Radyo ve televizyon yayınlarında cevap ve düzeltme hakkı 5187 sayılı Basın Kanununa değil, 6112 sayılı Kanunun 18. maddesine tabidir. Süreler ve usul farklıdır; yazılı basının takvimini uygulamak hakkın kaybına yol açar.
Hakkın doğduğu hâl ve süreler
6112 m.18/1: "Gerçek ve tüzel kişiler, kendileri hakkında şeref ve haysiyetlerini ihlâl edici veya gerçeğe aykırı yayın yapılması hâlinde, yayın tarihinden itibaren altmış gün içinde, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamak ve suç unsuru içermemek kaydıyla, düzeltme ve cevap yazısını ilgili medya hizmet sağlayıcıya gönderir."
Aynı fıkra devam eder: "Medya hizmet sağlayıcılar, hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde, cevap ve düzeltmeye konu yayının yapıldığı saatte ve programda, izleyiciler tarafından kolaylıkla takip edilebilecek ve açıkça anlaşılabilecek biçimde düzeltme ve cevabı yayınlar."
| Adım | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Metni göndermek | Yayın tarihinden itibaren 60 gün | m.18/1 |
| Yayımlama | Yazıyı aldığı tarihten en geç 7 gün | m.18/1 |
| Yayımlanmazsa mahkemeye başvuru | Sürenin bitiminden 10 gün | m.18/2 |
| Aykırı yayımlanırsa başvuru | Yayın tarihinden 10 gün | m.18/2 |
| Sulh ceza hâkiminin kararı | 3 gün, duruşmasız | m.18/3 |
| Asliye ceza mahkemesine itiraz | Tebliğden 7 gün | m.18/3 |
| İtirazın incelenmesi | 3 iş günü, kesin karar | m.18/3 |
| Mirasçı için ek süre | Kalan süreye +30 gün | m.18/5 |
Nerede yayımlanır: aynı saat, aynı program
Yazılı basındaki "aynı sayfa ve sütun" kuralının yayıncılıktaki karşılığı budur: cevap, cevaba konu yayının yapıldığı saatte ve programda yayımlanır. Amaç, cevabı ilk yayını izleyen kitlenin görmesidir.
m.18/1'in üçüncü cümlesi özel bir hâli düzenler: "Düzeltme ve cevap hakkı doğuran programın yayından kaldırıldığı veya yayınına ara verildiği durumlarda, düzeltme ve cevap hakkı, yedi günlük süre içinde anılan programın yayın saatinde kullandırılır."
Mahkemeye başvuru
m.18/2: yayımlanmama hâlinde sürenin bitiminden, aykırı yayımlanma hâlinde yayımın yapıldığı tarihten itibaren on gün içinde ilgili kişi mahkemeden cevap ve düzeltmenin usulüne uygun yayınlanmasına karar verilmesini isteyebilir.
Yetkili ve görevli mahkeme: "başvuru sahibinin ikamet ettiği yerdeki sulh ceza mahkemesi, başvuru sahibinin yurt dışında ikamet etmesi hâlinde Ankara Sulh Ceza Mahkemesidir."
Doğrudan mahkemeye gitme imkânı
m.18/7, 5187'de bulunmayan bir imkân tanır: "İlgili kişi birinci fıkrada belirtilen cevap ve düzeltme hakkını, aynı süreler içinde doğrudan sulh ceza mahkemesinden isteyebilir." Yani önce kuruluşa başvurma zorunluluğu aranmadan doğrudan mahkemeye gidilebilir.
Tazminat: müteselsil sorumluluk
m.18/6: "Gerçek ve tüzel kişilerin kişilik haklarını ihlâl eden yayın hizmetlerinden doğan maddi ve manevi zarardan dolayı, medya hizmet sağlayıcı kuruluş ile birlikte programın yapımcısı müştereken ve müteselsilen sorumludur."
İdarî yaptırım tarafı
Cevap ve düzeltme yükümlülüğüne aykırılık, 6112 m.32/2 kapsamında idarî para cezası doğurabilir: ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticarî iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar; radyo kuruluşları için 1.000 TL, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için 10.000 TL'den az olamaz. Ayrıca m.8/1-o uyarınca yayın hizmetleri "kişi veya kuruluşların cevap ve düzeltme hakkına saygılı olmak zorundadır".
TRT ayrı bir rejime tabi
TRT yayınlarında cevap hakkı 6112 m.18'e değil 2954 sayılı Kanunun 27. maddesine göre kullanılır ve süreler çok daha kısadır: talep 7 gün, yayımlama 3 gün, itiraz 2 gün. Bu rejimi TRT cevap hakkı yazısında ayrıntılı anlattık.
Yazılı basındaki rejimi düzeltme yazısında, internet rejimini internet yazısında ele aldık.