Serbest Olan Alan

2. maddenin (b) fıkrası, habercilik bakımından en önemli hükümdür: (a) fıkrasında belirtilen ilmi araştırma, inceleme ile arkeolojik kazılar dışındaki her türlü konuda, kamuya açık yerlerde yabancı gazeteciler ile radyo ve TV muhabirlerinin haber ve bilgi toplamaları, olay ve faaliyetleri izlemeleri, tanıtma ve mülakat yapmaları, fotoğraf çekmeleri, ses bandı, video ve film almaları serbesttir.

Fıkranın devamı bir de destek öngörür: bu konularda yabancı basın-yayın mensuplarına yardımcı olmak üzere sürekli ve geçici basın merkezleri kurulması dâhil, gereken ve mümkün olan kolaylıklar sağlanır.

Esasları Kim Düzenler?

Aynı fıkra: bu amaçla Türkiye'ye gelen ve geçerli basın kartı bulunan basın-yayın organları temsilcilerinin çalışmalarında uygulanacak esaslar, Dışişleri Bakanlığı ile İletişim Başkanlığı tarafından müştereken düzenlenir.

İki Ek Fıkra

• Ticari ve belgesel film — 6/10/2003 tarihli ve 2003/6270 sayılı BKK ile eklenen bent: (a) fıkrasında belirtilen konular dışındaki tanıtım amaçlı ses bandı, video kayıt ve belgesel film çekimleri ile ticari film çekim müracaatları hakkında Sinema Video ve Müzik Eserleri Yapımcıları ile Film Çekmek İsteyen Yabancılar ve Yabancılarla Yapılacak Ortak Yapımlar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
• Arşiv araştırması — 9/1/2002 tarihli ve 2002/3632 sayılı BKK ile eklenen fıkra: Devlet arşivlerinde ve araştırmaya açık diğer arşivlerde yapılacak araştırma ve incelemelerde uyulacak esaslar Devlet Arşivleri Başkanlığınca ayrıca belirlenir.

İzin Başvurusu

3. madde: izin almak için yapılacak müracaatlar, söz konusu araştırma, inceleme veya çekilecek film, çalışma süre ve yerleri ile müracaat sahibi hakkında gerekli bilgileri ihtiva eder.

Aynı madde bir değerlendirme ölçütü de verir: müracaat sahibinin yapacağı araştırma ve inceleme konusunda eseri olup olmadığı, izin verilmesi sırasında göz önünde tutulur.

Habercilik İçin Pratik Ayrım

Sonuç

88/12839 sayılı Esaslar iki ayrı rejim kurar: arkeolojik, tarihi, jeolojik, sosyolojik ve tabiata ait konularda inceleme, araştırma ve kazı ile bu konulardaki çekimler önceden izne tabidir ve mihmandar tahsis edilir. Buna karşılık kamuya açık yerlerde haber ve bilgi toplamak, olayları izlemek, mülakat yapmak, fotoğraf çekmek ve film almak serbesttir.