Kanunun en sert yetkisi burada: bir haberin veya yayının menedilmesi. Madde, yetkiyi verirken aynı zamanda yargısal denetim yolunu da kurar ve süreleri saat saat belirler.
Yetki — m.23/1
Cumhurbaşkanı veya görevlendireceği bakan, milli güvenliğin açıkca gerekli kıldığı hallerde, bir haber veya yayını menetmeye yetkilidir. Men kararının yazılı olması esastır. Ancak, acele hallere men kararı sözlü olarak da iletilebilir. Bu durumda men kararının en kısa zamanda yazı ile tekrarlanması şarttır.
| Unsur | Hüküm |
|---|---|
| Kim | Cumhurbaşkanı veya görevlendireceği bakan |
| Gerekçe | Millî güvenliğin açıkça gerekli kıldığı hâller |
| Konu | Bir haber veya yayın |
| Şekil | Yazılı olması esastır |
| Acele hâlde | Sözlü iletilebilir — en kısa zamanda yazı ile tekrarlanması şarttır |
TRT Dışındaki Yayınlar
Aynı fıkranın son cümlesi: Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun sorumluluğu altında yapılmayan yayınların menedilmesi halinde, men kararı ilgililere, Genel Müdürlükçe alındığı tarihten başlayarak yirmidört saat içinde bildirilir.
Uygulanmayacağı Hâl — m.23/2
26 Nisan 1961 tarih ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 52 ila 55 inci maddeleri uyarınca siyasi partiler adına yapılan konuşmalar hakkında birinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
Yargı Yolu ve Süreler — m.23/3
Birinci fıkrada söz konusu men kararları aleyhine Danıştayda açılacak iptal davalarında tebligat, müracaat tarihinden başlayarak kırksekiz saat içinde yapılır. Cevap ve cevaba cevap süreleri onar gündür. Bu sürelerin tamamlanmasından sonra onbeş gün içinde karar verilir.
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Görevli yargı yeri | Danıştay |
| Tebligat | Müracaat tarihinden başlayarak 48 saat |
| Cevap süresi | 10 gün |
| Cevaba cevap süresi | 10 gün |
| Karar | Sürelerin tamamlanmasından sonra 15 gün |
Anayasal Çerçeve
Anayasa m.28/6: Yargılama görevinin amacına uygun olarak yerine getirilmesi için, kanunla belirtilecek sınırlar içinde, hâkim tarafından verilen kararlar saklı kalmak üzere, olaylar hakkında yayım yasağı konamaz.
m.26/2'deki sınırlama sebepleri arasında millî güvenlik de sayılıdır; ancak m.13 uyarınca sınırlama hakkın özüne dokunamaz ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz. Ayrıntısını sınırlama sebepleri yazısında ve sansür yasağı yazısında ele aldık.
Devletin Dış İlişkileriyle İlgili Yayınlar
Komşu madde m.24 (Devletin dış ilişkileri ile ilgili yayınlar), 703 sayılı KHK ile mülga edilmiştir. Ayrıntısını mülga maddeler yazısında ele aldık.
Sonuç
2954 sayılı Kanunun 23. maddesi, Cumhurbaşkanı veya görevlendireceği bakana, millî güvenliğin açıkça gerekli kıldığı hâllerde bir haber veya yayını menetme yetkisi verir. Kararın yazılı olması esastır; acele hâlde sözlü iletilebilir ama yazıyla tekrarlanması şarttır. TRT sorumluluğunda olmayan yayınlarda karar ilgililere 24 saat içinde bildirilir. Men kararlarına karşı Danıştayda açılacak iptal davalarında tebligat 48 saat, cevap ve cevaba cevap onar gün, karar ise 15 gündür. Seçim propaganda konuşmaları bu yetkinin dışındadır.