28. madde, kamu yayıncılığında sorumluluğun kime ait olduğunu belirler ve üç ayrı kural kurar: kim sorumlu, kim sorumlu değil ve dava kime karşı açılır.
Kim Sorumlu? — m.28/1
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun yayınları yoluyla işlenen suçlarda veya haksız fiillerde, yayın tespit yoluyla yapılmışsa, metni yazan veya sesi tespit edilen, bu metni veya tespiti fiilen kontrol eden ve yayını fiilen yöneten ve kontrol eden kişiler sorumludur.
| Sorumlu | Rolü |
|---|---|
| Metni yazan | İçeriği üreten |
| Sesi tespit edilen | Kaydı yapılan kişi |
| Metni veya tespiti fiilen kontrol eden | Editoryal denetim |
| Yayını fiilen yöneten ve kontrol eden | Yayın yönetimi |
Kim Sorumlu Değil? — m.28/2
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun, kendilerine tevdi edilen metni aynen okumakla görevli personeli o yayının yönetim ve kontrolunda özel olarak görevlendirilmiş olmamak şartıyla, o yayın yoluyla işlenen suçtan veya haksız fiilden sorumlu tutulmazlar.
Muafiyetin İkinci Hâli — m.28/3
Şu yayınlardan TRT personeli sorumlu değildir:
- Cumhurbaşkanlığı bildiri ve konuşmaları
- Kanunun 22. maddesi (seçim yayınları) ve 27. maddesi (cevap ve düzeltme) uyarınca yapılan ve bu özelliği anonsla belirtilen yayınlar
- Tespitlerden faydalanmaksızın TRT istasyonları dışındaki bir radyo ve televizyon kuruluşundan naklen yapılan yayınlar
Dava Kime Karşı Açılır? — m.28/4
Kişiler, kurum ve kuruluşlar yayınlar nedeniyle uğradıkları zararlardan ötürü, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personeli aleyhine değil, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu aleyhine dava açarlar. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır.
| Konu | Hüküm |
|---|---|
| Tazminat davası muhatabı | Kurum — personel değil |
| Rücu | Kurumun sorumlu personele rücu hakkı saklıdır |
| Ceza davasında savunma | Personel, Kurum avukatlarınca savunulabilir (m.28/5) |
Altmış Günlük Hak Düşürücü Süre — m.28/6
Metin ve Tespitlerin Saklanmasıyla Bağlantısı
Sorumluluğun tespiti, yayının kaydına bağlıdır. Madde 29: yazılı metinler ve tespitler yayın tarihinden başlayarak yetmiş beş gün saklanır. Bu süre, m.28'deki altmış günlük dava süresinden uzundur — bilinçli bir tasarımdır.
Ayrıntısını saklama süresi yazısında ele aldık.
Disiplin Tarafı Ayrı
Cezaî ve hukukî sorumluluğun yanında disiplin sorumluluğu ayrıca işler. m.56/B, denetimden geçen metne aykırı program hazırlamak, program, haber ve haber programını denetimi yapılmadan yayınlamak gibi fiilleri ayrı ayrı sayar.
Ayrıntısını disiplin yazısında ele aldık.
Sonuç
2954 sayılı Kanunun 28. maddesi, yayın yoluyla işlenen suç ve haksız fiillerde metni yazan, sesi tespit edilen, metni fiilen kontrol eden ve yayını fiilen yöneten kişileri sorumlu tutar. Kendisine verilen metni aynen okumakla görevli personel, yayının yönetim ve kontrolünde özel olarak görevlendirilmemişse sorumlu değildir. Tazminat davaları Kurum aleyhine açılır; Kurumun rücu hakkı saklıdır. Yayın tarihinden itibaren altmış gün içinde açılmayan davalar dinlenmez.