Muhabir, gazeteciliğin çekirdek unvanıdır: haberi sahada toplayan kişidir. Basın Kartı Yönetmeliğinin bütün yayın türü listelerinde yer alır.
Bütün Listelerde Var
| Yayın türü | Bent |
|---|---|
| Günlük siyasi gazeteler | m.19/1-h |
| Haftalık siyasi gazete ve dergiler | m.20/1-h |
| Siyasi olmayan gazete ve dergiler | m.21/1-h |
| 15 günlük ve daha seyrek yayınlar | m.22/1-g |
| Anadolu Ajansı | m.23/1-ğ — muhabirler |
| Haber ve fotoğraf ajansları | m.24/1-h |
| Radyo ve televizyonlar | m.26/1-m |
| İnternet haber siteleri | m.27/1-h |
Gazeteci Tanımı — Yönetmelik m.4/h
Gazeteci: 13/6/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kapsamında fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlar ile 6112 sayılı Kanun kapsamında kurulan radyo ve televizyonların haber birimlerinde çalışanları ve Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun haber birimlerinde çalışanları ifade eder.
Medya Mensubu Tanımı — Yönetmelik m.4/n
Medya mensubu: Radyo, televizyon ve süreli yayınların medya faaliyeti yürüten çalışanlarını ifade eder.
Üç tanım arasındaki farkı tanım karşılaştırması yazısında ele aldık.
Muhabir Unvanının Alt Basamakları — Anadolu Ajansı
Anadolu Ajansı unvan listesi (m.23) muhabirliği dört basamağa ayırır:
| Basamak | Bent |
|---|---|
| Başmuhabirler | m.23/1-f |
| Kıdemli muhabirler | m.23/1-g |
| Muhabirler | m.23/1-ğ |
| Yardımcı muhabirler | m.23/1-h |
Alan Muhabirlikleri
Yönetmelik haber müdürü, editörü, redaktörü ve şefi unvanları için 17 alan sayar (m.19/1-g): politika, iç haberler, dış haberler, gündem, ekonomi, finans, magazin, eğitim, spor, kültür sanat, turizm, aile, sağlık, bilim ve teknoloji, çevre, özel haberler, yeni medya haberleri.
Muhabirin Hakları
- 5953 sayılı Kanuna tabi olma — yazılı sözleşme, kıdem, fazla mesai, hafta tatili
- Haber kaynağını açıklamama hakkı — 5187 m.12
- Bilgi edinme hakkı — 4982 sayılı Kanun
- Basın kartı — Basın Kartı Yönetmeliği
Basın Kartı Süreci
Başvuru, İletişim Başkanlığına DES (Devlet Enformasyon Sistemi) üzerinden yapılır ve Basın Kartı Komisyonu tarafından değerlendirilir. Ayrıntısını basın kartı yönergesinde ele aldık.
Sonuç
Muhabir, Basın Kartı Yönetmeliğinin bütün yayın türü listelerinde yer alan temel gazetecilik unvanıdır. 5953 sayılı Kanun kapsamında fikir işçisi sayılır; radyo-televizyon ve TRT'de ise haber biriminde çalışma şartıyla gazeteci kabul edilir. Anadolu Ajansında unvan başmuhabir, kıdemli muhabir, muhabir ve yardımcı muhabir olmak üzere dört basamağa ayrılır.