Patent Verilmesine İtiraz Nasıl Yapılır? (SMK m.99)

Kimler itiraz edebilir?

Kanun "üçüncü kişiler" der (SMK m.99/1); patent sahibi dışındaki herkes itiraz edebilir ve metinde ayrıca bir menfaat şartı yazılı değildir. Rakip firmalar, aynı alanda çalışan araştırmacılar veya patentin önünde engel oluşturduğu girişimler bu yolu kullanır. Türkiye’de yerleşim yeri olmayan kişiler Kurum nezdinde yalnızca vekil aracılığıyla işlem yapabilir (SMK m.160/3); patent işlemlerinde vekil patent vekilidir. Vekillik konusu için vekil zorunlu mu yazısına bakın.

Yayımdan önceki aşamada itiraz yolu yoktur; bu dönemde üçüncü kişiler başvurunun yayımından itibaren patent verilebilirlik hakkında görüş sunabilir, ancak işlemlere taraf olamaz (SMK m.97/2). Görüş ile itiraz arasındaki farkı araştırma ve inceleme raporu yazısında anlattık.

Hangi gerekçelerle itiraz edilir?

Liste sınırlıdır: itiraz bu gerekçelerden en az birine dayanmalıdır. "Patent sahibi buluşu yapan kişi değil" gibi hak sahipliği iddiaları itiraz gerekçesi değildir; bunlar mahkemede hak sahipliği veya gasp davasıyla ileri sürülür (SMK m.110-111). Patentlenemeyen konuların tam listesi için SMK m.82 yazısına bakın.

İtiraz dilekçesinde neler olmalı?

İtiraz yazılı yapılır ve şunları içerir (Yön. m.105/2; Patent Kılavuzu 2026 s.27):

• İtiraz edenin kimlik ve iletişim bilgileri,
• Vekil atanmışsa vekaletname ile vekilin kimlik ve iletişim bilgileri,
• İtiraz edilen patentin numarası, buluş başlığı ve patent sahibinin kimlik bilgileri,
• İtirazın gerekçeleri ve bu gerekçeleri kanıtlayan bilgi veya belgeler (önceki patent dokümanları, yayınlar, kullanım kanıtları),
• İtiraz ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi.

İtiraz 6 ay içinde yapılmazsa, ücret bu süre içinde ödenmezse veya dilekçe bu şartlara uymazsa itiraz yapılmamış sayılır; işleme alınmayan itiraz, işleme alınmama kararıyla birlikte itiraz edene bildirilir (SMK m.99/2; Yön. m.105/3).

EPATS adımı ve ücret

İtiraz EPATS’ta Üçüncü Kişi İşlemleri > Patent Verilmesi Kararına İtiraz (YİDD) işlemiyle yapılır (Kılavuz 2026 s.27).

Süre nasıl hesaplanır?

6 ay, patentin verilmesi kararının Bültende yayımlandığı tarihten başlar (SMK m.99/1). Resmi Patent Bülteni her ayın 21’inde, bu gün resmi tatile rastlarsa izleyen ilk iş günü yayımlanır (Kılavuz 2026 s.25). Patent Kılavuzu 2026, son günün resmi tatile rastlaması hâlinde talep veya ödemenin izleyen ilk iş günü yapılması gerektiğini söyler (s.42). Bu bir kılavuz ifadesidir; ücret ve dilekçeyi son güne bırakmamanızı öneririz. Süre hesabı için tebligat ve süre hesaplama yazısına bakabilirsiniz.

İtirazdan sonra süreç

• İtiraz yoksa: Patentin verilmesi kararı kesinleşir ve nihai karar Bültende yayımlanır (SMK m.99/3).
• Patent sahibine bildirim: 6 aylık süre bitince usulüne uygun itirazlar patent sahibine bildirilir; sahip bildirimden itibaren 3 ay içinde görüş sunabilir veya tarifname, istem ve resimlerde değişiklik yapabilir (SMK m.99/4; Yön. m.105/5). Değişiklik patentin sağladığı korumanın kapsamını aşamaz (SMK m.103/2).
• Kurul incelemesi: İtiraz, sahibin görüşleri ve değişiklikleri dikkate alınarak Kurul tarafından incelenir (SMK m.99/4).
• Geri çekme: İtiraz, Kurul karar vermeden önce geri çekilebilir (Yön. m.105/9).
• Hakkın sona ermesi: Patentten vazgeçilmesi veya yıllık ücretin ödenmemesi itiraz işlemlerinin devamına engel değildir (Yön. m.105/8).

Olası sonuçlar

Hükümsüzlük kararının sonuçları geçmişe etkilidir: patente sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır, ancak daha önce kesinleşip uygulanmış tecavüz kararları ve uygulanmış sözleşmeler kural olarak etkilenmez (SMK m.139/1-2).

Kurul kararına karşı yol

Kurulun m.99 kapsamındaki kararlarına Kurum nezdinde SMK m.100 itirazı yapılamaz (Yön. m.105/10). Karara karşı, bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılabilir (5000 sayılı Kanun m.15/C; SMK m.156/2). Ayrıntı: fikri ve sınai haklar mahkemesi dava süreleri.

İtiraz mı, hükümsüzlük davası mı?

Mahkeme, m.99/3 veya m.99/7 uyarınca nihai karar yayımlanmadan önce yeni olmama, yetersiz açıklama ve kapsam aşımı gerekçeli hükümsüzlük taleplerine karar veremez (SMK m.138/2). Aynı kural tecavüz davalarında patentin geçerliliğine ilişkin iddialar için de geçerlidir (SMK m.141/4). Yani itiraz süreci, mahkemedeki tartışmanın zamanlamasını da etkiler.

Sık Sorulan Sorular

İtiraz edersem patent hemen askıya alınır mı?

Kanunda itirazın patentin etkisini durdurduğuna dair bir hüküm yoktur. Ancak nihai karar itiraz sonucunda yayımlanır (SMK m.99/7) ve mahkeme bu yayımdan önce tecavüz davasında patentin geçerliliğine ilişkin iddialar hakkında karar veremez (SMK m.141/4).

Patent sahibi itiraz sırasında patenti daraltabilir mi?

Evet. Bildirimden itibaren 3 ay içinde istemlerde değişiklik yapabilir; değişiklik korumanın kapsamını genişletemez (SMK m.99/4, 103/2).

6 ay içinde gerekçeleri sonradan tamamlayabilir miyim?

Dilekçenin gerekçe ve kanıtları içermesi gerekir (Yön. m.105/2-ç) ve şartlar 6 aylık süre içinde sağlanmalıdır (SMK m.99/2). Süre içinde eksik kalan bir itirazın yapılmamış sayılma riskine karşı her şeyi süre dolmadan sunun.

İtirazım reddedilirse yine dava açabilir miyim?

Kurul kararına karşı 2 ay içinde iptal davası açabilirsiniz; ayrıca şartları varsa nihai karardan sonra hükümsüzlük davası da gündeme gelebilir. Hangisinin uygun olduğunu bir avukat veya patent vekiliyle değerlendirin.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: TÜRKPATENT ve sınai mülkiyet rehberi · Patent hükümsüzlük davası · Dava süreleri · Araştırma ve inceleme raporu · Patentlenemeyen konular · Patent ücreti 2026