Bir müşteri sitenizde "Siparişi onayla" düğmesine basmadan önce, mevzuatın saydığı bilgileri görmüş ve gördüğünü teyit etmiş olmalıdır. Bu adıma ön bilgilendirme denir ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 48/2 ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 5-8 arasında düzenlenir. Bu adım eksikse sorun yalnızca ceza ile sınırlı kalmaz: Yönetmelik bazı durumlarda sözleşmenin kurulmamış sayılacağını veya tüketicinin siparişle bağlı olmayacağını söyler.
Bu yazıda ön bilgilendirme formunda hangi bilgilerin bulunması gerektiğini, ödeme sayfasında nasıl gösterileceğini ve teyidin nasıl alınacağını anlatıyoruz. Sözleşmenin yapısı, siparişten sonra gönderilmesi ve saklanması için mesafeli satış sözleşmesi rehberi yazısına bakabilirsiniz.
Ön bilgilendirme ile sözleşmenin farkı
Kanun md. 48/2 uyarınca tüketici, mesafeli sözleşmeyi veya buna karşılık gelen bir teklifi kabul etmeden önce yönetmelikte belirlenen konularda ve siparişi onaylarsa ödeme yükümlülüğü altına gireceği konusunda açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirilir. Bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü satıcıdadır.
| Konu | Ön bilgilendirme | Mesafeli satış sözleşmesi |
|---|---|---|
| Zamanı | Sipariş onayından önce | Sipariş onayıyla kurulur, sonra nüshası verilir |
| Amacı | Tüketicinin bilerek karar vermesi | Tarafların hak ve borçlarını belirlemek |
| Teyit | Teyit alınmazsa sözleşme kurulmamış sayılır (Yön. md. 7) | Elektronik onay ve sipariş teyidi (6563 md. 4) |
| İlişkisi | Bilgiler sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır (Yön. md. 5/2) | Ön bilgilerle çelişmemelidir |
Formda bulunması zorunlu bilgiler
Yönetmelik md. 5/1, tüketicinin aşağıdaki hususların tamamı hakkında bilgilendirilmesini zorunlu tutar. Tablodaki "sitede karşılığı" sütunu, bu bilgilerin bir mağazada genellikle nereden geldiğini göstermek içindir.
| Bent | Zorunlu bilgi | Sitede karşılığı |
|---|---|---|
| a | Mal veya hizmetin temel nitelikleri | Ürün adı, temel özellikler, varyant, adet |
| b | Satıcının (ve varsa aracı hizmet sağlayıcının) adı veya unvanı, MERSİS ya da vergi kimlik numarası | Şirket bilgileri, formda sabit alan |
| c | Hızlı irtibat için açık adres, telefon ve benzeri iletişim bilgileri | İletişim sayfasındaki bilgiler |
| ç | Şikâyet için farklı iletişim bilgisi varsa o bilgi | Ayrı şikâyet e-postası veya hattı |
| d | Tüm vergiler dahil toplam fiyat; varsa nakliye, teslim ve benzeri ek masraflar | Sepet toplamı, KDV dahil fiyat, kargo ücreti |
| e | Uzaktan iletişim aracının olağan tarifeyle hesaplanamayan ilave maliyeti | Web satışında genellikle yoktur; özel ücretli hat kullanılıyorsa gerekir |
| f | Ödeme, reklamlarda taahhüt edilenle uyumlu teslim süresi, teslimat bilgileri ve şikâyet çözüm yöntemleri | Ödeme yöntemi, kargoya veriliş ve teslim süresi |
| g | Cayma hakkının şartları, süresi, usulü ve iade için öngörülen taşıyıcı | İade politikası ve anlaşmalı kargo |
| ğ | Cayma bildiriminin yapılacağı açık adres, faks veya e-posta | İade bildirimi adresi |
| h | Cayma hakkı yoksa veya hangi koşulda kaybedileceği | İstisna kapsamındaki ürünlerde açık uyarı |
| ı | İstenen depozito veya mali teminat ve şartları | Kiralama, depozitolu ürünler |
| i | Dijital içeriğin işlevselliğini etkileyebilecek teknik koruma önlemleri | Lisans, kopya koruması |
| j | Dijital içeriğin hangi donanım veya yazılımla çalışabileceği | Sistem gereksinimleri |
| k | Tüketici hakem heyetine veya arabulucuya başvuru şartıyla tüketici mahkemesine başvurabilme bilgisi | Uyuşmazlık çözümü paragrafı |
Md. 5/3 önemli bir sonuç bağlar: satıcı (d) bendindeki ek masraflar hakkında bilgilendirme yapmazsa tüketici bu masrafları karşılamakla yükümlü değildir. Md. 5/4 uyarınca belirsiz süreli veya belirli süreli abonelik sözleşmelerinde toplam fiyat her faturalama dönemi için toplam masrafları içermelidir. Fiyatın nasıl gösterileceğiyle ilgili ayrıntılar için fiyat gösterimi ve indirim kuralları yazısına bakın.
İnternet satışında nasıl gösterilmeli?
Yönetmelik md. 6/1, bilgilendirmenin kullanılan iletişim aracına uygun olarak en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir şekilde, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile yapılmasını ister. İnternet satışı için md. 6/2 iki ek kural koyar:
- md. 6/2-a: Md. 5/1'in (a) temel nitelikler, (d) toplam fiyat ve ek masraflar, (g) cayma hakkı ve (h) cayma istisnası bentlerindeki bilgiler, tüketici ödeme yükümlülüğü altına girmeden hemen önce, bir bütün olarak ve açık şekilde ayrıca gösterilmelidir.
- md. 6/2-b: Herhangi bir gönderim kısıtlaması olup olmadığı ve hangi ödeme araçlarının kabul edildiği, en geç tüketici siparişini vermeden önce açık ve anlaşılır şekilde belirtilmelidir.
Pratikte bu, ödeme sayfasında sipariş düğmesinin hemen üstünde dört başlıklı kısa bir özet kutusu ve tam forma ulaşılan okunabilir bir alan anlamına gelir. Örnek bir düzen:
- Ürün özeti: ad, temel özellik, adet
- Toplam tutar: KDV dahil ürün bedeli, kargo ücreti ve varsa diğer ek masraflar ayrı satırlarda
- Cayma hakkı özeti: süre, nasıl kullanılacağı, iade kargo firması
- Cayma istisnası uyarısı: sepette istisna kapsamında ürün varsa ona özel not
- Tam ön bilgilendirme formu: sipariş bilgileriyle doldurulmuş, açılır veya kaydırılabilir metin
Sınırlı alanlı ortamlar
Md. 6/4, siparişe ilişkin bilgilerin sınırlı alanda veya zamanda sunulduğu ortamlarda, (a), (b), (d), (g) ve (h) bentlerinin sipariş öncesinde aynı ortamda verilmesini, bilgilerin tamamının ise en geç teslime kadar yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile gönderilmesini yeterli sayar. Yönetmelik hangi ortamların sınırlı alan sayılacağını tek tek saymadığı için, mobil sitede de tam formu sunmak genellikle daha güvenli yoldur.
Teyit ve ödeme yükümlülüğü uyarısı
Bu iki madde, ön bilgilendirmenin en kritik kısmıdır:
- Md. 7, ön bilgilerin teyidi: Satıcı, tüketicinin ön bilgileri md. 6'daki yöntemlerle edindiğini kullanılan iletişim aracına uygun şekilde teyit etmesini sağlamak zorundadır. Aksi halde sözleşme kurulmamış sayılır.
- Md. 8/1, ödeme yükümlülüğü: Tüketici siparişi onaylamadan hemen önce, verilen siparişin ödeme yükümlülüğü anlamına geldiği konusunda açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirilmelidir. Aksi halde tüketici siparişi ile bağlı değildir.
Web sitesinde bu genellikle şöyle uygulanır: müşterinin kendisinin işaretlediği "Ön bilgilendirme formunu okudum ve onaylıyorum" kutusu, ardından ödeme yükümlülüğünü açıkça belirten bir düğme metni. "Siparişi onayla ve öde" gibi bir ifade örnek olarak düşünülebilir; Yönetmelik belirli bir kelime kalıbı öngörmez, sonucun açık ve anlaşılır olmasını ister.
İspat için neyi kaydetmelisiniz?
Yönetmelik md. 5/6 ön bilgilendirme yapıldığının, md. 10/1 ise cayma hakkı konusunda bilgilendirme yapıldığının ispatını satıcıya yükler. Cayma hakkı konusunda gerektiği gibi bilgilendirme yapılmazsa tüketici on dört günlük süreyle bağlı olmaz; bu süre her halükarda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer (6502 md. 48/4, Yön. md. 10/1). Bu yüzden şunları kaydetmek önemlidir:
- Sipariş anında gösterilen formun sürümü ve o siparişe göre doldurulmuş hali
- Onay kutusunun işaretlendiği tarih ve saat
- Formun sipariş sonrasında e-postayla gönderildiğine dair kayıt
Yönetmelik md. 20/1 bu bilgi ve belgelerin üç yıl saklanmasını ister; saklama ve sürüm takibinin ayrıntısı mesafeli satış sözleşmesi rehberi yazısında. Bu kayıtlar kişisel veri içerdiği için KVKK uyum kontrol listesi ile birlikte ele alın.
Pazaryerinde ön bilgilendirme
Sözleşme platform üzerinden kuruluyorsa aracı hizmet sağlayıcı, ön bilgilendirmenin yapılmasından satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur (md. 5/7). Veri girişini aracı hizmet sağlayıcı yapıyorsa zorunlu bilgilerdeki eksiklik ve verilerin doğruluğundan o sorumludur; md. 6/6 ise veri girişinin satıcı tarafından yapıldığı durumları ayrık tutar. Kısacası pazaryerinde ürün sayfasına girdiğiniz teslim süresi ve ürün bilgileri ön bilgilendirmenin parçasıdır. Ayrıntılar için pazaryeri entegrasyonu rehberi.
Yaptırım
6502 md. 77/1-a, md. 48/2'deki bilgilendirme yükümlülüğü dahil md. 48'in belirli fıkralarına aykırılıkta her bir işlem veya sözleşme için idari para cezası öngörür; 2026 yılı tutarı 3.973 TLdir. Sipariş öncesinde toplam bedel dahil sözleşme şartlarının gösterilmemesi 6563 md. 4/1-a kapsamına da girer ve md. 12/1-a uyarınca 2026 yılında 2.859 TL ile 14.309 TL arasında ceza öngörülür. Tüm tutarlar için 2026 e-ticaret idari para cezaları.
Sık yapılan hatalar
- Formu yalnızca site altındaki bir bağlantıda bırakmak, ödeme adımında göstermemek
- Ürün ve fiyat bilgisi içermeyen, her siparişte aynı kalan genel bir metin kullanmak
- Kargo ücretini veya başka bir masrafı ödemenin son adımında eklemek
- İstisna kapsamındaki ürünlerde (örneğin kişiye özel üretim) cayma hakkı olmadığını belirtmemek
- İade için anlaşmalı taşıyıcıyı yazmamak
- Uyuşmazlık bilgisini 1/1/2026 öncesindeki haliyle bırakmak
Sık Sorulan Sorular
Ön bilgilendirme formunu ayrı bir sayfa yapmak zorunda mıyım?
Yönetmelik bir sayfa veya dosya biçimi öngörmez. İçeriğin eksiksiz olması, sözleşmeden önce okunabilir şekilde sunulması, internet satışında md. 6/2-a'daki dört başlığın ödeme öncesinde ayrıca gösterilmesi ve teyidin alınması gerekir.
Ürün sayfasındaki bilgiler yeterli olmaz mı?
Ürün sayfası (a) bendini büyük ölçüde karşılar, ancak md. 6/2-a temel nitelikler, toplam fiyat, cayma hakkı ve istisna bilgisinin ödeme yükümlülüğünden hemen önce bir bütün olarak gösterilmesini ister. Ürün sayfasında görülmüş olması bu adımın yerine geçmez.
Formu siparişten sonra e-postayla da göndermeli miyim?
Md. 6/1 bilgilendirmenin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile yapılmasını ister. Sipariş onay e-postasına formun sipariş anındaki halini eklemek, hem bu şartı desteklemek hem de ispat için genellikle tercih edilen yöntemdir.
Dijital ürün satıyorum, neleri eklemeliyim?
Md. 5/1-i ve j uyarınca teknik koruma önlemleri ve uyumlu donanım ya da yazılım bilgisi verilmelidir. Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve anında teslim edilen gayrimaddi mallar md. 15/ğ uyarınca cayma hakkı istisnası olduğundan, (h) bendi gereği bunun da önceden açıkça belirtilmesi gerekir.
Adı geçen yazılım ve hizmet adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir rehberdir; Ticaret Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı veya adı geçen şirketlerle bir bağı bulunmaz.
İlgili içerikler: Mesafeli satış sözleşmesi · Cayma hakkı ve iade · Fiyat ve indirim kuralları · Zorunlu sayfalar · 2026 idari para cezaları · E-ticaret sitesi kurulumu · Pazaryeri entegrasyonu