Türkiye'nin kamu yayıncılığı düzeninin temel kanunu: 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu. Kırk yılda çok değişti — bugün maddelerinin önemli bir kısmı mülgadır.
Kanunun Kimliği
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Kanun numarası | 2954 |
| Kabul tarihi | 11/11/1983 |
| Resmî Gazete | 14/11/1983 — Sayı 18221 (2. Mükerrer) |
| Düstur | Tertip 5, Cilt 22, Sayfa 925 |
| Son büyük değişiklikler | 5767 (2008), 703 sayılı KHK (2018), 7176 (2019), 7548 (2025) |
Amaç — m.1
Madde 1 (Değişik: 11/6/2008-5767/1 md.) — Bu Kanunun amacı, radyo ve televizyon ile tüm medya araçlarından yapılan yayınların düzenlenmesine ve özerkliği ve tarafsızlığı Anayasada hükme bağlanan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam — m.2
Bu Kanun, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun elektromanyetik dalga yoluyla yurt içine ve yurt dışına yapılan radyodifüzyon ve televizyon yayınları ile ilgili hususları kapsar.
Kanunun Bugünkü Yapısı
| Kısım / Bölüm | Durum |
|---|---|
| Genel hükümler (m.1–5) | Yürürlükte — amaç, kapsam, tanımlar, temel ilkeler, yayın esasları |
| Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu (m.6–7) | Mülga — 13/4/1994-3984/36 |
| Kuruluş ve organlar (m.8–12, 15–17) | Mülga — 703 sayılı KHK |
| Yayınların düzenlenmesi (m.20–32) | Büyük ölçüde yürürlükte — m.18, 19, 24, 25, 31 mülga |
| Malî hükümler (m.33–48) | Kısmen mülga; m.37 7548 ile yeniden yazıldı |
| Personele ilişkin hükümler (m.50–56/D) | Yürürlükte — disiplin maddeleri 2019'da eklendi |
| Çeşitli hükümler (m.57–64) | Kısmen yürürlükte |
Mülga Maddelerin Anlamı
Kurumun kuruluşu, organları, görevleri ve teşkilatı artık bu Kanunda değildir. 703 sayılı KHK bu maddeleri kaldırmış ve düzenlemeyi Cumhurbaşkanlığı kararnamesine bırakmıştır. Kanunda kalan çekirdek, yayın esasları, sorumluluk, cevap hakkı ve personel rejimidir.
Ayrıntısını mülga maddeler yazısında ele aldık.
Devlet Tekeli Hükmü Hâlâ Metinde
Yürürlükten Kaldırılan Kanun
Madde 64: 24 Aralık 1963 tarih ve 359 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 10. maddesi ve bunların ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri Kurum ve personeli hakkında uygulanmaz.
Sonuç
2954 sayılı Kanun, radyo ve televizyon ile tüm medya araçlarından yapılan yayınların düzenlenmesine ve özerkliği ile tarafsızlığı Anayasada hükme bağlanan TRT'ye ilişkin esas ve usulleri belirler. Kurumun kuruluş ve teşkilatına ilişkin maddeler 703 sayılı KHK ile mülga edilmiştir; kanunda kalan çekirdek yayın esasları, sorumluluk, cevap hakkı ve personel rejimidir.