Esas alınan şey meslekteki toplam hizmet süresidir, sizin yanınızda geçen süre değil. 5953 sayılı Kanun'un 21. maddesi bunu açık biçimde kurar: kıdem, aynı gazetedeki hizmete göre değil, meslekteki hizmet süresine göre hesaplanır.
Maddenin Kritik Cümlesi
21. madde bir adım daha atar ve aradaki boşlukları da kapatır: yıllık izin hesabında, "gazeteci" tanımına girenlerin kıdemleri, iş akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden kurulmuş olmasına bakılmaksızın meslekteki toplam hizmet süresine göre tespit edilir.
Somut Örnek
Bir muhabirin geçmişi şöyle olsun:
| Dönem | Yer | Süre |
|---|---|---|
| 2012 – 2016 | A gazetesi | 4 yıl |
| 2016 – 2018 | Meslek dışında | — |
| 2018 – 2025 | B haber ajansı | 7 yıl |
| 2026 | Sizin yayınınıza giriyor | 0 |
Meslekteki toplam hizmeti 11 yıldır. 21. maddeye göre 10 yılı geçtiği için sizin yanınızdaki ilk yılında dahi 6 haftalık yıllık izne hak kazanır. 2016–2018 arasındaki boşluk hesabı bozmaz.
Aynı kişi 4857'ye tabi olsaydı, ilk yılında 14 günlük izne hak kazanacaktı. Fark yaklaşık dört haftadır.
Kıdemi Nasıl Belgelersiniz?
Kıdem iddiaya değil belgeye dayanır. İşe alımda istenmesi gereken kalemler:
- Önceki işverenlerden alınmış hizmet belgeleri
- SGK hizmet dökümü — 5953 kapsamındaki çalışmaları gösterir
- Varsa basın kartı ve kart geçmişi
- Önceki yazılı iş sözleşmeleri
4. madde zaten sözleşmede gazetecinin kıdeminin gösterilmesini zorunlu tutar. Sözleşmeyi imzalarken bu alanı belgeye dayandırmak, yıllar sonra izin ve tazminat hesabını tartışmaya açmamanın en ucuz yoludur.
Kıdem Tazminatında da Aynı Ölçü
Meslekteki kıdem ölçüsü yalnız izne özgü değildir. 6. maddeye göre kıdem tazminatı hesabında da gazetecinin kıdemi mesleğe ilk giriş tarihinden itibaren hesaplanır.
Buna karşılık ihbar süresi farklı işler; ayrıntısını ihbar süresi yazısında ele aldık.
Bir İstisna: Bir Kez Kıdem Tazminatı Alınmışsa
6. madde, bir defa kıdem tazminatı alan gazetecinin kıdeminin yeni işine girdiği tarihten itibaren hesaplanacağını söyler. Ancak aynı cümle bir kapı bırakır: işverenle gazeteci arasında bunun aksine yapılacak mukavele muteberdir.
Ayrıntısını kıdem sıfırlanması yazısında ele aldık.
Sonuç
Yıllık izin hesabında meslekteki toplam hizmet süresi esas alınır; iş akdinin kesintili olması bu hesabı bozmaz. Bu yüzden yeni işe aldığınız deneyimli bir gazeteci ilk günden uzun izne hak kazanabilir. Kıdemi işe alımda belgeye dayandırmak ve sözleşmeye yazmak zorunludur.