Yayın hizmeti ilkeleri listesinin ilk bendi ve yaptırım bakımından en ağır kategoride yer alan üç bentten biri.
Bendin Tam Metni
m.8/1-a — Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılâplarına aykırı olamaz.
Üç Ayrı Koruma Konusu
- Devletin varlık ve bağımsızlığı
- Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü
- Atatürk ilke ve inkılâpları
Yaptırım Kademesi
| Aşama | Sonuç |
|---|---|
| İlk ihlal | Bir önceki aydaki brüt ticarî iletişim gelirinin %2–5'i idarî para cezası + programın beş keze kadar durdurulması |
| Bir yıl içinde tekrar | Kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulması |
| İkinci tekrar | Yayın lisansının iptali |
Anayasal Zemin
Anayasa m.26/2, düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin sınırlama sebepleri arasında Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunmasını sayar. Bu sebep, fıkraya 3/10/2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunun 9. maddesiyle eklenmiştir.
Anayasa m.28/5 ise basın bakımından paralel bir hüküm içerir: Devletin iç ve dış güvenliğini, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü tehdit eden her türlü haber veya yazıyı yazanlar, bastıranlar, basanlar ve başkasına verenler bu suçlara ait kanun hükümleri uyarınca sorumlu olurlar.
Sınırlama sebeplerini sınırlama sebepleri yazısında ele aldık.
m.13 Süzgeci
Ayrıntısını m.13 yazısında ele aldık.
TRT'deki Karşılığı
2954 sayılı Kanun m.5/a benzer bir esas koyar: Anayasanın sözüne ve ruhuna bağlı olmak; Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü, milli egemenliği, Cumhuriyeti, kamu düzenini, genel asayişi, kamu yararını korumak ve kollamak. m.5/b ise Atatürk ilke ve inkılaplarını kökleştirmeyi sayar.
TRT rejimini TRT yayın esasları yazısında ele aldık.
Karar ve İtiraz
İdarî para cezasına veya idarî tedbire karar vermeye Üst Kurul yetkilidir (m.32/8). Kararlara karşı 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre yargı yoluna başvurulur; ancak idare mahkemesinde dava, işlemin tebliği tarihinden itibaren on beş gün içinde açılır ve iptal davası açılmış olması kararın yerine getirilmesini durdurmaz (m.32/9).
Ayrıntısını itiraz yazısında ele aldık.
Sonuç
6112 sayılı Kanunun 8/1-a bendi, yayın hizmetlerinin Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne ve Atatürk ilke ve inkılâplarına aykırı olamayacağını hükme bağlar. Yaptırımı m.32/1'deki ağır kademedir: brüt ticarî iletişim gelirinin %2–5'i ve programın beş keze kadar durdurulması; tekrarda on güne kadar yayın durdurma, ikinci tekrarda lisans iptali.