Haber spikeri, haberi izleyiciye ulaştıran kişidir ve mevzuatta görüntülü ve sesli yayın yapan kuruluşlarda sayılır.
Hangi Listelerde Var?
| Yayın türü | Bent | Var mı? |
|---|---|---|
| Radyo ve televizyonlar | m.26/1-i | Var |
| İnternet haber siteleri | m.27/1-ö | Var |
| TRT | m.25 | Yok — m.25/1-ç kapsamında değerlendirilir |
| Anadolu Ajansı | m.23 | Yok |
| Haber ve fotoğraf ajansları | m.24 | Yok |
| Gazete ve dergiler | m.19–22 | Yok |
Moderatörden Farkı
m.26/1 listesinde haber spikeri (i) ve moderatör (j) ayrı bentlerde sayılır.
| Ölçüt | Haber spikeri | Moderatör |
|---|---|---|
| Radyo ve TV | Var (m.26/1-i) | Var (m.26/1-j) |
| İnternet haber siteleri | Var (m.27/1-ö) | Yok |
| Diğer listeler | Yok | Yok |
Ayrıntısını moderatör yazısında ele aldık.
Haber Alanında Çalışma Şartı — m.26/2-f
Gazeteci Tanımıyla Bağlantı — m.4/h
Gazeteci: … 6112 sayılı Kanun kapsamında kurulan radyo ve televizyonların haber birimlerinde çalışanları ve Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun haber birimlerinde çalışanları ifade eder.
Yayın İlkeleri
Haber spikerliği, 6112 sayılı Kanunun yayın hizmeti ilkelerine tabi bir yayın faaliyetidir. Bu ilkeleri ve yaptırımlarını ayrı yazılarda ele aldık:
TRT'de Spikerlik
TRT listesinde spiker unvanı ayrıca sayılmaz; m.25/1-ç genel hükmü uygulanır: 2954 sayılı Kanun ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 548 inci maddesi kapsamında yapım ve yayınla görevli Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personeli.
m.25/2: Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda haber alanında çalışmayanlara basın kartı verilmez.
Sonuç
Haber spikeri, Basın Kartı Yönetmeliğinde radyo ve televizyonlar (m.26/1-i) ile internet haber sitelerinde (m.27/1-ö) sayılır; gazete, dergi, ajans, Anadolu Ajansı ve TRT listelerinde ayrıca bulunmaz. Radyo-TV'de moderatörden ayrı bir bentte düzenlenmiştir ve haber alanında çalışma şartı geçerlidir.