Lahey sistemiyle tasarımınızı tek bir uluslararası başvuruyla birden çok ülkede korumaya başvurabilirsiniz. Türkiye'den başvuru, tercihinize göre doğrudan WIPO Uluslararası Bürosuna (önerilen yol e-Hague) veya TÜRKPATENT aracılığıyla yapılır. Madrid marka sisteminden farklı olarak önceden Türkiye'de tasarım başvurusu veya tescili gerekmez (Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026, Lahey bölümü; Cenevre Metni m.4).
Aşağıda kimlerin başvurabileceğini, başvurunun içeriğini, dil ve ücret mantığını, WIPO'nun ve ülke ofislerinin incelemesini, Türkiye'nin belirlendiği başvurulardaki süreleri anlatıyoruz. Türkiye'de ulusal tasarım başvurusunun temelleri için tasarım tescili yazımıza bakabilirsiniz.
Lahey sistemi nedir, Türkiye ne zaman katıldı?
Lahey Anlaşması 1960 Lahey Metni, 1999 Cenevre Metni ve Ortak Yönetmelik çerçevesinde uygulanır. Türkiye 01.01.2005 tarihinde Cenevre Metnine taraf olmuştur (Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026). Katılım, 5117 sayılı Kanun (RG 14.04.2004) ve 2004/7849 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile gerçekleşmiştir.
Sistemin amacı, her ülke için ayrı dil, ayrı vekil, ayrı para birimi ve ayrı ücretle başvuru yapmak yerine tek formda ülkeleri belirleyerek koruma istemek ve yenileme, adres ya da unvan değişikliği gibi tescil sonrası işlemleri tek merkezden yürütmektir. Lahey sistemine taraf olmayan bir ülkede bu yolla koruma alınamaz.
Kimler başvurabilir?
Anlaşmaya taraf bir ülkenin veya hükümetler arası kuruluşun vatandaşları ile o ülkede ikametgâhı ya da gerçek ve faal sınai veya ticari kuruluşu olan gerçek ve tüzel kişiler başvurabilir. 1999 Metni altında taraf ülke sınırları içinde daimi meskeni olan kişiler de başvuru hakkına sahiptir (Sistemden Kimler Yararlanabilir; Cenevre Metni m.3). Türkiye ile bu bağlantılardan biri olan kişi Türkiye üzerinden sisteme girebilir.
Başvuru nereye ve nasıl yapılır?
| Konu | Kural | Kaynak |
|---|---|---|
| Yer | Doğrudan WIPO Uluslararası Bürosu veya başvuru sahibinin ülkesinin ofisi (TÜRKPATENT) | Cenevre Metni m.4/1 |
| Kurumun tavsiyesi | Başvurunun TÜRKPATENT yerine doğrudan elektronik olarak (e-Hague) WIPO'ya yapılması | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Ofis aracılığıyla | Ofis başvuru sahibinden havale işlem ücreti isteyebilir | Cenevre Metni m.4/2 |
| Önceki tescil | Gerekmez; başvuru ulusal veya uluslararası bir tescile dayanmak zorunda değildir | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Form | e-Hague veya kâğıt DM/1 formu | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Dil | İngilizce, Fransızca veya İspanyolca; Türkçe başvuru yapılamaz | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Tasarım sayısı | Bir başvuruda en fazla 100 tasarım; hepsi aynı Locarno sınıfında olmalı | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
Kurum, e-Hague'ı başvurunun takibi ve eksikliklerin giderilmesi açısından kolaylık sağladığı, görsel kalitesini güvenceye aldığı ve olası noksanlıkları azalttığı için öneriyor. Başvuruda başvuru formu (sahip bilgileri, ürün adı, belirlenen ülkeler), Ortak Yönetmelik ve İdari Talimatlara uygun tasarım görselleri ve ücretler yer alır (Uluslararası Tasarım Başvurusu İçin Gerekli Evraklar).
Ücretler: neden tutar vermiyoruz?
Uluslararası başvuru için Uluslararası Büroya üç tür ücret ödenir: uluslararası temel ücret (tek tasarım ve ilave her tasarım), görsel anlatım yayım ücreti ve standart belirleme ücreti. Ücretler CHF olarak doğrudan WIPO'ya ödenir (Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026). Güncel tutar için Kılavuzun da yönlendirdiği WIPO Lahey ücret tablosu ve WIPO'nun ücret hesaplayıcısı kullanılmalıdır. Bu yazıda WIPO tutarı vermiyoruz; yerel kaynaklarda güncel CHF tutarı bulunmuyor.
TÜRKPATENT'in 2026 Ücret Tebliğinde Lahey başvurusunun Kurum aracılığıyla iletilmesine özgü bir satır bulunmuyor. Kurum aracılığıyla başvurmayı düşünüyorsanız olası bir işlem ücretini EPATS tahakkukundan veya Kurumdan teyit edin.
WIPO incelemesi, yayım ve erteleme
- Şekli inceleme: Uluslararası Büro yalnız görsellerin çoğaltmaya elverişli olup olmadığını ve ücretleri inceler. Eksiklik varsa 3 ay süre verir; giderilmezse başvuru geri çekilmiş sayılır.
- Esas inceleme yok: Büro yenilik ve ayırt edicilik incelemez, bu nedenle esasa dair gerekçeyle ret veremez.
- Yayım: Uygun başvuru Uluslararası Sicile kaydedilir ve WIPO'nun haftalık elektronik Uluslararası Tasarım Bülteninde yayımlanır. Bu yayımla belirlenen ofisler bilgilendirilmiş sayılır.
- Yayım ertelemesi: Lahey Metnine taraf ülkelerde 12 ay, Cenevre Metnine taraf ülkelerde 30 ayı aşmayan süre istenebilir. Cenevre Metni kapsamındaki çoklu başvuruda erteleme yalnız bazı tasarımlar için istenemez, tüm tasarımlar için istenir.
- Ofis reddi: Ofisler başvuruyu yayım tarihinden itibaren, ülkenin tercihine göre 6 veya 12 ay içinde reddedebilir.
- Geri çekme: e-Hague ile veya DM/3 (kısmi) ya da DM/5 (tam) formuyla doğrudan Uluslararası Büroya.
Kaynak: Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026, Lahey bölümü. Ulusal tasarım başvurusundaki erteleme kuralından farklı olarak (ulusal çoklu başvuruda bir kısım için erteleme mümkündür, SMK m.66/7) Cenevre Metni kapsamında bu yapılamaz.
Koruma süresi ve yenileme
Uluslararası tescilin ilk dönemi 5 yıldır ve 5'er yıllık sürelerle yenilenir (Cenevre Metni m.17/1-2). Cenevre Metnine taraf her ülkede koruma en az 15 yıldır; ülkenin kendi mevzuatı daha uzun süre tanıyorsa o süre uygulanır (m.17/3). Türkiye'de tescilli tasarımın koruma süresi toplam 25 yıla kadar olduğundan (SMK m.69/1), Lahey tescilinde de Türkiye için 25 yıllık süre geçerlidir (Lahey Sistemine Göre Koruma Süresi). Yenileme e-Hague veya DM/4 formuyla doğrudan Uluslararası Büroya yapılır; kısmi yenileme mümkündür.
Türkiye'nin belirlendiği Lahey tescilleri
Yurt dışındaki bir başvuru sahibi Türkiye'yi belirlediğinde ya da siz başka bir ülkenin başvurusuna karşı haklarınızı korumak istediğinizde şu kurallar önem taşır:
| Konu | Süre veya kural | Kaynak |
|---|---|---|
| İnceleme | Uluslararası bültende yayımdan sonra SMK m.64/6 çerçevesinde | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Şekli eksiklik | Ret gerekçesi olamaz; yalnız görsellerin tasarımı yeterince açıklamaması | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Yenilik reddi | Uluslararası bülten yayımından itibaren 12 ay içinde WIPO'ya bildirilir | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Ret kararına itiraz | Bildirimden itibaren 2 ay, doğrudan Kuruma; yurt dışında yerleşik kişiler marka veya patent vekiliyle temsil edilir | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Rüçhan belgesi | Uluslararası bülten yayımından itibaren 3 ay içinde belge ve tercümesi Kuruma; aksi hâlde rüçhansız işlem | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Üçüncü kişi itirazı | Ulusal bültende yayımdan itibaren 3 ay, ücret ödenerek | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
| Tescil belgesi | Lahey kapsamında Türkiye'ye yapılan tesciller için düzenlenmez | Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026 |
Üçüncü kişi itirazının gerekçeleri ve usulü ulusal tasarımlardakiyle aynı mantıktadır; ayrıntılar için tasarım tesciline itiraz ve hükümsüzlük yazımıza bakın. Süreler kısa olduğu için bir ret ya da itirazla karşılaştığınızda bir patent vekili veya avukattan destek almanızı öneririz.
Sık Sorulan Sorular
Lahey başvurusu için Türkiye'de tasarım tescili şart mı?
Hayır. Madrid sisteminden farklı olarak Lahey başvurusu önceki bir ulusal veya uluslararası tescile dayanmak zorunda değildir (Tasarım İnceleme Kılavuzu 2026).
Lahey başvurusunu Türkçe yapabilir miyim?
Hayır. Başvuru İngilizce, Fransızca veya İspanyolca yapılır.
Lahey ile Türkiye'de tasarımım ne kadar korunur?
İlk dönem 5 yıldır; 5'er yıllık yenilemelerle Türkiye'de toplam 25 yıla kadar (SMK m.69/1; Lahey Sistemine Göre Koruma Süresi).
Önce Türkiye'de başvurup sonra Lahey'e rüçhanla gidebilir miyim?
Evet; Paris Sözleşmesine veya DTÖ'ye taraf bir ülkedeki başvuru Lahey'de rüçhana dayanak olabilir (Cenevre Metni m.6/1). Tasarımda rüçhan süresi ilk başvurudan itibaren 6 aydır (SMK m.62/1). Ayrıntı için rüçhan hakkı yazımıza bakın.
Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.
İlgili içerikler: TÜRKPATENT ve sınai mülkiyet rehberi · Tasarım tescili nedir · Tasarım tesciline itiraz ve hükümsüzlük · Tescilsiz tasarım koruması · Madrid Protokolü ile uluslararası marka tescili · Rüçhan hakkı