Haber Ajansı Altyapısı
Bir ajansın ürünü haberin kendisidir; altyapının işi onu zamanında üretmek, arşivlemek ve karşı tarafa temiz bir biçimde teslim etmektir.
Haber ajansı, haber sitesinden iki noktada ayrılır. Birincisi dağıtım: içerik yalnız kendi sitesinde değil, abone yayınların sistemlerinde de görünür. İkincisi telif: üretilen haberin izinsiz kullanımı ajansın doğrudan gelir kaybıdır.
Bu yüzden kurulumda iki şey öne çıkıyor: yazılımın REST API ve webhook arayüzü ile beslemenin dışarı verilebilmesi, bir de arşivin ve yayım zamanının kayıt altında tutulması. İkincisi, izinsiz yeniden yayım iddiasında elinizdeki en somut dayanaktır.
Kimin İçin
Ürettiği haberi başka yayınlara veren kuruluşlar.
Haberini abone yayınlara veren, dağıtımı sözleşmeye bağlı ajanslar.
Belirli bir bölgeye ya da alana odaklanmış, dar ama düzenli üretim yapan yapılar.
Görsel ve video üretip lisanslayan, telif tarafı ağır basan kuruluşlar.
Grup içindeki birden fazla yayına merkezden içerik besleyen yapılar.
Kurulumda Neler Var
Üretim, dağıtım ve arşiv üç ayrı ihtiyaç; kurulum üçünü de karşılıyor.
Haber Yazılımı
Haber üretimi ve rol yönetimi. REST API ve webhook arayüzü beslemenin dışarı verilmesi için kullanılıyor; her işlem kayıt altına alınıyor.
- REST API · Webhook
- İşlem kaydı
- Rol ve yetki
Bulut Sunucu
Besleme trafiği ve arşiv için ayrılmış kaynak. Kök erişim, anlık ölçekleme, snapshot yedek ve 7/24 izleme.
- Kök erişim
- Snapshot yedek
- DDoS koruması
Web Site Hosting
Ajansın kendi vitrin sitesi için. NVMe disk, LiteSpeed önbellek, günlük yedekleme ve ücretsiz SSL.
- NVMe disk
- Günlük yedek
- cPanel
Alan Adı
Ajansın adı ve besleme adresleri için. 30’dan fazla uzantıda sorgulama, transfer ve .com.tr belgeleri konusunda yönlendirme.
- 30+ uzantı
- .com.tr
- Transfer
Hangi Yükümlülük Kimde?
Ajans tarafında yükümlülüklerin ağırlığı telif ve kaynak gösterimi üzerinde. Altyapı kanıt üretir, hakkı savunmaz.
| Yükümlülük | Altyapı ne sağlar | Kuruluşun sorumluluğu |
|---|---|---|
| Yayım zamanının kanıtlanması | Yayım kaydı, işlem geçmişi ve yedeklerle zaman damgası. | Kaydın delil olarak kullanılması ve hukuki takip. |
| İzinsiz yeniden yayımın takibi | Arşiv ve karşılaştırma için erişim; yayım tarihinin kaydı. | İhlalin tespiti, ihtar ve dava süreci. |
| Abonelik sözleşmeleri | Yok. Besleme teknik olarak verilir, hakkın kapsamı sözleşmede belirlenir. | Kullanım koşullarının sözleşmede tanımlanması ve denetlenmesi. |
| Kaynak gösterimi | Yayında kaynak alanının bulunması ve beslemede taşınması. | Kaynak politikasının belirlenmesi ve abonelerde takibi. |
| Fikir işçisi kadrosu ve basın kartı | Yok. Kadro istihdam meselesidir. | 5953’e uygun yazılı sözleşme ve kontenjan başvurusu. |
| Haber kaynağının korunması | Rol bazlı erişim ve yetkisiz görüntülemenin sınırlanması. | Kaynağın kim tarafından bilineceğinin belirlenmesi ve hukuki tutum. |
Bu tablo hukuki görüş değildir. Telif ve sözleşme tarafında mutlaka hukuk danışmanınızla çalışın.
Mevzuat Tarafında Okunacaklar
Ajans işinin kalbi telif ve kaynak gösterimi. Bu yazılar tam oraya bakıyor.
Ajans Haberini İzinsiz Yayımlamak Suç mu?
İzinsiz kullanımın hukuki karşılığı ve izlenecek yol.
Yazıyı okuyunKaynak Göstermeden Yeniden Yayımın Cezası
Kaynak göstermeden alıntı yapmanın yaptırımı.
Yazıyı okuyunHaberde Kaynak Nasıl Gösterilir?
Usulüne uygun kaynak gösteriminin nasıl yapıldığı.
Yazıyı okuyunHaber Alıntısında Ne Kadar Metin Kullanılabilir?
Alıntı sınırının nerede bittiği.
Yazıyı okuyunTelif İhlalinde Ne Kadar Tazminat Ödenir?
Tazminatın hesabında dikkate alınan ölçütler.
Yazıyı okuyunBasın Kartı Kontenjan Hesaplama
Ajansların kart kontenjanının nasıl belirlendiği.
Yazıyı okuyunGazeteci İş Sözleşmesi Şablonu (5953 Uyumlu)
Yazılı sözleşme zorunluluğu ve içeriği.
Yazıyı okuyunİlgili Araçlar
Sorumluluk ve kadro tarafını ölçmek için.
Sık Sorulanlar
Aboneye besleme nasıl veriliyor?
Haberimin izinsiz kullanıldığını nasıl kanıtlarım?
Ajans olmak için basın kartı kontenjanım olur mu?
Kendi sunucumuzda çalıştırabilir miyiz?
Foto ve video arşivimiz için yer var mı?
Beslemenizi Birlikte Kuralım
Kaç abonenize, hangi biçimde ve hangi sıklıkta içerik verdiğinizi konuşalım; kurulumu ona göre planlayalım.