Yayın lisansı almanın sırası kanunda dağınık hâldedir. Bu yazı, maddeleri sıraya koyar.
Adım 1: Şirket Kurulumu — m.19/1-a
Yayın lisansı, münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak amacıyla Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere verilir.
- Şirket türü: anonim şirket
- Amaç: münhasıran yayın hizmeti sunmak
- Hisseler nama yazılı olmalı (m.19/1-c)
- İmtiyazlı hisse senedi olamaz (m.19/1-g)
- Ana sözleşmede Kanuna aykırı hüküm bulunamaz
Adım 2: Ortaklık Sınırlarını Kontrol
| Sınır | Değer | Dayanak |
|---|---|---|
| Ortak olunabilecek karasal lisanslı kuruluş | En fazla dört | m.19/1-d |
| Toplam ticarî iletişim geliri | Sektörün %30'unu geçemez | m.19/1-d |
| Doğrudan yabancı sermaye | Ödenmiş sermayenin %50'sini geçemez | m.19/1-f |
| Yabancının doğrudan ortak olabileceği kuruluş | En fazla iki | m.19/1-f |
| Hısımlık | Eşler ve üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımların hisseleri aynı kişiye aitmiş gibi sayılır | m.19/1-e |
Ayrıntısını hisse yapısı yazısında ele aldık.
Adım 3: Ortam ve Lisans Türünü Belirleme — m.27/1
Her yayın tekniği ve ortamı için ayrı lisans alınır: kablo, uydu, karasal, internet ve benzeri. Lisansın hangi ortama ilişkin verildiği lisans belgesinde açıkça belirtilir.
Ayrıca yayın türü — genel veya tematik — belirlenir (m.14). Ayrıntısını genel ve tematik yayın yazısında ele aldık.
Adım 4: Karasal Yayın İçin Sıralama İhalesi — m.26/4
- Radyo ve televizyon yayın şirketi olarak kurulmuş olmak
- Yayıncılık alanında en az bir yıl faaliyette bulunmuş olmak
- İhale şartnamesindeki ön şartları yerine getirmek
- Üst Kuruldan yeterlilik belgesi almak
Adım 5: Şartların Sağlanması ve Başvuru — m.37/1-c
Üst Kurul, yayın lisansı talebinde bulunabilmek için gerekli idarî, malî ve teknik şartları belirler ve şartları sağlayanlara lisans verir. Bu şartlar Üst Kurulun düzenleyici işlemlerinde yer alır.
Adım 6: Ret İhtimali — m.19/2
(Ek: 2/1/2017-KHK-680/19 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/18 md.) Üst Kurul, ilgili kurumların görüşü de alınmak suretiyle millî güvenlik, kamu düzeninin korunması ve kamu yararı gereklerinden kaynaklanan sebeplerle lisans taleplerini reddedebilir.
Adım 7: Ücretler — m.41 ve m.42
| Ücret | Ödeme |
|---|---|
| Yayın lisans ücreti | Birinci taksit lisans belgesi verilmeden önce; kalanı on eşit taksitte, her yılın şubat ayının son gününe kadar |
| Yıllık kanal/frekans/multipleks kullanım ücreti | Her yılın ocak, nisan, temmuz ve ekim aylarında dört eşit taksitte |
| Üst Kurul payı | Aylık brüt ticarî iletişim gelirinin %1,5'i — elde edildiği ayı takip eden üçüncü ayın en geç yirmisinde |
Ayrıntısını lisans ücreti yazısında ele aldık.
Adım 8: Yayına Geçiş ve Sürekli Yükümlülükler
- Karasal lisans alanlar en geç iki yıl içinde tahsis edilenlerin tümünden yayına geçmek zorundadır (m.26/5).
- Künye, iletişim ve adres bilgileri ile kayıtlı elektronik posta adresi ve izleyici temsilcisinin adı ve iletişim bilgileri Üst Kurula bildirilir ve internet sitesinde yayınlanır (m.6/5).
- Logo ve çağrı işareti tescil ettirilir (m.3, m.21).
- Yayın kayıtları muhafaza edilir (m.25).
- Aylık ticarî iletişim geliri beyannamesi verilir — gelir elde edilmemiş olsa dahi (m.42/3).
Bunları izleyici temsilcisi yazısında, logo yazısında ve kayıt saklama yazısında ele aldık.
Sonuç
Yayın lisansı için önce münhasıran yayın amaçlı bir anonim şirket kurulur; ortaklık, yabancı sermaye ve yoğunlaşma sınırları (m.19) sağlanır; her ortam için ayrı lisans alınır (m.27). Karasal yayın için en az bir yıl faaliyet ve sıralama ihalesi gerekir (m.26). Üst Kurul, millî güvenlik, kamu düzeni ve kamu yararı gerekçesiyle talebi reddedebilir (m.19/2). Lisans alındıktan sonra ücret, künye, kayıt ve beyanname yükümlülükleri sürekli olarak işler.