Basın İlan Kurumu, 2/1/1961 tarihli ve 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanunla kurulmuştur. Kanun 9/1/1961 tarihli ve 10702 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Kuruluş — m.1
Bu kanun hükümlerine göre idare edilmek üzere Basın-İlan Kurumu teşkil edilir. Kurum, kamu tüzel kişiliğini haizdir.
Görevler — m.2
Basın-İlan Kurumunun görevleri şunlardır:
| No | Görev |
|---|---|
| 1 | Resmî ilanların mevkutelerde yayınlanmasında aracı olmak |
| 2 | Kurumun idaresine iştirak eden mevkutelere, basın dernek ve sendikalarına en çok beş yıl vade ile kredi açmak |
| 3 | Yönetmelikte tespit edilecek, basında fikren veya bedenen çalışanlar gibi basın mensuplarına, vadesi iki yılı geçmemek üzere borç para vermek |
| 4 | Basının her türlü ihtiyaçlarını temin etmek (makine, kâğıt, mürekkep gibi) |
| 5 | Yönetmelikte tespit edilecek basın mensupları ile bunlardan çalışamaz durumda olanlardan yardıma muhtaç bulunanlara ve ölenlerin ailelerine yardım etmek |
| 6 | Yukarıdaki bentte yazılı olanlar için diğer her türlü sosyal teşebbüslerde bulunmak |
| 7 | Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri ifa etmek |
Aynı maddenin son fıkrası: Kurum bu görevlerini yerine getirmek için gerekli ticari ve sosyal faaliyetlerde bulunur. Bu maksatla ayrıca lüzumlu teşekkül ve müesseseler kurabilir. Kurum, gayrimenkul iktisabına ve türlü temliki tasarruflarda bulunmaya, ipotek almaya ve vermeye ehildir.
Merkez ve Şubeler — m.3
Kurumun merkezi İstanbul'dur. Ankara, İstanbul ve İzmir ile lüzum görülen diğer yerlerde birer şube açılır.
Şubelerin yetki alanını şubeler yazısında ele aldık.
Teşkilat — m.4
Kurumun teşkilatı: a) Genel Kurul, b) Denetçiler, c) Yönetim Kurulu, ç) Genel Müdürlük, d) Şubelerden ibarettir.
Ayrıntısını teşkilat yazısında ele aldık.
7418 Sayılı Kanunla Gelen Değişiklikler
13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanun, 195 sayılı Kanunda internet haber sitelerini kapsama alan değişiklikler yapmıştır:
| Madde | Değişiklik |
|---|---|
| m.5 | Genel Kurula resmî ilan yayınlayan internet haber sitesi sahiplerinden 2 temsilci eklendi; üye sayısı 42'ye çıkarıldı |
| m.37 | Madde başlığı "Gazete ve internet haber sitelerinin listesi" oldu; liste Kurumun internet siteleri üzerinden duyurulur |
| m.45/A | İnternet Haber Sitelerinde Yayınlanacak Resmî İlan ve Reklamlar kısmı eklendi |
| m.49 | Yaptırım maddesine internet haber siteleri eklendi |
| Geçici m.9 | İnternet haber sitelerinin vasıf ve sorumluluklarının 6 ay içinde yönetmelikle belirlenmesi |
Anayasa Mahkemesi İptali
Bu iptalin resmî ilan kesme rejimine etkisini ilan kesme yazısında ele aldık.
Yönetmelik Yapma Yetkisi — m.53
Basın-İlan Kurumu Genel Kurulu tarafından, bu kanuna müstenit işlerin yürütme tarzını göstermek üzere bir yönetmelik yapılır. Bu yönetmelik Resmî Gazete'de yayınlanır.
Sonuç
Basın İlan Kurumu, 195 sayılı Kanunla kurulmuş, kamu tüzel kişiliğini haiz bir kurumdur. Merkezi İstanbul'dur; Ankara, İstanbul ve İzmir ile lüzum görülen diğer yerlerde şube açılır. Görevleri yedi bentte sayılır: resmî ilan aracılığı, kredi, borç para, basının ihtiyaçlarını temin, sosyal yardım, sosyal teşebbüs ve kanunla verilen diğer görevler.