Okur Yorumlarından Site Sorumlu mu?

Kısa cevap

Okur yorumundan sorumluluğunuz, kendi haberinizden sorumluluğunuzla aynı değildir. 5651 m.5/1 açık hükümdür: yer sağlayıcı, yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir. Sorumluluk, m.5/2 uyarınca haberdar edilme ile doğar.

• Kendi haberiniz, köşe yazınız, başlığınız, görseliniz: 5651 m.4/1 — kusur ve haberdar edilme şartı aranmaksızın sorumlusunuz.
• Okur yorumu, forum mesajı, kullanıcı yüklemesi: 5651 m.5 — önceden araştırma yükümlülüğü yok, haberdar edilince kaldırma yükümlülüğü var.
• Yorumu editör olarak düzenlerseniz, kısaltırsanız veya başlığa taşırsanız, o içeriği "değiştiren ve sağlayan" konuma geçersiniz — m.2/1-f tanımı devreye girer.
• Her iki sıfat aynı anda bulunabilir; 5651 sıfatları kişiye değil, yürütülen fiile bağlar.

Aynı sitenin iki ayrı sıfatı

5651 sayılı Kanunda "haber sitesi" diye bir kategori yoktur; Kanun 2 nci maddedeki tanımlar üzerinden çalışır. İçerik sağlayıcı m.2/1-f'de "internet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişiler" olarak; yer sağlayıcı ise m.2/1-m'de "hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişiler" olarak tanımlanmıştır. Bu iki sıfatın hangi durumda hangisinin doğduğunu ayrıntısıyla haber sitesinin yer sağlayıcı mı içerik sağlayıcı mı olduğunu inceleyen yazıda ele aldık.

Kendi haberinizden sorumlusunuz: 5651 m.4

İÇERİK SAĞLAYICININ SORUMLULUĞU
5651 sayılı Kanun, Madde 4 (birebir)

MADDE 4- (1) İçerik sağlayıcı, internet ortamında kullanıma sunduğu
her türlü içerikten sorumludur.

(2) İçerik sağlayıcı, bağlantı sağladığı başkasına ait içerikten
sorumlu değildir. Ancak, sunuş biçiminden, bağlantı sağladığı içeriği
benimsediği ve kullanıcının söz konusu içeriğe ulaşmasını amaçladığı
açıkça belli ise genel hükümlere göre sorumludur.

(3) (Ek: 6/2/2014-6518/87 md.)
    (İptal: Anayasa Mahkemesinin 8/12/2015 tarihli ve
     E.: 2014/87, K.: 2015/112 sayılı Kararı ile.)

m.4/1'de sınırlayıcı hiçbir kayıt yoktur: kusur, bilgi, uyarı, süre aranmaz. Yayımladığınız haberin hukuka aykırı olduğu tespit edilirse, "bilmiyordum" savunması bu madde bakımından sonuç doğurmaz. Okur yorumunda ise durum tam tersidir — Kanun oraya bilinçli olarak bir haberdar olma eşiği koymuştur.

m.4/2'deki link istisnası da dar yorumlanmalıdır. İstisnanın istisnası iki şartlıdır ve "sunuş biçiminden ... açıkça belli" olmalıdır: bağlantı verilen içeriğin benimsendiği ve kullanıcının o içeriğe ulaşmasının amaçlandığı. Bu iki durum birlikte belliyse 5651 değil, genel hükümler (TBK, TMK, TCK) devreye girer.

Okur yorumu tarafı: 5651 m.5 birebir

YER SAĞLAYICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ
5651 sayılı Kanun, Madde 5 (birebir)

MADDE 5- (1) Yer sağlayıcı, yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya
hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla
yükümlü değildir.

(2) (Değişik: 6/2/2014-6518/88 md.) Yer sağlayıcı, yer sağladığı
hukuka aykırı içeriği bu Kanunun 8 inci ve 9 uncu maddelerine göre
haberdar edilmesi hâlinde yayından çıkarmakla yükümlüdür.

(3) (Ek: 6/2/2014-6518/88 md.) Yer sağlayıcı, yer sağladığı
hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan
fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla
ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla
yükümlüdür.

(4) (Ek: 6/2/2014-6518/88 md.) Yer sağlayıcılar, yönetmelikle
belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yaptıkları işin niteliğine
göre sınıflandırılabilir ve hak ve yükümlülükleri itibarıyla
farklılaştırılabilirler.

(5) (Ek: 6/2/2014-6518/88 md.)
    (İptal: Anayasa Mahkemesinin 8/12/2015 tarihli ve
     E.: 2014/87, K.: 2015/112 sayılı Kararı ile.)

(6) (Ek: 6/2/2014-6518/88 md.) Yer sağlayıcılık bildiriminde
bulunmayan veya bu Kanundaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen yer
sağlayıcı hakkında Başkan tarafından yüz bin Türk lirasından bir
milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilir.

Birinci fıkra: araştırma yükümlülüğü yoktur

m.5/1 iki fiili birlikte reddeder: kontrol etmek ve hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmak. Kanun burada bir tercih yapmıştır: yorum bölümü işleten bir siteye, her yorumu okuyup hukuka uygunluk denetimi yapma külfeti yüklenmez. Aynı hüküm İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin (Mevzuat No. 11746) 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında da aynen tekrar edilmiştir.

İkinci fıkra: haberdar edilirseniz kaldırmakla yükümlüsünüz

m.5/2 sorumluluğu bir olaya bağlar: "bu Kanunun 8 inci ve 9 uncu maddelerine göre haberdar edilmesi hâlinde". Yani yorum bölümünde hukuka aykırı bir içerik olması tek başına yükümlülük doğurmaz; usulüne uygun bir bildirim gelmesi gerekir. Bildirim geldikten sonraki süreci ve seçenekleri kaldırma talebi geldiğinde izlenecek adımları anlattığımız yazıda ayrıntılandırdık.

"Teknik olarak imkân bulunduğu ölçüde" kaydı 5 inci maddede var mı?

Uygulamada sık kullanılan bu ifade, 5651 m.5 metninde yer almamaktadır. Yukarıdaki birebir metinde göreceğiniz gibi m.5/2 yalnızca "haberdar edilmesi hâlinde yayından çıkarmakla yükümlüdür" der; teknik imkân kaydı taşımaz. Benzer bir kayıt erişim sağlayıcı için m.6/1-a'da bulunuyordu; oradaki "ve teknik olarak engelleme imkânı bulunduğu ölçüde" ibaresi 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunun 89 uncu maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Yönetmelik 11746'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde de iki ibare Danıştay Onüçüncü Dairesinin 12/12/2019 tarihli ve E.2013/239, K.2019/4266 sayılı kararıyla iptal edilmiş, bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/2/2022 tarihli ve E.2020/1851, K.2022/649 sayılı onama kararıyla kesinleşmiştir. Metin bugün şu hâldedir:

YÖNETMELİK 11746, MADDE 7 (yürürlükteki hâl — iptal ibareler boş)

MADDE 7 - (1) Yer sağlayıcı;
 a) Yer sağladığı hukuka aykırı içerikten, (...iptal ibare...) Kanun
    ve ilgili mevzuat hükümlerine göre Başkanlık, adli makamlar veya
    hakları ihlal edilen kişiler tarafından haberdar edilmesi halinde
    ve (...iptal ibare...) hukuka aykırı içeriği yayından kaldırmakla,
 b) Sunucu barındırma hizmeti dâhil, yer sağlamakla ilgili
    hizmetlerinde (a) bendindeki hükümlere uymakla,
 c) Yer sağlayıcı trafik bilgisini altı ay saklamakla, bu bilgilerin
    doğruluğunu, bütünlüğünü oluşan verilerin dosya bütünlük
    değerlerini zaman damgası ile birlikte saklamak ve gizliliğini
    temin etmekle,
 yükümlüdür.

(2) Yer sağlayıcı, yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka
aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla
yükümlü değildir.

Trafik bilgisi saklama yükümlülüğü

Yorum bölümü işletmenin ikinci yüzü, kayıt tutma yükümlülüğüdür. 5651 m.5/3 uyarınca yer sağlayıcı, yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamak ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür. Trafik bilgisinin ne olduğu m.2/1-j'de tanımlanmıştır: "Taraflara ilişkin IP adresi, port bilgisi, verilen hizmetin başlama ve bitiş zamanı, yararlanılan hizmetin türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgileri". Tanıma "port bilgisi" 29/7/2020 tarihli ve 7253 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle eklenmiştir.

Yaptırım tarafı

5651 m.5/6 uyarınca, yer sağlayıcılık bildiriminde bulunmayan veya Kanundaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen yer sağlayıcı hakkında Başkan (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı) tarafından yüz bin Türk lirasından bir milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilir. Bu aralık, 29/7/2020 tarihli ve 7253 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle "on bin – yüz bin" düzeyinden bugünkü hâline yükseltilmiştir.

5187 sayılı Basın Kanunu ile ilişkisi

5651 tek başına resmin tamamı değildir. 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunla internet haber siteleri 5187 sayılı Basın Kanunu kapsamına alınmış, bu Kanunun 11 ve 13 üncü maddelerine "veya internet haber siteleri" ibaresi eklenmiştir. 5187 m.11 uyarınca basılmış eserler veya internet haber siteleri yoluyla işlenen suç yayım anında oluşur ve süreli yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur; eser sahibinin belli olmaması gibi hâllerde sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili sorumlu olur.

5187 m.13 ise hukukî sorumluluğu düzenler: basılmış eserler veya internet haber siteleri yoluyla işlenen fiillerden doğan maddî ve manevî zararlardan dolayı süreli yayınlarda eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu zincirin künye, sorumlu müdür ve beyanname tarafını internet haber sitesi yasal uyum kontrol listesinde madde madde çıkardık.

Yorum tarafında pratikte ne kurmalısınız

• Bildirim alabilecek, düzenli izlenen bir e-posta adresi ve iletişim sayfası. 5651 m.6/A f.11 uyarınca Erişim Sağlayıcıları Birliği, kararları içerik veya yer sağlayıcının internet sayfalarından tespit edilebilen e-posta adresine bildirebilir — bu adres fiilen resmî tebligat kanalıdır.
• Kanunî künye ve tanıtıcı bilgiler: 5651 m.3/1 uyarınca tanıtıcı bilgilerin kullanıcıların ulaşabileceği şekilde ve GÜNCEL olarak bulundurulması zorunludur. Ayrıntı için sitede kimlik ve iletişim bilgisi bulundurma yükümlülüğü yazısına bakınız.
• Her yorum için IP adresi, port bilgisi ve zaman damgası kaydı — m.5/3 ile m.2/1-j birlikte okunduğunda saklanması gereken asgari veri kümesi budur.
• Kaldırma kaydı: hangi yorumun, hangi bildirim üzerine, hangi saatte kaldırıldığının kaydı. Bu kayıt bir savunma belgesidir.
• Yorum kurallarının yayımlanması ve yorumlarda içerik sahibinin okur olduğunun görünür biçimde belirtilmesi.

YORUM KALDIRMA KAYDI — ASGARİ ALANLAR

Kayıt no            : YK-2026-0147
Yorum kimliği       : #48213
İlgili URL          : https://ornekhaber.com/haber/1234#yorum-48213
Yorum tarihi/saati  : 12/03/2026 14:22:07 (TSİ)
Yorumcu IP / port   : 203.0.113.44 / 51422
Bildirimi yapan     : [ad-soyad / kurum / vekil]
Bildirim kanalı     : iletisim@ornekhaber.com
Bildirim tarihi/saati: 14/03/2026 09:05 (TSİ)
Bildirimin dayanağı : [5651 m.8 kararı no / adli makam yazısı /
                       ilgili kişi başvurusu]
İşlem               : Yayından kaldırıldı
İşlem tarihi/saati  : 14/03/2026 09:41 (TSİ)
İşlemi yapan        : [ad-soyad, görev]
Trafik kaydı arşivi : evet — saklama süresi sonu 14/03/2028
Not                 : Yorum metninin tam kopyası ek-1'de saklanmıştır.

Sık yapılan üç hata

• Okur yorumunu haber içine gömüp öne çıkarmak. Bu, içeriği "sağlayan" konuma geçiş anlamına gelebilir ve m.5'in koruyucu rejiminden çıkarır.
• Bildirim geldiğinde yalnızca yorumu silmek, kaydı silmemek gerekirken kaydı da silmek. Trafik bilgisi saklama yükümlülüğü m.5/3'ten doğar ve kaldırma işlemiyle sona ermez.
• İletişim e-postasını izlememek. Bildirim usulüne uygun yapılmışsa, sizin okumamış olmanız "haberdar edilmedim" savunması vermez.