Seçim döneminde TRT ekranındaki propaganda konuşmalarının düzeni bu Kanunda değil, seçim mevzuatındadır. 22. madde bir yollama hükmüdür.
Maddenin Metni
Madde 22 (Değişik: 28/12/1993-3959/19 md.) — Siyasi partilerin milletvekili genel ve ara seçimleri ile mahalli idarelerin genel seçimleri sırasında radyo ve televizyonlardan faydalanmaları, seçim propagandası yapmaları ve yükümlülükleri ile bu faydalanmanın esas, şekil ve şartları 26.4.1961 tarihli ve 298 sayılı, 10.6.1983 tarihli ve 2839 sayılı ve 18.1.1984 tarih ve 2972 sayılı kanunlarda yer alan hükümlere tabidir.
Atıf Yapılan Üç Kanun
| Kanun | Adı |
|---|---|
| 298 | Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun — 26/4/1961 |
| 2839 | Milletvekili Seçimi Kanunu — 10/6/1983 |
| 2972 | Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun — 18/1/1984 |
298 Sayılı Kanunun Rolü
2954, 298 sayılı Kanuna bir kez daha atıf yapar. Madde 23/2: 26 Nisan 1961 tarih ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 52 ila 55 inci maddeleri uyarınca siyasi partiler adına yapılan konuşmalar hakkında birinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
Cevap Hakkı da İşlemez
Madde 27'nin son fıkrası: Siyasi partilerin radyo ve televizyondan özel kanunları uyarınca yapacakları seçim propaganda konuşmaları ile Cumhurbaşkanlığı bildirisi veya konuşmaları hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz.
Sorumluluk da Farklı
Madde 28/3: Cumhurbaşkanlığı bildiri ve konuşmaları ile bu Kanunun 22 ve 27 nci maddeleri uyarınca yapılan ve bu özelliği anonsla belirtilen yayınlar ile tespitlerden faydalanmaksızın TRT istasyonları dışındaki bir radyo ve televizyon kuruluşundan naklen yapılan yayınlardan, TRT personeli sorumlu değildir.
Sorumluluk rejimini sorumluluk yazısında ele aldık.
Üç Ayrı Rejim Tek Tabloda
| Yayın türü | Cevap hakkı | Millî güvenlik yasağı | Personel sorumluluğu |
|---|---|---|---|
| Olağan haber ve program | Var — m.27 | Var — m.23/1 | Var — m.28/1 |
| Seçim propaganda konuşmaları (298 m.52–55) | Yok — m.27 son fıkra | Yok — m.23/2 | Yok — m.28/3 (anonsla) |
| Cumhurbaşkanlığı bildiri ve konuşmaları | Yok — m.27 son fıkra | — | Yok — m.28/3 |
Anayasal Zemin
Anayasa m.31/1: kişiler ve siyasi partiler, kamu tüzel kişilerinin elindeki basın dışı kitle haberleşme ve yayım araçlarından yararlanma hakkına sahiptir; bu yararlanmanın şartları ve usulleri kanunla düzenlenir. 2954 m.22, bu anayasal yollamayı seçim kanunlarına aktarır.
Ayrıntısını m.31 yazısında ele aldık. Seçim mevzuatının basına dönük diğer hükümlerini yan mevzuat haritasında ele aldık.
Sonuç
2954 sayılı Kanunun 22. maddesi, siyasi partilerin seçim döneminde radyo ve televizyondan faydalanmasını doğrudan düzenlemez; 298, 2839 ve 2972 sayılı kanunlara yollama yapar. Seçim propaganda konuşmaları bakımından hem millî güvenlik gerekçeli yayın yasağı (m.23/2) hem düzeltme ve cevap hakkı (m.27 son fıkra) uygulanmaz; anonsla belirtilmek kaydıyla TRT personeli de sorumlu tutulmaz (m.28/3).