Benzer Marka Sorgulama Nasıl Yapılır? TÜRKPATENT Araştırma Rehberi

Marka ön araştırması nedir, neden önemlidir?

Ön araştırma, başvurudan önce tescil ettirmek istediğiniz ibarenin başkası adına tescil edilmiş ya da başvuruya konu olmuş olup olmadığının kontrol edilmesidir (Marka Kılavuzu 2026 s.5). Önemi iki ayrı ret yolundan gelir:

• Kurumun kendiliğinden incelediği engel: Aynı veya aynı türdeki mal ve hizmetler için önceden tescil edilmiş ya da başvurusu yapılmış bir markayla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler reddedilir (SMK m.5/1-ç). Kurum bunu itiraz beklemeden inceler (SMK m.16/1).
• İtiraz üzerine uygulanan engel: Önceki markayla benzerlik ve mal/hizmet benzerliği nedeniyle karıştırılma ihtimali varsa, önceki marka sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir (SMK m.6/1). Bu itiraz, başvurunun Bültende yayımından itibaren 2 ay içinde yapılır (SMK m.18/1).
• Maliyet: Başvuru ücreti, sınıf ücretleri ve olası itiraz süreçleri düşünüldüğünde, sorunlu bir ibareyi başvurudan önce fark etmek zaman ve para kaybını azaltır.

Başvurunun kendisini adım adım anlatan marka tescili rehberimizi ayrıca okuyabilirsiniz; burada yalnızca araştırma aşamasına odaklanıyoruz.

Nerede sorgulanır? Resmî araçlar

Kurum, araştırma sonuçlarında verilen kararların dayanağı olan mevzuat maddelerini, gerekçe markaları ve rüçhan bilgilerini de göstermeye başlamıştır (Kurum duyurusu, 11.04.2022). Geçersiz hâle gelmiş başvuru ve tescillerin durumu ise "MARKA BAŞVURUSU/TESCİLİ GEÇERSİZ" ifadesiyle gösterilir (Kurum duyurusu 18.04.2022). Ekranların alan ve filtre düzeni zaman içinde değişebilir; bu nedenle burada belirli bir ekran düzeni tarif etmiyoruz.

Adım adım benzer marka sorgulama

• Ana kelimeyi sorgulayın. Markanızın okunan, akılda kalan kelime unsurunu tek başına arayın. Şekil unsuru olan markalarda da kelime kısmı çoğu zaman belirleyicidir.
• Varyasyonları ekleyin. Farklı yazımlar, harf eksik veya fazla hâller, aynı şekilde okunan yazımlar, kelimenin Türkçe ve yabancı dildeki karşılıkları. Marka İnceleme Kılavuzu, yazım hatası tüketici algısını değiştirmiyorsa kelimenin doğru yazılmış gibi değerlendirildiğini belirtir ("danthel" kelimesinin "dantel" olarak algılanması örneği).
• Sınıfları belirleyin. Başvuruda yer alacak mal ve hizmetlerin Nice sınıflarını önceden çıkarın. Bunun için Nice sınıfları rehberimize bakabilirsiniz.
• Sonuçları süzün. Çıkan her kaydın durumuna (başvuru, tescil, geçersiz), sahibine, tarihine ve mal/hizmet listesine bakın. Sadece sınıf numarasına değil, listedeki somut mal ve hizmetlere odaklanın.
• Kararlara bakın. Sonuçlarda gösterilen ret dayanakları ve gerekçe markalar, Kurumun benzer dosyalarda hangi hükmü uyguladığı hakkında fikir verir.
• Kayıt tutun. Araştırma tarihini ve bulduklarınızı not edin. Sicil sürekli değişir; başvuru gününe yakın bir tarihte araştırmayı tekrarlayın.

Sonuçları hangi ölçütlerle okumalısınız?

Kurumun benzerlik değerlendirmesi Marka İnceleme Kılavuzu ile ayrıntılandırılmıştır. Aşağıdaki özet genel ilkeleri gösterir; somut bir dosyada sonucu Kurum verir.

1. Aynılık ve ayırt edilemeyecek kadar benzerlik (SMK m.5/1-ç)

Bu engel için üç şart birlikte aranır: önceki bir tescil veya başvuru, aynılık ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerlik ve aynı veya aynı türde mal/hizmet. Kılavuza göre küçük de olsa fark varsa işaretler "aynı" sayılmaz; ancak yalnızca boyut, yazı karakteri veya renk farkı aynılığı ortadan kaldırmaz. Genel bir ifade, kapsadığı özel malla aynı kabul edilir; Kılavuzdaki örnekte önceki marka "motorlu taşıtlar" için tescilliyse otomobilleri içeren başvuru aynı mal bakımından değerlendirilir. Aynı tür tespitinde Sınıflandırma Tebliğindeki gruplar esas alınır (Tebliğ 2026/2 m.3/4).

2. Karıştırılma ihtimali (SMK m.6/1)

İtiraz aşamasında daha geniş bir değerlendirme yapılır. Kılavuzun saydığı başlıca faktörler şunlardır: mal ve hizmetlerin benzerliği, tüketicinin dikkat düzeyi, önceki markanın ayırt edici gücü ve işaretlerin benzerliği. İşaret benzerliği üç açıdan incelenir:

Kılavuz ayrıca "karşılıklı bağımlılık" ilkesini uygular: işaretler arasındaki yüksek benzerlik, mallar arasındaki düşük benzerliği telafi edebilir; tersi de geçerlidir. Tüketicinin markaları yan yana koyup karşılaştırmadığı, hafızasında kalan izlenime göre hareket ettiği kabul edilir.

3. Sınıf numarası tek başına belirleyici değildir

Kanun bunu açıkça söyler: Mal veya hizmetlerin aynı sınıfta yer alması benzer olduklarına, farklı sınıflarda yer alması da benzer olmadıklarına karine oluşturmaz (SMK m.11/4). İnceleme Kılavuzu farklı sınıflar arasında benzerlik değerlendirmesine örnek olarak 25. sınıf giysiler ile 24. sınıf ev tekstilini, 32. ve 33. sınıf içecekleri, 9. sınıf bilgisayarlar ile 42. sınıf hizmetleri anar. Bu nedenle araştırmayı yalnızca kendi sınıfınızla sınırlamayın.

Arama sonucu neden bir garanti değildir?

• Mutlak ret nedenleri: İbare ayırt edici değilse, malı tanımlıyorsa, yanıltıcıysa veya başka bir mutlak engele takılıyorsa, sicilde benzeri olmasa da reddedilebilir (SMK m.5). Ayrıntı için marka ret nedenleri yazımıza bakın.
• Tescilsiz haklar: Başvurudan önce ticarette kullanılarak hak kazanılmış tescilsiz bir işaret, sahibinin itirazıyla başvurunuzu engelleyebilir (SMK m.6/3). Bu işaretler araştırma ekranında görünmez.
• Tanınmış markalar: Türkiye'de tanınmışlık düzeyine ulaşmış bir marka, farklı mal ve hizmetlerde bile itiraz gerekçesi olabilir (SMK m.6/5). Bkz. tanınmış marka nedir.
• Diğer haklar: Başkasına ait kişi ismi, ticaret unvanı, fotoğraf, telif hakkı veya başka bir fikri mülkiyet hakkı içeren başvuru, hak sahibinin itirazıyla reddedilir (SMK m.6/6).
• Emsal kuralı: İnceleme Kılavuzu, benzer işaretlerin daha önce tescil edilmiş olmasının yeni başvurunun da tescilini gerektirmediğini, her başvurunun güncel koşullara göre değerlendirildiğini belirtir.
• Zaman farkı: Araştırmanızdan sonra, başvurunuzdan önce yapılan bir başvuru da sizden önceki tarihli hak sayılır.

Benzer bir kayıt bulduysanız seçenekleriniz

• İbareyi değiştirmek: Başvurudan sonra marka örneğinde ve mal/hizmet listesinde değişiklik içeren düzeltme kabul edilmez (Yön. m.21/2). Değişikliği başvurudan önce yapmak gerekir.
• Listeyi daraltmak: Çakışan mal ve hizmetleri başvurudan çıkarmak riski azaltabilir. Kullanmayacağınız mal ve hizmetleri yazmak ayrıca ileride iptal riski doğurur (SMK m.9/1).
• Muvafakat almak: Önceki marka sahibinin noter onaylı muvafakatnamesi yalnızca SMK m.5/1-ç engelini aşmanızı sağlar (SMK m.5/3). Ayrıntı: marka muvafakatnamesi.
• Önceki markanın kullanımına bakmak: En az 5 yıldır tescilli olup ciddi biçimde kullanılmayan bir marka için Kurumdan iptal istenebilir (SMK m.26/1-a). Bkz. marka iptali ve kullanım ispatı.

Süre veya hak kaybı riski olan somut bir dosyada bir marka vekili ya da fikri mülkiyet alanında çalışan bir avukattan destek almanızı öneririz.

Başvurudan sonra takip

Başvurunuz yayımlandıktan sonra üçüncü kişiler 2 ay içinde itiraz edebilir (SMK m.18/1). Aynı şekilde siz de Bülteni izleyerek kendi markanıza benzeyen yeni başvurulara karşı itiraz hakkınızı kullanabilirsiniz. Bu sürecin ayrıntısı yayıma itiraz rehberimizde yer alıyor. EPATS ve e-Devlet işlemleri için EPATS rehberine bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

TÜRKPATENT marka araştırması ücretli mi?

Hayır. Kurumun internet sitesinden ön araştırma ücretsiz yapılabilir (Marka Kılavuzu 2026 s.5).

Araştırmada hiçbir sonuç çıkmadı, markam kesin tescil edilir mi?

Hayır. Kurum başvurunuzu SMK m.5 kapsamında ayrıca inceler ve yayımdan sonra 2 ay boyunca itiraz yapılabilir. Araştırma yalnızca riskleri azaltmaya yarar.

Aynı ismi farklı bir sınıfta alabilir miyim?

Sınıf farkı tek başına sonucu belirlemez (SMK m.11/4). Mal ve hizmetlerin benzerliği somut olarak değerlendirilir, önceki marka tanınmışsa farklı mallarda da itiraz mümkündür (SMK m.6/5). Somut sonucu ancak Kurum verir.

Alan adım veya ticaret unvanım varsa marka hakkım da var mı?

Marka koruması tescil yoluyla elde edilir (SMK m.7/1). Alan adı ve unvan ayrı kayıtlardır; ancak tescilsiz kullanım ve unvan, şartları varsa itiraz gerekçesi olabilir (SMK m.6/3, m.6/6). Alan adı tarafı için internet sitesi tescili rehberimize bakabilirsiniz.

Marka adları sahiplerine aittir. Bu yazı bağımsız bir teknik rehberdir; adı geçen kuruluşlarla bayilik veya ortaklık ilişkisi bulunduğu anlamına gelmez.

İlgili içerikler: TÜRKPATENT ve sınai mülkiyet rehberi · Marka tescili nasıl yapılır · Nice sınıfları · Marka ret nedenleri · Markaya itiraz · Marka başvurusunda sık yapılan hatalar