Cevap hakkı, 6112'de iki kez düzenlenir: bir ilke olarak (m.8/1-o) ve bir usul olarak (m.18).
İlke — m.8/1-o
Kişi veya kuruluşların cevap ve düzeltme hakkına saygılı olmak zorundadır.
Usul — m.18
Düzeltme ve cevap hakkı başlıklı 18. madde, hakkın kullanım usulünü düzenler: başvuru, süreler, yayınlama biçimi ve ret hâlinde izlenecek yol.
Sürecin uygulama ayrıntılarını yayıncılık yönergesinde ele aldık.
Yaptırım Kademesi
(o) bendi m.32/1'deki ağır listede yer almaz; m.32/2 uygulanır.
| Aşama | Sonuç |
|---|---|
| İhlal | Bir önceki aydaki brüt ticarî iletişim gelirinin %1–3'ü — m.32/2 |
| Alt sınır | Radyo bin TL; televizyon ve isteğe bağlı on bin TL |
| Bir yılda yirmiden fazla ihlal | Yayın beş güne kadar durdurulur — m.32/5 |
| Tekrar / ikinci tekrar | Beş–on gün durdurma / lisans iptali |
Anayasal Zemin
Anayasa m.32 — Düzeltme ve cevap hakkı, ancak kişilerin haysiyet ve şereflerine dokunulması veya kendileriyle ilgili gerçeğe aykırı yayınlar yapılması hallerinde tanınır ve kanunla düzenlenir. Düzeltme ve cevap yayımlanmazsa, yayımlanmasının gerekip gerekmediğine hakim tarafından ilgilinin müracaat tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde karar verilir.
| Unsur | Anayasa m.32 |
|---|---|
| Hakkın doğduğu hâller | Haysiyet ve şerefe dokunulması veya kendileriyle ilgili gerçeğe aykırı yayın |
| Usul | Kanunla düzenlenir |
| Yayımlanmazsa | Hâkim, müracaat tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde karar verir |
Ayrıntısını m.32 yazısında ele aldık.
Üç Rejim Yan Yana
| Alan | Dayanak | Not |
|---|---|---|
| Radyo ve televizyon | 6112 m.8/1-o ve m.18 | İhlali idarî yaptırıma tabi |
| TRT | 2954 m.27 | Süreler madde metninde gün gün sayılı; itiraz Ankara Sulh Ceza Hâkimliğine |
| Basılı yayın ve internet haber sitesi | 5187 sayılı Basın Kanunu | Yayımlanmazsa hâkim karar verir |
TRT rejimini TRT cevap hakkı yazısında, basılı yayın rejimini hukuki sınırlar yönergesinde ele aldık.
Neden Bir Denge Aracı?
Sonuç
6112 sayılı Kanunun 8/1-o bendi, medya hizmet sağlayıcıların kişi veya kuruluşların cevap ve düzeltme hakkına saygılı olmasını bir yayın ilkesi hâline getirir; usul m.18'de düzenlenir. Anayasal dayanağı m.32'dir ve hak yalnızca haysiyet ve şerefe dokunulması veya gerçeğe aykırı yayın hâllerinde doğar. Yaptırımı m.32/2 kademesindedir.