Radyoda olduğu gibi burada da iki ayrı şey aynı adla anılıyor. "Web TV yazılımı" bazen videoyu farklı çözünürlüklere dönüştürüp dinleyiciye ulaştıran yayın altyapısını, bazen de televizyon kuruluşunun web sitesini anlatıyor. Bu yazı ikincisiyle ilgili: canlı yayını, program arşivini ve haber içeriğini birlikte taşıyan, video öncelikli bir haber sitesi sistemi.
Ayrımı baştan yapmak gerekir çünkü bir web TV kuruluşu genellikle ikisine de ihtiyaç duyar ve ikisi ayrı ayrı satın alınır. Altyapı videonun akmasını sağlar; site ise izleyiciyi bulduğunuz, programlarınızı arşivlediğiniz ve haber yayımladığınız yerdir.
Video Öncelikli Site, Metin Öncelikli Siteden Farklıdır
Bir haber sitesinde video, haberin içinde bir ek unsurdur. Web TV'de ise video ana içeriktir ve metin ona eşlik eder. Bu tersine dönüş, yazılımdan farklı şeyler ister.
| Konu | Metin öncelikli site | Video öncelikli site |
|---|---|---|
| Ana içerik tipi | Haber metni | Video bölümü |
| Vitrin | Manşet başlıkları | Küçük resimli video ızgarası |
| Arşiv birimi | Haber | Program ve bölüm |
| Ölçüm | Okunma | İzlenme ve tamamlanma oranı |
| Depolama yükü | Görseller | Video dosyaları — kat kat büyük |
| Yapılandırılmış veri | NewsArticle | VideoObject |
Son iki satır bütçeyi ve görünürlüğü doğrudan etkiler. Video depolaması görsel depolamasının çok üzerindedir ve video için ayrı bir yapılandırılmış veri işaretlemesi kullanılmazsa, ürettiğiniz içerik arama sonuçlarında video olarak görünmez.
Web TV Sitesinde Bulunması Gerekenler
Canlı yayın
Canlı yayın sayfası, sitenin en çok ziyaret edilen adresidir ve en kırılgan olanıdır. Beklenen asgari davranışlar:
- Uyarlanabilir kalite: izleyicinin bağlantı hızına göre çözünürlüğün otomatik değişmesi
- Mobilde tam ekran ve arka planda ses
- Bağlantı koptuğunda kendiliğinden yeniden bağlanma
- Yayın yokken anlamlı bir ekran: sıradaki program ve geri sayım
- Canlı yayın sırasında altında akan haber akışı ya da canlı anlatım
- Düşük gecikme — özellikle canlı tartışma ve maç yayınlarında
Program ve bölüm arşivi
Web TV'nin uzun vadeli değeri arşivdedir. Canlı yayın anlıktır; arşiv yıllarca izlenir. Yapı iki katmanlı olmalıdır: program (kalıcı sayfa, açıklama, sunucu, yayın günü) ve bölüm (tarih, süre, küçük resim, konuklar, özet).
Her bölümün kalıcı bir adresi ve metin özeti olmalıdır. Yalnızca video yayımlayan siteler, konuşulan konu arandığında hiç görünmez; kısa bir özet metni bu kaybı önler.
Oynatıcı ve erişilebilirlik
- Altyazı desteği — hem erişilebilirlik hem sessiz izleme için
- Bölüm işaretleri: uzun yayınlarda konu başlıklarına atlama
- Oynatma hızı seçeneği
- Klavyeyle kullanılabilirlik
- Paylaşımda belirli bir saniyeden başlatma
- Küçük resmin elle seçilebilmesi
Haber tarafı
Web TV kuruluşlarının çoğu aynı zamanda yazılı haber üretir; hiç üretmese bile programların metin özetleri sitede yayımlanır. Bu içerik, sitenizi 5187 sayılı Kanun bakımından internet haber sitesi hâline getirir ve künye, tarih damgası, arşiv yükümlülüklerini doğurur.
Video SEO: En Çok Kaçırılan Alan
Video içeriğin arama motorunda görünmesi, metin içeriğinden farklı bir teknik gerektirir. Arama motoru videoyu izleyemez; ona videonun ne olduğunu siz söylersiniz.
- VideoObject işaretlemesi. Başlık, açıklama, küçük resim, süre ve yükleme tarihi makine tarafından okunabilir biçimde bildirilir.
- Video site haritası. Video içeren sayfaların ayrıca listelenmesi.
- Küçük resim kalitesi. Arama sonucundaki tıklama oranını doğrudan belirler.
- Metin özeti. Sayfada videonun yanında gerçek metin bulunması.
- Altyazı dosyası. Konuşulan içeriğin metne dönüşmesi, aranabilirliği artırır.
- Sayfa hızı. Video gömülü sayfalar ağırdır; oynatıcı tembel yüklenmelidir.
Mevzuat: Yayın ve Site İçin İki Ayrı Rejim
Televizyon yayını 6112 sayılı Kanun'a tabidir; sitede yayımladığınız haber içeriği ise 5187 sayılı Kanun'a. İkisi üst üste biner ve saklama süreleri farklıdır.
| Yükümlülük | Dayanak | Süre / kapsam |
|---|---|---|
| Yayın kaydının muhafazası | 6112 m.25/1 | Bir yıl |
| RTÜK talebinde kopya verme | 6112 m.25/2 | Tebliğden itibaren on gün |
| Soruşturma konusu yayının saklanması | 6112 m.25/3 | İşlemler sonuçlanana kadar |
| Yayın hizmet ilkeleri | 6112 m.8 | Her yayında |
| İnternet içeriğinin muhafazası | 5187 m.10 | İki yıl |
| Künye ve tarih damgası | 5187 m.4/3-4 | Sürekli |
İnternetten yayın lisansı
6112'ye 21/3/2018 tarihli 7103 sayılı Kanun'la eklenen 29/A maddesi internet ortamından yayını düzenler. Üst Kurul'dan geçici yayın hakkı ve/veya yayın lisansı bulunan kuruluşlar yayınlarını internet ortamından da sunabilir. Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini sadece internet ortamından sunmak isteyenler ise Üst Kurul'dan yayın lisansı almak zorundadır; bu yayınları internet ortamından iletmek isteyen platform işletmecileri de yayın iletim yetkisi alır.
Yayın öncesi ilke denetimini RTÜK yayın ilkeleri kontrol listesiyle yapabilir, ihlalin yaptırım grubunu RTÜK yaptırım aracıyla, reklam ve program tanıtımı sürelerini reklam süresi hesaplayıcısıyla, üst kurul payı beyanını üst kurul payı aracıyla çıkarabilirsiniz. Yayın kaydı ile internet arşivinin toplam disk ihtiyacını arşiv boyutu hesaplayıcısı gösterir.
Depolama ve Dağıtım: En Büyük Maliyet Kalemi
Web TV'de bütçeyi belirleyen şey yazılım değil, videonun kendisidir. Günde iki saat program üreten bir kuruluş, bir yılda ciddi bir arşiv biriktirir ve bu arşiv hem saklanmalı hem izleyiciye sunulmalıdır.
- Dönüştürme (transcoding). Tek bir yüksek çözünürlüklü dosyayı doğrudan sunmak mobil izleyiciyi kaybettirir; farklı kalitelerde türevler üretilmelidir.
- Dağıtım ağı. Video kendi web sunucunuzdan sunulursa ilk büyük yayında bant genişliği tükenir.
- Kademeli saklama. Sık izlenen yeni bölümler hızlı depolamada, eski arşiv daha ucuz depolamada tutulabilir.
- Saklama politikası. Mevzuat gereği tutulması gereken yayın kaydı ile izleyiciye sunulan arşiv aynı şey değildir; ikisini ayrı planlayın.
Video barındırma ve dönüştürme tarafını ayrı bir hizmet olarak almak isterseniz, transcoding destekli web TV hosting paketleri site altyapısından bağımsız çalışır ve ikisi birlikte kurulabilir.
Ölçüm: İzlenme Tek Başına Yetmez
Video yayıncılığında en yanıltıcı gösterge ham izlenme sayısıdır. Bir bölüme on bin kişi tıklayıp otuz saniyede bırakıyorsa, o bölüm başarılı değildir. İzlenmesi gereken göstergeler:
| Gösterge | Ne söyler |
|---|---|
| Tamamlanma oranı | İçeriğin gerçekten izlenip izlenmediği |
| Ortalama izleme süresi | Hangi uzunluğun işe yaradığı |
| Bırakma noktası | Programın neresinde izleyici kaybedildiği |
| Canlı eşzamanlı izleyici | Yayın anındaki gerçek ilgi |
| Arşiv izlenmesi | İçeriğin uzun ömrü |
| Trafik kaynağı | Arama, sosyal, doğrudan kırılımı |
Bırakma noktası özellikle değerlidir: programın hangi dakikasında izleyici kaybedildiğini görmek, format kararlarını veriyle almanızı sağlar.
KEYDAL Tarafında Karşılığı
Web TV kuruluşları için sitenin çekirdeği yine haber yazılımıdır; video tarafı bunun üzerine biner. Panelde Medya Kütüphanesi dosyaları klasörler hâlinde tutar, her dosyaya alt metin ve telif bilgisi eklenir. Her siteye otomatik kurulan içerik dağıtım ağı, medya adreslerini kenar sunuculardan sunar; büyük dosyaların bant genişliği sorunu bu katmanda çözülür.
Omni modülü tek bir içerikten push, X, Instagram ve WhatsApp dağıtımı yapar — yeni bölüm duyurusunu tek yerden çıkarmak için. Podcast modülü ses tarafını yönetir; her ikisi de Infinity plan kademesindedir. Haber tarafında künye Kurumsal → Künye altında yapılandırılmış kayıt olarak durur ve tarih damgası sistem düzeyinde basılır.
Gazete, radyo ve web TV'yi birlikte yürüten kuruluşlar için hazırlanan bütünleşik paketi yerel medya kuruluşu çözümünde, kullanım belgelerinin tamamını ise keydal.wiki adresinde bulabilirsiniz.
Özet
Web TV yazılımı ararken önce hangi katmandan bahsettiğinizi netleştirin: video akışını taşıyan altyapı mı, izleyiciyi karşılayan site mi? Site tarafında aradığınız şey, video öncelikli bir haber sistemidir — canlı yayın sayfası, program ve bölüm arşivi, altyazılı oynatıcı ve video için ayrı yapılandırılmış veri.
Mevzuat tarafında iki rejimi birlikte taşıyın: yayın için 6112 (bir yıllık kayıt, ilkeler, gerekiyorsa internet yayın lisansı), sitedeki haberler için 5187 (künye, tarih damgası, iki yıllık arşiv). Genel yazılım seçim çerçevesini haber yazılımı rehberinde, radyo tarafındaki karşılığını radyo yazılımı yazısında ele aldık.