Medya sahipliğinin çerçevesi 19. maddededir. Yedi bentte hem kimler lisans alamayacağı hem de yoğunlaşma sınırları belirlenir.
(a) Şirket Türü ve Tek Lisans Kuralı
Yayın lisansı, münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak amacıyla Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere verilir. Aynı şirket ancak bir radyo, bir televizyon ve bir isteğe bağlı yayın hizmeti sunabilir.
| Kural | İçerik |
|---|---|
| Şirket türü | Anonim şirket — Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş |
| Amaç | Münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak |
| Sayı | Aynı şirket bir radyo, bir televizyon ve bir isteğe bağlı yayın hizmeti sunabilir |
| Ana sözleşme | Lisans verildikten sonra da bu maddeye aykırı hüküm konulamaz; değişiklikler bir ay içinde Üst Kurula bildirilir |
(b) Lisans Verilemeyecek Olanlar
Siyasî partiler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler, birlikler, dernekler, mahallî idareler ve bunlar tarafından kurulan veya bunların doğrudan veya dolaylı ortak oldukları şirketler ile sermaye piyasası kurumları ve bunlara doğrudan veya dolaylı ortak olan gerçek ve tüzel kişilere yayın lisansı verilemez. Bu kuruluşlar medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara doğrudan veya dolaylı ortak olamaz.
(c) ve (g) Hisse Türü
- Hisseler nama yazılı olmak zorundadır; herhangi bir kişi lehine intifa senedi ihdas edilemez (c).
- Yerli veya yabancı hissedarlar hiçbir şekilde imtiyazlı hisse senedine sahip olamaz (g).
(ç) bendi halka arzı düzenler: sermaye piyasası araçları ihraç edilebilir; bu durumda Sermaye Piyasası Kurulunda kayda alınmadan önce Üst Kurulun onayının alınması zorunludur ve halka açık hisselerde nama yazılı olma şartı aranmaz.
(d) Yoğunlaşma Sınırı
| Kural | İçerik |
|---|---|
| Ortaklık sayısı | Bir gerçek veya tüzel kişi doğrudan veya dolaylı olarak en fazla dört karasal yayın lisansına sahip kuruluşa ortak olabilir |
| Gelir sınırı | Birden çok kuruluşa ortaklıkta, yıllık toplam ticarî iletişim geliri, sektörün toplam ticarî iletişim gelirinin yüzde otuzunu geçemez |
| Aşılırsa | Üst Kurulun verdiği doksan günlük süre içinde hisse devri |
| Uyulmazsa | Gereğin yerine getirilmediği her ay için dört yüz bin Türk Lirası idarî para cezası |
| Vakıflar | (Ek cümle: 20/8/2016-6745/67 md.) Vakıf kurucuları bu Kanunun uygulanması açısından medya hizmet sağlayıcı kuruluş ortağı kabul edilir |
(e) Hısımlık Kuralı
(f) Yabancı Sermaye
| Kural | İçerik |
|---|---|
| Doğrudan pay sınırı | Bir kuruluşta doğrudan toplam yabancı sermaye payı, ödenmiş sermayenin yüzde ellisini geçemez |
| Kuruluş sayısı | Yabancı bir gerçek veya tüzel kişi en fazla iki kuruluşa doğrudan ortak olabilir |
| Dolaylı ortaklıkta | Yayıncı kuruluşun yönetim kurulu başkanı, başkan vekili, yönetim kurulu çoğunluğu ve genel müdürünün Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması; genel kurullarda oy çoğunluğunun T.C. tabiiyetini haiz kişilerde bulunması zorunludur |
| Ana sözleşme | Bu hususları sağlayan düzenlemeler açıkça belirtilir |
Lisans Talebinin Reddi — m.19/2
(Ek: 2/1/2017-KHK-680/19 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/18 md.) — Üst Kurul, lisans başvurularına ilişkin olarak ilgili kurumların görüşü de alınmak suretiyle milli güvenlik, kamu düzeninin korunması ve kamu yararı gereklerinden kaynaklanan sebeplerle lisans taleplerini reddedebilir.
Şirket Devri ve Birleşme — m.20
Hisse devirleri otuz gün içinde Üst Kurula bildirilir; şirket devir veya birleşme işlemlerinden önce Üst Kuruldan izin alınması ve işlemden sonra otuz gün içinde bildirim zorunludur.
Ayrıntısını hisse devri yazısında ele aldık.
Neden Bu Sınırlar?
Sonuç
6112 sayılı Kanunun 19. maddesine göre yayın lisansı yalnızca anonim şirketlere verilir ve aynı şirket bir radyo, bir televizyon ve bir isteğe bağlı yayın hizmeti sunabilir. Siyasî partiler, sendikalar, dernekler, mahallî idareler ve sermaye piyasası kurumları lisans alamaz. Bir kişi en fazla dört karasal yayın lisanslı kuruluşa ortak olabilir ve toplam ticarî iletişim geliri sektörün yüzde otuzunu aşamaz. Doğrudan yabancı sermaye payı ödenmiş sermayenin yüzde ellisini geçemez.