Kanun "muhabir" için ayrı bir rejim kurmaz; herkes için geçerli olan TCK m.133 uygulanır. Maddenin belirleyici kavramı "aleni olmayan konuşma"dır.
Üç ayrı fıkra, üç ayrı fiil
| Fıkra | Fiil | Ceza |
|---|---|---|
| m.133/1 | Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları, taraflardan herhangi birinin rızası olmaksızın bir aletle dinlemek veya bir ses alma cihazı ile kaydetmek | 2 – 5 yıl hapis |
| m.133/2 | Katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi, diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazı ile kayda almak | 6 ay – 2 yıl hapis veya adlî para cezası |
| m.133/3 | Aleni olmayan konuşmaların kaydedilmesiyle elde edilen verileri hukuka aykırı olarak ifşa etmek. "İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması hâlinde de aynı cezaya hükmolunur." | 2 – 5 yıl hapis ve 4.000 güne kadar adlî para cezası |
"Aleni olmayan" ne demek
Kanun tanımlamaz; ölçüt konuşmanın herkesin duyabileceği bir ortamda mı yoksa sınırlı bir çevrede mi geçtiğidir. Aşağıdaki ayrım pratikte işe yarar:
| Aleni sayılabilecek | Aleni olmayan |
|---|---|
| Basın toplantısındaki konuşma | Kapalı bir odadaki iki kişilik görüşme |
| Mitingde kürsüden yapılan konuşma | Telefon görüşmesi |
| Kamuya açık panelde yapılan sunum | Kurum içi toplantı |
| Sokakta yüksek sesle yapılan açıklama | Özel bir sohbet |
Muhabirin kendi görüşmesini kaydetmesi
En sık karşılaşılan durum budur ve m.133/2'de düzenlenmiştir: kişi katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan kaydederse altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Yani muhabirin röportaj yaptığı kişiye haber vermeden kayıt alması, konuşmanın aleni olmadığı hâllerde bu fıkra kapsamına girebilir. Söyleşinin aleni olup olmadığı somut olayda değerlendirilir.
Haberleşme içeriği ayrıca korunur
Telefon görüşmesi, mesaj ve e-posta gibi haberleşme içerikleri TCK m.132 kapsamındadır:
- m.132/1 — Haberleşmenin gizliliğini ihlal: 1–3 yıl hapis; ihlal içeriklerin kaydı suretiyle gerçekleşirse ceza bir kat artırılır.
- m.132/2 — Haberleşme içeriklerini hukuka aykırı olarak ifşa etmek: 2–5 yıl hapis.
- m.132/3 — Kendisiyle yapılan haberleşmenin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa etmek: 1–3 yıl hapis. "İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması hâlinde de aynı cezaya hükmolunur."
Kamu yararı savunması
TMK m.24/2, kişilik hakkına yapılan saldırının "daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar" ile haklı kılınabileceğini söyler. Ancak bu bir özel hukuk kuralıdır ve TCK m.132–134'teki ceza normlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kamu yararı savunmasının ceza yargılamasındaki etkisi somut olayda değerlendirilir; peşinen güvenilecek bir kalkan değildir.
Gizli kamera kullanımını gizli kamera yazısında, telefon kayıtlarını telefon yazısında ele aldık.