Basın kartı başvurusu yaptıysanız dosyanız iki aşamadan geçer: önce İletişim Başkanlığı'nın ilk incelemesi, sonra Basın Kartı Komisyonu'nun toplantısı. Komisyon yılda en az üç kez toplanır ve toplantı tarihleri önceden ilan edilen sabit bir takvimde değildir. Bu yazıda Komisyon'un hukuki dayanağını, 19 üyeli yapısını, karar alma usulünü, 2025-2026 toplantı tarihlerini ve sonuçların hangi kanaldan duyurulduğunu bir arada veriyoruz. Ayrıca başvurunuzu takvime göre nasıl konumlandırmanız gerektiğini de anlatıyoruz.
Hukuki dayanak: 5187 Ek m.5 ve Basın Kartı Yönetmeliği
Basın Kartı Komisyonu'nun kanuni dayanağı 5187 sayılı Basın Kanunu'nun Ek 5. maddesidir. Bu madde, 13/10/2022 tarihli 7418 sayılı Kanun ile basın kartı rejiminin tamamı (Ek m.1-8) kanuna eklenirken getirilmiştir. Komisyon'un çalışma ve karar alma usulleri ise Ek m.8'in verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Basın Kartı Yönetmeliği'nde düzenlenmiştir (Cumhurbaşkanı Kararı 7051, RG 10/4/2023 – 32159). Komisyona ilişkin hükümler Yönetmeliğin m.29-35 aralığındadır.
Komisyonun yapısı: 19 üye
Yönetmelik m.30/f.1 uyarınca Komisyon toplam 19 üyeden oluşur. Üyelerin kimlerden geldiği bentler hâlinde sayılmıştır:
| Bent | Üye kaynağı | Sayı |
|---|---|---|
| a | Başkanlığı temsilen | 3 |
| b | Üst kuruluşlar hariç; süreli yayın organlarının sahip ve/veya çalışanlarınca kurulan basın-yayın meslek kuruluşlarından, basın kartı sahibi en fazla üyesi bulunan meslek kuruluşunca belirlenecek | 1 |
| c | Üst kuruluşlar hariç; İstanbul, Ankara ve İzmir'de en fazla basın kartı sahibi üyesi olan meslek kuruluşlarınca birer üye + bu iller dışındaki illerde kurulu meslek kuruluşlarından en fazla üyesi olanca 1 üye | 4 |
| ç | Sürekli nitelikte basın kartı sahipleri arasından Başkanlıkça belirlenecek | 4 |
| d | Üst kuruluşlar hariç; ulusal düzeyde yayın yapan radyo ve/veya televizyonların yönetim kurulu başkanları ve/veya gazeteci çalışanlarınca kurulmuş meslek kuruluşlarından en fazla üyesi bulunanca belirlenecek | 1 |
| e | Göreve bağlı basın kartı sahibi gazeteciler arasından Başkanlıkça belirlenecek | 1 |
| f | İşçi sendikası şeklinde faaliyet gösterenlerden, basın kartı sahibi üyesi en fazla olan sendikaca belirlenecek | 2 |
| g | İletişim Fakültesi dekanları veya basın kartı sahibi gazeteciler arasından Başkanlıkça belirlenecek | 3 |
| TOPLAM | 19 |
İki tamamlayıcı kural: m.30/f.2 uyarınca (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerine göre belirlenecek üyelerin en az beş yıldır basın kartı taşımakta olan meslek mensupları arasından seçilmesi esastır. m.30/f.3 uyarınca ise üyelerin görev süresi boyunca temsil ettikleri kuruluşların üye sayılarındaki değişiklikler dikkate alınmaz — yani görev süresi içinde bir meslek kuruluşunun üye sayısı düşse dahi temsilcisi düşmez.
Görev süresi ve başkanlık
- Üyelerin görev süresi iki yıldır; süresi dolan üyeler yeniden seçilebilir (m.31/f.1).
- Komisyon ilk toplantısında, üye tam sayısının salt çoğunluğunun oylarıyla kendi üyeleri arasından iki yıl için bir başkan ve bir başkan vekili seçer (m.31/f.2).
- Başkanın yokluğunda toplantıya başkan vekili başkanlık eder.
Üyeliğin sona ermesi
- Mazeretsiz olarak art arda üç toplantıya katılmayan üyenin üyeliği sona erer. Mazeretler toplantı gününden önce yazılı olarak Başkanlığa bildirilir; geçerliliğine Komisyon karar verir (m.32/f.1).
- Ölüm, istifa veya ilgili kurum ya da kuruluştaki görevin sona ermesi hâlinde üyelik kendiliğinden sona erer (m.32/f.2).
- (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinden gelen üyelerin temsil ettikleri meslek kuruluşu veya sendikadaki görevleri sona ererse üyelik kendiliğinden sona erer (m.32/f.3).
- Boşalan üyelik için, önceki üyenin görev süresini tamamlamak üzere aynı usulle yeni üye belirlenir (m.32/f.4).
Komisyonun görev ve yetkileri
Yönetmelik m.33/f.1 Komisyonun yetkilerini beş bent hâlinde sayar:
- (a) Başvuru sahibinin niteliklerini, mesleki çalışmalarını, eserlerini ve ödüllerini değerlendirerek talebin kabulüne veya reddine karar vermek.
- (b) 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esaslarına aykırı davranış hâlinde, ihlalin mahiyetini göz önünde bulundurarak uyarmak veya kartın iptaline karar vermek.
- (c) Toplantıya katılmayan üyelerin mazeretinin kabulüne veya reddine karar vermek.
- (ç) Başvuruların bir kısmının toplu oylanmasına karar vermek.
- (d) Çalışma düzenini bozan üyenin uyarılmasına, ısrar hâlinde toplantıdan çıkarılmasına karar vermek.
Toplanma ve karar yeter sayıları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Olağan toplantı sıklığı | Başkanlığın çağrısı üzerine, mücbir sebep hâlleri saklı kalmak kaydıyla yılda en az üç defa | m.34/f.1 |
| Olağanüstü toplantı | İhtiyaç hâlinde re'sen veya üyelerin salt çoğunluğunun yazılı talebi üzerine Başkanlığın çağrısıyla | m.34/f.1 |
| Toplantı yeter sayısı | En az 13 üyenin katılımı | m.34/f.2 |
| İkinci toplantı | İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa en geç 30 gün içinde; tarihi ilk toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla belirlenir. Başkan seçimi toplantısı hariç, ikinci toplantıda yeter sayı aranmaz | m.34/f.2 |
| Uzaktan katılım | Ses ve görüntünün birlikte iletilmesi kaydıyla mümkündür; öneri, görüş ve oy fiziki katılımın bütün hukuki sonuçlarını doğurur | m.34/f.3 |
| Karar yeter sayısı | Toplantıya katılan üye sayısının salt çoğunluğu. Çekimser oy kullanılamaz | m.34/f.4 |
| Oyların eşitliği | Komisyon başkanının, yokluğunda başkan vekilinin bulunduğu tarafın görüşü doğrultusunda karar verilmiş olur | m.34/f.4 |
Karar alma usulü ve dosyaların kesinleşme anı
Başvuru sahibi açısından en kritik hüküm m.35/f.1'dir: “Komisyon toplantısında görüşülecek basın kartı talebi başvuruları, toplantı tarihinden en az beş gün önce kesinleştirilerek elektronik ortamda Komisyon üyelerinin erişimine açılır.” Yani toplantıdan beş gün öncesine kadar tamamlanmamış bir dosya, o toplantıda görüşülmez ve bir sonraki toplantıya kalır.
- m.35/f.5 — Kararlar tutanakla tespit edilir; redde ilişkin kararların gerekçeleri tutanağa eklenir.
- m.35/f.6 — Uyarı ve toplantıdan uzaklaştırma kararları ile mazeret kabul-ret kararları için ayrı tutanak düzenlenir.
- m.35/f.7 — Tutanak katılan üyelerce imzalanır; uzaktan katılan üye görüşünü elektronik sistemde yazılı olarak iletir ve tutanak güvenli elektronik imzayla imzalanır.
- m.35/f.8 — Uzaktan yapılan toplantılara ilişkin bilgi, belge ve kayıtlar 6698 sayılı KVKK ve ilgili mevzuata uygun olarak işlenir ve muhafaza edilir.
Değerlendirme ölçütleri
Komisyon m.35/f.2 uyarınca kararını verirken şunları değerlendirir: başvuranın nitelikleri, mesleki çalışmaları, eserleri, ödülleri ve mensubu bulunduğu medya kuruluşunun nitelikleri. Bunun üstüne iki özel ölçüt daha eklenmiştir:
- m.35/f.3 — Başvuranın internet haber sitesi çalışanı olması hâlinde, internet haber sitesinin tekil ziyaretçi sayısı ve sayfa görüntülenme sayısı da dikkate alınır.
- m.35/f.4 — Enformasyon görevlisi başvurularında, unvan ve fiilen yürütülen görevin medyayla ilişkili olup olmadığı dikkate alınır.
Komisyon öncesi aşama: ilk inceleme
Her dosya Komisyona gitmez. Yönetmelik m.29 bir ön eleme aşaması öngörür:
- m.29/f.1 — Başkanlık; basın-yayın meslek kuruluşlarından, valiliklerden, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden, vergi dairelerinden, SGK Başkanlığından, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden, Basın İlan Kurumundan veya gerekli gördüğü diğer kurumlardan bilgi ve belge isteyebilir.
- m.29/f.2 — Yönetmeliğin m.8 veya m.9'daki şartları taşımadığı Başkanlıkça tespit edilenlerin talepleri Komisyona gitmeden reddedilir; durum beyannamedeki iletişim bilgileriyle bildirilir. Eksikliklerin tamamlanması ve şartın gerçekleşmesi hâlinde yeniden başvuru yapılabilir.
- m.29/f.3 — Usulüne uygun başvuran ve engel durumu bulunmayanların dosyası Komisyona intikal ettirilir.
Toplantı takvimi: 2025 ve 2026
Yönetmelik sabit bir takvim ilan etmez; m.34/f.1 yalnızca yılda en az üç toplantı öngörür. Uygulamada Komisyon yılda üç kez, kabaca üçer aylık aralıklarla toplanmaktadır. Aşağıdaki tarihler İletişim Başkanlığı'nın sonuç duyurularından derlenmiştir.
| Yıl | Toplantı | Tarih | Not |
|---|---|---|---|
| 2025 | 1. toplantı | Kesin tarih doğrulanamadı | Sonuç duyurusu nisan sonunda yayımlanmıştır; toplantı tarihi teyit edilememiştir |
| 2025 | 2. toplantı | 12 Eylül 2025 | Resmî duyuruyla doğrulandı |
| 2025 | 3. toplantı | 2 Aralık 2025 | Tek kaynaktan teyit edilebilmiştir; resmî duyurudan doğrulayın |
| 2026 | 1. toplantı | 24 Mart 2026 | Resmî duyuruyla doğrulandı |
| 2026 | 2. toplantı | 29 Haziran 2026 | Resmî duyuruyla doğrulandı |
| 2026 | 3. toplantı | 4 Eylül 2026 | Resmî duyuruyla doğrulandı |
Sonuçlar nereden öğrenilir
Sonuçlar kişiye özel bildirimle değil, sorgulama üzerinden açılır. Asıl kanal e-Devlet'tir:
| Kanal | Adres | Ne için |
|---|---|---|
| e-Devlet — Komisyon Sonucu Sorgulama (asıl kanal) | turkiye.gov.tr/cib-komisyon-sonucu-sorgulama | Dosyanız hakkında Komisyonun verdiği kararı görmek için |
| e-Devlet — Basın Kartı Sorgulama | turkiye.gov.tr/cib-basin-karti-sorgulama | Mevcut kartınızın durumunu sorgulamak için |
| İletişim Başkanlığı duyuruları | iletisim.gov.tr/turkce/duyurular | Her toplantıdan sonra yayımlanan sonuç duyurusu için |
| Kart teslimi | İletişim Başkanlığı Bölge Müdürlükleri | Kart almaya hak kazananlara baskı süreci tamamlandıktan sonra dağıtım |
Duyuruların içeriği tipik olarak şu kalıptadır: dosyaları görüşülen medya mensuplarına ilişkin Komisyon kararları e-Devlet'te erişime açılmıştır. Yani duyuru, sorgulamanın açıldığını haber verir; kararın kendisini içermez.
Başvuru kanalları
| Kanal | Adres | Not |
|---|---|---|
| Ana başvuru sayfası | iletisim.gov.tr/turkce/basin-karti | Resmî giriş noktası; mevzuat ve duyurular buradan |
| Başvuru sistemi girişi (BKS) | bks.iletisim.gov.tr | Basın Kartları ve Hizmet Damgalı Pasaport Başvuru Sistemi |
| e-Devlet üzerinden işlem | turkiye.gov.tr/byegm-basin-karti-islemleri | Basın Kartları ve Hizmet Damgalı Pasaport Başvurusu |
Sisteme giriş için e-Devlet Kapısı üzerinden iki aşamalı kimlik doğrulama zorunludur. Portaldaki başvuru ekranları iki temel senaryoya göre ayrılmıştır: yıpranmış kart başvurusu (kart bilgilerinde değişiklik olmayanlar) ve kart bilgilerinde değişiklik başvurusu (kurum, unvan veya soyadı değişenler).
Yerleşik uluslararası basın mensupları için 2026 yılına özel bir şart bulunmaktadır: 2026 yılını kapsayan çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti belgesinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan başvuru öncesinde alınmış ve akreditasyon sistemine yüklenmiş olması gerekir; bu belge olmadan yapılan başvurular kabul edilmemektedir. Bu bilgi tek kaynaktan teyit edilebilmiştir; resmî duyurudan doğrulayın.
Başvurunuzu takvime göre nasıl planlarsınız
Komisyon takviminin pratik sonucu şudur: dosyanız hazır olmadan başvurmak size zaman kazandırmaz, kaybettirir. Çünkü m.35/f.1 uyarınca dosyalar toplantıdan en az beş gün önce kesinleştirilir; eksik dosya o toplantıya değil, üç ay sonrakine kalır.
BASVURU PLANLAMA CIZELGESI
T - 60 gun Belge toplama
- Sozlesme (5953'e uygun), SGK hizmet dokumu
- Adli sicil, nufus, ogrenim belgeleri
- Mesleki calismalar / eserler / oduller dosyasi
- Internet haber sitesi calisaniysaniz trafik raporlari
T - 30 gun Kurum onaylarinin tamamlanmasi
- Medya kurulusunun unvan ve kadro bildirimi
- Kontenjan uygunlugunun kontrolu
T - 15 gun Basvurunun BKS uzerinden yapilmasi
- Eksik evrak bildirimi gelirse duzeltme icin sure kalir
T - 5 gun DOSYALAR KESINLESIR (Yonetmelik m.35/f.1)
Bu tarihten sonra tamamlanan dosya o toplantida GORUSULMEZ
T KOMISYON TOPLANTISI
T + birkac Sonuclarin e-Devlet'te erisime acilmasi
hafta turkiye.gov.tr/cib-komisyon-sonucu-sorgulama- Toplantılar kabaca üç ayda bir yapıldığı için, dosyanızı en az bir ay önce tamamlamayı hedefleyin. Kaçırdığınız her toplantı ortalama üç aylık gecikme demektir.
- Kontenjan sorunu, ret sebeplerinin en teknik olanıdır ve başvuru öncesinde çözülebilir. Kurumunuzun kontenjanını yayın türüne göre kontenjan hesaplama yazısındaki tablolarla önceden kontrol edin.
- Sözleşmenizin 5953'e uygunluğu, hem başvuru şartı hem de Komisyonun değerlendirdiği bir nitelik unsurudur. Sözleşme metninizi 5953 uyumlu gazeteci iş sözleşmesi şablonuyla karşılaştırın.
- İşyeri veya unvan değişikliğini, değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirmek zorunludur (Yönetmelik m.36/f.1). Bu bildirimi atlamak, sonraki başvurunuzu da etkiler.
- Eski kartınızı iade etmediğiniz sürece yeni basın kartı başvurunuz işleme alınmaz (m.37/f.4).
Ret kararından sonra ne yapılabilir
Basın Kartı Yönetmeliği'nde ret veya iptal kararlarına karşı bir idarî itiraz mercii, itiraz süresi veya yeniden inceleme usulü düzenlenmemiştir; Yönetmelikte “itiraz” başlıklı bir hüküm bulunmaz. Yönetmeliğin öngördüğü imkânlar yeniden başvuru üzerinedir:
- m.29/f.2 — Eksikliklerin tamamlanması ve şartın gerçekleşmesi hâlinde yeniden başvuru yapılabilir.
- m.38/f.1 — İptal gerekçeleri ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru gerekir.
- m.38/f.4 — Basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptalde, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart verilmez.
Özet
- Komisyonun kanuni dayanağı 5187 Ek m.5, usul dayanağı Basın Kartı Yönetmeliği m.29-35'tir.
- Komisyon 19 üyelidir; üyelerin görev süresi iki yıldır ve başkan ile başkan vekili iki yıl için seçilir.
- Toplantı yeter sayısı 13 üye, karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğudur; çekimser oy kullanılamaz.
- Dosyalar toplantı tarihinden en az beş gün önce kesinleşir (m.35/f.1) — planlamanızı bu tarihe göre yapın.
- Komisyon yılda en az üç kez toplanır; 2025'te 12 Eylül ve 2 Aralık, 2026'da 24 Mart, 29 Haziran ve 4 Eylül toplantıları yapılmıştır.
- Sonuçlar turkiye.gov.tr/cib-komisyon-sonucu-sorgulama üzerinden açılır; sayısal kabul-ret istatistikleri açıklanmamaktadır.
- İnternet haber sitesi çalışanlarında tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayısı da değerlendirilir, ancak sayısal bir eşik yoktur (m.35/f.3).