Bir gazetenin veya internet haber sitesinin sahibi kim olabilir? 6. madde geniş bir kapı açar ama bir şart koyar.
Maddenin Tam Metni
Madde 6 — Gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları süreli yayın sahibi olabilirler.
Süreli yayın sahibinin onsekiz yaşından küçük veya kısıtlı olması halinde kanunî temsilcisi, tüzel kişi olması halinde ise tüzel kişi temsilcisi hakkında da 5 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartlar aranır.
Kimler Sahip Olabilir?
| Kategori | Olabilir mi? | Ek şart |
|---|---|---|
| Gerçek kişi | Evet | 18 yaşından küçük veya kısıtlıysa kanunî temsilcisinde m.5/2 şartları |
| Tüzel kişi | Evet | Tüzel kişi temsilcisinde m.5/2 şartları |
| Kamu kurum ve kuruluşları | Evet | Temsilcide m.5/2 şartları |
Aranan Şartlar — m.5/2'ye Atıf
Kanunî temsilci veya tüzel kişi temsilcisinde, sorumlu müdür için aranan şartlar aranır:
| Bent | Şart |
|---|---|
| a | Onsekiz yaşını bitirmiş olmak |
| b | Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olmak ve devamlı oturmak |
| c | En az ortaöğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olmak |
| d | Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak |
| e | Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmamak |
| f | T.C. vatandaşı olmayanlar için karşılıklılık koşulu aramak |
Tüzel Kişi Temsilcisi Kimdir? — m.2/l
Yayın sahibi veya yayımcının tüzel kişi olması halinde bu tüzel kişiliğin yetkili organı tarafından, yöneticiler arasından belirlenen gerçek kişiyi veya kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen gerçek kişiyi ifade eder.
Beyannamede Yer Alır — m.7
Beyanname, yayın sahibi, sahibin küçük veya tüzel kişi olması hâlinde temsilcisi ile sorumlu müdür tarafından imzalanır ve sahibinin, varsa temsilcisinin ad ve adreslerini gösterir. Beyannameye ayrıca 5 ve 6. maddelerdeki şartların varlığını gösteren belgeler ile tüzel kişi ise tüzüğünün, ana sözleşmesinin veya vakıf senedinin bir sureti eklenir.
Beyanname usulünü beyanname rehberinde ele aldık.
Künyede de Yer Alır — m.4
Haber ajansı yayınları hariç her türlü süreli yayında, yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürün adları ve yayının türü gösterilir.
Künye kurallarını künye yazısında ele aldık.
Sorumlulukta Rolü
| Sorumluluk türü | Yayın sahibinin durumu | Madde |
|---|---|---|
| Cezaî | Kural olarak eser sahibi sorumludur; sorumlu müdür ayrıldığında yenisi tayin edilinceye kadar sorumluluk yayın sahibine veya temsilcisine aittir | m.11, m.8/4 |
| Hukukî | Süreli yayınlarda eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi müştereken ve müteselsilen sorumludur | m.13 |
| Cevabı yayımlamama cezası | Sorumlu müdür ve bağlı olduğu yetkili hakkındaki para cezasının ödenmesinden yayın sahibi de müteselsilen sorumludur | m.18/2 |
Ayrıntısını cezaî sorumluluk zinciri yazısında ve hukukî sorumluluk yazısında ele aldık.
Sonuç
5187 sayılı Kanunun 6. maddesine göre gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları süreli yayın sahibi olabilir; şirket kurma zorunluluğu yoktur. Yayın sahibi onsekiz yaşından küçük veya kısıtlıysa kanunî temsilcisinde, tüzel kişiyse tüzel kişi temsilcisinde sorumlu müdür için aranan şartlar aranır: 18 yaşını bitirmiş olmak, Türkiye'de yerleşik olmak, en az ortaöğretim mezunu olmak, kısıtlı veya yasaklı olmamak ve yüz kızartıcı suçtan mahkûm olmamak.