5187 sayılı Basın Kanunundaki en kapsamlı değişiklik 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunla yapıldı. Yürürlük tarihi: 18/10/2022.
Değişen ve Eklenen Maddeler
Kanun metnindeki değişiklik listesine göre 7418 sayılı Kanun şu hükümleri değiştirmiş veya eklemiştir:
| Grup | Maddeler |
|---|---|
| Değişen maddeler | 1, 2, 4, 7, 8, 10, 11, 13, 14, 15, 17, 18, 20, 21, 26, 27 |
| Eklenen maddeler | Ek Madde 1–8 ve Geçici Madde 4 |
1) Kapsam Genişledi — m.1 ve m.2
m.1'deki "yayımını" ibaresi "yayımı ile internet haber sitelerini" oldu; ayrıca basın kartı bakımından medya mensupları ve enformasyon görevlileri kapsama alındı.
m.2/c'ye "ve internet haber sitelerini" ibaresi eklendi — böylece internet haber siteleri süreli yayın sayıldı. Ayrıca (m) internet haber sitesi, (n) basın kartı, (o) Başkan, (ö) Başkanlık, (p) Komisyon, (r) medya mensubu ve (s) enformasyon görevlisi tanımları eklendi.
2) İnternet Haber Sitelerine Künye ve Tarih Zorunluluğu — m.4
(Ek fıkra) İnternet haber sitelerinde iş yeri adresi, ticari unvan, elektronik posta adresi, iletişim telefonu ve elektronik tebligat adresi ile yer sağlayıcısının adı ve adresi, ana sayfadan doğrudan ulaşılabilecek şekilde ve iletişim başlığı altında bulundurulur.
(Ek fıkra) Bir içeriğin ilk kez sunulmaya başlandığı tarih ile sonraki güncelleme tarihleri, her erişildiğinde değişmeyecek şekilde içeriğin üzerinde belirtilir.
3) Beyanname ve Yaptırım Farklılaştı — m.7 ve m.8
- m.7: beyannamede elektronik tebligat adresi gösterilir.
- m.8: yayım durdurma müeyyidesi internet haber siteleri bakımından uygulanmaz. Bunun yerine savcılık, internet haber sitesi vasfının kazanılmadığının tespiti için asliye ceza mahkemesine başvurur.
- Başvuru kabul edilirse resmî ilan ve reklam ile çalışanlarının basın kartına ilişkin hakları ortadan kalkar.
Ayrıntısını yayım durdurma yazısında ele aldık.
4) İki Yıllık İçerik Muhafazası — m.10
(Ek fıkra) Yargı mercileri tarafından yayının soruşturma ve kovuşturma konusu olduğunun yazılı olarak bildirilmesi hâlinde, işlemlerin sonuçlandığının bildirilmesine kadar o yayın kaydının saklanması zorunludur.
Ayrıntısını içerik muhafazası yazısında ele aldık.
5) Cevap Hakkında Bir Günlük Süre — m.14
(Ek cümleler) İnternet haber sitelerinde sorumlu müdür, düzeltme ve cevap yazısını en geç bir gün içinde, URL bağlantısı sağlanmak suretiyle yayımlar. İçerik kaldırılmışsa metin ilk yirmi dört saati ana sayfada olmak üzere bir hafta süreyle yayımlanır.
Ayrıntısını cevap hakkı rehberinde ele aldık.
6) Dört Aylık Dava Süresi — m.26
m.26'ya "ve internet haber siteleri" ibaresi eklendi: internet haber siteleri için dava açma süresi dört aydır ve süre habere ilişkin suç ihbarının yapıldığı tarihten başlar.
7) Basın Kartı Kanuna Girdi — Ek m.1–8
| Madde | Konu |
|---|---|
| Ek m.1 | Basın kartı başvurusu, niteliği ve beş kart türü |
| Ek m.2 | Basın kartı alabilecek kişiler — altı bent |
| Ek m.3 | Aranan şartlar — yedi bent |
| Ek m.4 | Yabancı medya mensuplarında aranan şartlar |
| Ek m.5 | Basın Kartı Komisyonu — on dokuz üye |
| Ek m.6 | İptal edilecek hâller |
| Ek m.7 | İptalin sonuçları |
| Ek m.8 | Yönetmelik |
Ayrıntısını ek maddeler yazısında ve basın kartı yönergesinde ele aldık.
8) Üç Aylık Uyum Süresi — Geçici m.4
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyet gösteren internet haber siteleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce usulünce verilmiş olan basın kartları ek 3 üncü maddede yer alan şartları taşımaları kaydıyla geçerliliğini korumaya devam eder.
Ceza Maddelerine Yansıması
| Madde | Eklenen |
|---|---|
| m.15 | "basılmış eserlerde" ibaresinden sonra "ve internet haber sitelerinde" |
| m.17 | "basımcı," ibaresi "basımcı ile teslim ve muhafaza yükümlülüğünü yerine getirmeyen internet haber sitesi sorumlu müdürü" oldu |
| m.18 | İlân kararına "iki internet haber sitesi ile" ibaresi eklendi |
| m.20, m.21 | "yaygın süreli yayınlarda" ibaresinden sonra "ve internet haber sitelerinde" — ceza tabanı yaygın yayınla eşitlendi |
| m.11, m.13, m.27 | "Basılmış eserler" ibarelerinden sonra "veya internet haber siteleri" |
Özet: Ne Değişti?
- İnternet haber siteleri süreli yayın oldu — beyanname, künye, teslim ve cevap yükümlülükleri kapsamına girdi.
- İki yıllık içerik muhafazası zorunlu hâle geldi.
- Basın kartı kanun düzeyinde düzenlendi.
- Yayım durdurma internet haber sitelerine uygulanmaz; yerine vasfın kazanılmadığının tespiti geldi.
- İnternet haber siteleri ceza tabanı bakımından yaygın süreli yayınlarla aynı kategoriye alındı.
Sonuç
13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanun, 5187 sayılı Basın Kanununun 16 maddesini değiştirmiş ve ek 1–8 ile geçici 4. maddeyi eklemiştir. İki temel yenilik getirmiştir: internet haber siteleri süreli yayın sayılmış ve basın kartı kanun düzeyinde düzenlenmiştir. Yürürlük tarihi 18/10/2022'dir; mevcut internet haber siteleri için üç aylık uyum süresi öngörülmüştür.